Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §37.7.1-37.7.16

アイトリアとの休戦とローマ軍のヘレスポントス進軍

1332 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アイトリアの使節は条件の緩和を拒否された後、アテナイ人の助言に従って六ヶ月の休戦を得る。一方、ローマ軍はフィリッポス王の忠誠をグラックスの急派によって確認し、王の全面的な協力のもとでアジアに向けて進軍し、ヘレスポントスに到達する。

§37.7.1reditum inde Hypatam est, nec consilium expediebatur;
そこからヒュパタへと戻られたが、何の解決策も見出されなかった。
nam neque, unde mille talentum daretur erat, et permisso libero arbitrio ne in corpora sua saeviretur, metuebant.
というのも、一千タラントンをどこから支払うべきかの財源がなかったからであり、また無条件の決定権を委ねるにしても、自分たちの身体に対して過酷な処置がなされることを恐れていたからである。
§37.7.2redire itaque eosdem legatos ad consulem et Africanum iusserunt et petere, ut, si dare vere pacem, non tantum ostendere, frustrantes spem miserorum, vellent, aut ex summa pecuniae demerent aut permissionem extra civium corpora fieri iuberent.
それゆえ彼らは、同じ使節たちに再び執政官とアフリカヌスのもとへ行き、もし彼らが哀れな者たちの希望を裏切ってただ平和を提示するだけでなく、真に平和を与えることを望むのであれば、金の総額から減額するか、あるいは無条件の降伏が市民の身体を除外してなされるよう命じてほしいと求めることを命じた。
§37.7.3nihil impetratum ut mutaret consul; et ea quoque irrita legatio dimissa est.
執政官が何かを変更するようには何も得られず、その使節団もまた成果なく解散させられた。
§37.7.4secuti et Athenienses sunt;
アテナイ人たちも後に続いた。
et princeps legationis eorum Echedemus fatigatos tot repulsis Aetolos et complorantis inutili lamentatione fortunam gentis ad spem revocavit auctor indutias sex mensium petendi, ut legatos mittere Romam possent:
そして彼らの使節団の代表者であるエケデモスは、度重なる拒絶に疲れ果て、無益な嘆きによって部族の運命を嘆き悲しんでいたアイトリア人たちを、ローマへ使節を送ることができるようにと六ヶ月の休戦を求めることを勧めて、再び希望へと呼び戻した。
§37.7.5dilationem nihil ad praesentia mala, quippe quae ultima essent, adiecturam; levari per multos casus tempore interposito praesentis clades posse.
彼は、遅延は現在の災厄に対して何も付け加えることはない、なぜなら現在の災厄は極限のものであるからであり、時間が置かれることによって、多くの偶然の出来事を通じて、現在の破滅は和らげられうると説いた。
§37.7.6auctore Echedemo idem missi;
エケデモスの勧めにより同じ使節たちが派遣された。
prius P. Scipione convento, per eum indutias temporis eius, quod petebant, ab consule impetraverunt.
彼らはまずP・スキピオと会見し、彼を通じて、彼らが求めていた期間の休戦を執政官から勝ち取った。
§37.7.7et soluta obsidione Amphissae M’. Acilius tradito consuli exercitu provincia decessit, et consul ab Amphissa Thessaliam repetit, ut per Macedoniam Thraeciamque duceret in Asiam.
そしてアムピッサの包囲が解かれ、マニウス・アキリウスは執政官に軍隊を引き渡して属州を去り、執政官はアムピッサからテサリアへと戻り、マケドニアとトラキアを通ってアジアへと進軍することとした。
§37.7.8tum Africanus fratri: “iter, quod insistis, L. Scipio, §37.7.9ego quoque approbo;
そのときアフリカヌスは弟に言った。 「ルキウス・スキピオよ、君が進もうとしている道は、私も賛成だ。
sed totum id vertitur in voluntate Philippi, qui si imperio nostro fidus est, et iter et commeatus et omnia, quae in longo itinere exercitus alunt iuvantque, nobis suppeditabit;
しかし、そのすべてはフィリッポスの意思にかかっている。 もし彼が我が国の支配に対して忠実であるなら、道も、糧食も、そして長い行軍において軍隊を養い助けるすべてのものを我々に提供してくれるだろう。
§37.7.10si is destituit, nihil per Thraeciam satis tutum habebis;
もし彼が見捨てるなら、トラキアを通る道で十分に安全なものは何一つない。
itaque prius regis animum explorari placet.
それゆえ、まず王の意向を探るのがよい。
optime explorabitur, si nihil ex praeparato agentem opprimet qui inittetur. ”
派遣される者が、何の準備もなしに行動している王の不意を突くなら、最もよく探り出せるだろう。
§37.7.11Ti. Sempronius Gracchis, longe tum acerrimus iuvenum, ad id delectus per dispositos equos prope incredibili celeritate ab Amphissa — inde enim est dimissus — die tertio Pellam pervenit.
」当時、若者たちの中でずば抜けて鋭敏であったティベリウス・センプローニウス・グラックスがそのために選ばれ、配置された馬を乗り継いで、ほぼ信じがたい速さで、アムピッサから――そこから彼は送り出されたのであるが――三日目にペラに到着した。
§37.7.12in convivio rex erat et in multum vini processerat;
王は宴会の最中であり、大いに酒が進んでいた。
ea ipsa remissio animi suspicionem dempsit novare eum quicquam velle.
その精神の弛緩自体が、彼が何か新しい変革を企てようと望んでいるという疑いを取り除いた。
§37.7.13et tum quidem comiter acceptus hospes, postero die commeatus exercitui paratos benigne, pontes in fluminibus factos, vias, ubi transitus difficiles erant, munitas vidit.
そしてその時には客人として親切に迎えられたが、翌日、彼は軍隊のために十分に準備された糧食、川に架けられた橋、通行が困難な場所に築かれた道路を目にした。
§37.7.14haec referens eadem, qua ierat, celeritate Thaumacis occurrit consuli.
これらのことを報告しつつ、彼は行きの時と同じ速さで、タウマコイにおいて執政官に落ち合った。
§37.7.15inde certiore et maiore spe laetus exercitus ad praeparata omnia in Macedoniam pervenit.
そこから、より確実でより大きな希望に喜ぶ軍隊は、すべてが準備されたマケドニアに到着した。
venientis regio. apparatu et accepit et prosecutus est rex.
やって来る彼らを、王は王者にふさわしいもてなしで出迎え、また同行した。
multa in eo et dexteritas et humanitas visa, quae commendabilia apud Africanum erant, virum sicut ad cetera egregium, ita a comitate, quae sine luxuria esset, non aversum.
王の内に多くの如才なさと人間味が認められたが、それらはアフリカヌスにとって称賛すべきものであった。 彼は他の点でも卓越していたが、贅沢を伴わない親しみやすさを嫌ってはいなかったからである。
§37.7.16inde non per Macedoniam modo sed etiam Thraeciam prosequente et praeparante omnia Philippo ad Hellespontum perventum est.
そこから、マケドニアだけでなくトラキアをも、フィリッポスが同行しすべてを準備する中で、ヘレスポントスに到着した。

語釈・文法注

  1. §37.7.1unde mille talentum daretur — 接続法 daretur は、先行詞(手段や場所)を省略した関係節における「〜すべき」「〜できる」という義務・可能を表す。また、talentum は複数属格の古い縮約形(talentorum の代わり)であり、数詞 mille にかかっている。
  2. §37.7.3nihil impetratum ut mutaret consul — impetratum は非人称的とも取れるが、ここでは nihil を主語とする受動態(「何も得られなかった」)。ut mutaret 節は impetratum の実質的な内容を補足する名詞節で、「執政官が(方針を)変更すること」を表す。
  3. §37.7.5dilationem nihil ... adiecturam — Echedemus が語った内容を示す、伝達動詞が省略された間接話法。不定法能動未来の adiecturam (esse) の主語対格は dilationem である。同様に、続く levari ... posse の主語対格は clades。
  4. §37.7.10si nihil ex praeparato agentem opprimet qui mittetur — agentem は opprimet の直接目的語で、前文の regem を修飾する分詞。ex praeparato は「準備に従って」を意味し、nihil ex praeparato agentem で「あらかじめ何も準備せずに行動している彼(王)を」となる。主語は関係節を伴う qui mittetur。
  5. §37.7.12suspicionem dempsit novare eum quicquam velle — velle を主動詞とする対格不定法構文(eum velle)が、名詞 suspicionem と同格の関係にある。「彼が何らかの新味(=変革・反乱)を企てることを望んでいるという疑い」。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §37.7.1-37.7.16. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.7.1-37.7.16

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。