Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §37.6.1-37.6.7

スキピオの到着とアイトリア使節団との交渉

1331 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

新執政官 Scipio がギリシアに到着してアムピッサへ進軍し、城内の人々は砦へ退避する。アイトリアの使節団は Scipio Africanus の寛大な言葉に和平への希望を抱くが、執政官が従前の厳しい要求を繰り返したため、一度本国へ持ち帰ることを決める。

§37.6.1multis tamen locis decussus murus erat, cum adlatum est successorem Apolloniae exposito exercitu per Epirum ac Thessaliam venire.
しかし、多くの場所で城壁が崩されていたとき、後任者がアポロニアに軍隊を上陸させ、エペイロスとテサリアを通って進軍してきているとの知らせが届いた。
§37.6.2cum tredecim milibus peditum et quingentis equitibus consul veniebat.
執政官は一万三千の歩兵と五百の騎兵を率いて近づきつつあった。
iam in sinum Maliacum venerat;
彼はすでにマリア湾に到着していた。
et praemissis Hypatam, qui tradere urbem iuberent, postquam nihil responsum est nisi ex communi Aetolorum decreto facturos, ne teneret se oppugnatio Hypatae nondum Amphissa recepta, praemisso fratre Africano Amphissam ducit.
そして、町を引き渡すよう命じるために使者をヒュパタへ先遣したものの、アイトリア人の共同決議に従って行動するつもりであるという以外の返答がなされなかったため、アムピッサがまだ攻略されていないうちにヒュパタの包囲攻撃によって自分が引き止められることのないよう、弟のアフリカヌスを先に行かせた上で、自身もアムピッサへと軍を進めた。
§37.6.3sub adventum eorum oppidani relicta urbe — iam enim magna ex parte moenibus nudata erat — in arcem, quam inexpugnabilem habent, omnes armati atque inermes concessere.
彼らの接近に伴い、町の人々は町を放棄して――というのも、すでに大部分の城壁が剥ぎ取られていたからである――彼らが難攻不落とみなしている砦へと、武装した者も非武装の者も全員が退避した。
§37.6.4consul sex milia fere passuum inde posuit castra.
執政官はそこからほぼ六マイルの場所に陣を張った。
eo legati Athenienses primum ad P. Scipionem praegressum agmen, sicut ante dictum est, deinde ad consulem venerunt, deprecantes pro Aetolis.
そこへ、アテナイの使節たちが、先述のようにまず軍列に先んじて進んでいたP・スキピオのもとへ、次いで執政官のもとへとやって来て、アイトリア人のために懇願した。
§37.6.5clementius responsum ab Africano tulerunt, qui causam relinquendi honeste Aetolici belli quaerens Asiam et regem Antiochum spectabat, iusseratque Athenienses non Romanis solum, ut pacem bello praeferrent, sed etiam Aetolis persuadere.
彼らはアフリカヌスから、より寛大な返答を得た。 彼はアイトリア戦争を名誉ある形で切り上げる口実を探しつつ、アジアとアンティオコス王に目を向けており、アテナイ人に対して、ローマ人だけでなくアイトリア人をも説得して、戦争よりも和平を優先させるようにと命じていたのである。
§37.6.6celeriter auctoribus Atheniensibus frequens ab Hypata legatio Aetolorum venit, et spem pacis eis sermo etiam Africani, quem priorem adierunt, auxit, commemorantis multas gentes populosque in Hispania prius, deinde in Africa in fidem suam venisse;
アテナイ人の勧めにより、すぐにヒュパタから多くのメンバーからなるアイトリア人の使節団がやって来た。 そして、彼らが最初に面会したアフリカヌスの言葉もまた、彼らの和平への希望を高めた。
in omnibus se maiora clementiae benignitatisque quam virtutis bellicae monumenta reliquisse.
彼は、かつてヒスパニアにおいて、次いでアフリカにおいて、多くの部族や人々が自身の信義に服したこと、そしてそのすべての者たちに対して、軍事的な武勲の記念碑よりも寛大さと親切の記念碑をより大きく残してきたことを回想したからである。
§37.6.7perfecta videbatur res, cum aditus consul idem illud responsum rettulit, quo fugati ab senatu erant.
事態は解決したかに見えたが、面会された執政官は、かつて彼らが元老院から追い払われたのと同じあの返答を繰り返した。
eo tamquam novo cum icti Aetoli essent — nihil enim nec legatione Atheniensium nec placido Africani responso profectum videbant —, referre ad suos dixerunt velle.
アイトリア人たちがこれによって、まるで新しい出来事であるかのように衝撃を受けたとき――というのも、アテナイ人の使節団によっても、アフリカヌスの穏やかな返答によっても、何ら進展がなかったことを見て取ったからである――彼らは自らの同胞に諮りたいと望んでいると述べた。

語釈・文法注

  1. 37.6.1Apolloniae — 地名 Apollonia の地格(locative)。「アポロニアにおいて」を意味し、奪格絶対の分詞句 `exposito exercitu` とともに、彼がアポロニアに軍隊を上陸させた場所を示している。
  2. 37.6.2facturos — 動詞 `facere` の未来能動分詞対格複数男性。非人称受動文 `responsum est`(「返答された」)にかかる対格不定詞句であり、不定詞 `esse` が省略された形(`facturos esse`)。「(ヒュパタの住民が〜に従って行動する)つもりである」という間接話法の意味を表す。
  3. 37.6.2ne teneret se oppugnatio Hypatae nondum Amphissa recepta — 接続詞 `ne` に導かれる否定目的節。「ヒュパタの包囲攻撃が自分を遅れさせないように」の意。`se` は主節の主語(執政官 Scipio)を指す再帰代名詞。`nondum Amphissa recepta` は奪格絶対(「アムピッサがまだ攻略されていないうちに」)で、時間的・条件的な背景を示している。
  4. 37.6.5non Romanis solum, ut pacem bello praeferrent, sed etiam Aetolis persuadere — 与格支配の動詞 `persuadere` が `non Romanis solum ... sed etiam Aetolis` にかかっている。この不定詞 `persuadere` は `iusserat`(対格の `Athenienses` を主語とする)によって支配されている。`ut` 節(`ut pacem... praeferrent`)は `persuadere` の内容を指示する間接命令節。
  5. 37.6.6commemorantis — 現在能動分詞の属格単数男性で、名詞 `Africani` を修飾する。「〜を回想するアフリカヌスの(言葉)」の意。この分詞が後続する間接話法の対格不定詞句(`multas gentes... venisse` および `se... reliquisse`)を支配している。
  6. 37.6.7eo tamquam novo cum icti Aetoli essent — 指示詞 `eo` は原因の奪格(「そのことによって」)。`tamquam novo` は「まるで新しいことであるかのように」の意で、`novo` は中性単数奪格名詞的に用いられている。`cum... essent` は `cum` 歴史節を構成する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §37.6.1-37.6.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.6.1-37.6.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。