§37.53.15pedestribus navalibusque copiis, ut nemo sociorum vestrorum me aequiperare posset, imperatores vestros adiuvi;
私は、あなた方の同盟者の誰もが私に及ばないほどに、陸上および海上の軍勢をもって、あなた方の将軍たちを助けました。
commeatus terra marique suppeditavi; navalibus proeliis, quae multis locis facta sunt, omnibus adfui;
陸路および海路で補給物資を供給し、多くの場所で行われたすべての海戦に参加しました。
nec labori meo nec periculo usquam peperci.
自らの労苦も危険もいささかも惜しみませんでした。
§37.53.16quod miserrimum est in bello, obsidionem passus sum, Pergami inclusus cum discrimine ultimo simul vitae regnique.
戦争において最も悲惨なことですが、私はペルガムムに閉じ込められ、命と王国の両方の究極の危機に瀕しながら、包囲に耐え忍びました。
§37.53.17liberatus deinde obsidione, cum alia parte Antiochus alia Seleucus circa arcem regni mei castra haberent, relictis meis rebus tota classe ad Hellespontum L. Scipioni consuli vestro occurri, ut eum in traiciendo exercitu adiuvarem.
その後、包囲から解放されると、一方の側でアンティオコスが、他方の側でセレウコスが私の王国の拠点の周囲に陣を敷いていたにもかかわらず、私自身の諸事を顧みず、全艦隊を率いてヘレスポントスへとあなた方の執政官ルキウス・スキピオを迎えに行き、彼が軍隊を渡らせるのを助けました。
§37.53.18posteaquam in Asiam exercitus vester est transgressus, numquam a consule abscessi;
あなた方の軍隊がアジアへ渡った後は、私は決して執政官のそばを離れませんでした。
nemo miles Romanus magis adsiduus in castris fuit vestris quam ego fratresque mei;
ローマのいかなる兵士も、私や私の兄弟たちほど熱心にあなた方の陣営に留まった者はいませんでした。
nulla expeditio, nullum equestre proelium sine me factum est;
いかなる遠征も、いかなる騎兵戦も、私なしで行われたものはありませんでした。
§37.53.19in acie ibi steti, eam partem sum tutatus, in qua me consul esse voluit.
私はそこに戦列を組み、執政官が私にいてほしいと望んだその持ち場を守りました。
non sum hoc dicturus, patres conscripti: quis hoc bello meritis erga vos mecum comparari potest?
元老院議員の諸君、私は「この戦争において、あなた方に対する功績において、誰が私と比較されうるだろうか」などと言うつもりはありません。
§37.53.20ego nulli omnium neque populorum neque regum, quos in magno honore habetis, non ausim me comparare.
私は、あなた方が大いなる敬意を払っている、あらゆる民や王のうちの誰に対しても、自分を比較することをあえてしないわけにはいきません。
§37.53.21Masinissa hostis vobis ante quam socius fuit, nec incolumi regno cum auxiliis suis, sed extorris, expulsus, amissis omnibus copiis, cum turma equitum in castra confugit vestra;
マシニッサは、同盟者となる前はあなた方の敵であり、王国が安泰な状態で自らの援軍を率いてではなく、追放され、放逐され、すべての軍勢を失い、一隊の騎兵とともにあなた方の陣営に逃げ込んできたのです。
§37.53.22tamen eum, quia in Africa adversus Syphacem et Carthaginiensis fideliter atque impigre vobiscum stetit, non in patrium solum regnum restituistis, sed adiecta opulentissima parte Syphacis regni praepotentem inter Africae reges fecistis.
それにもかかわらず、彼がアフリカにおいてシファクスおよびカルタゴ人たちに対して忠実にまた精力的にあなた方とともに戦ったという理由で、あなた方は彼を父祖の王国に復帰させただけでなく、シファクスの王国の最も豊かな部分を付け加えて、アフリカの王たちの中で最も強力な者としました。
§37.53.23quo tandem igitur nos praemio atque honore digni apud vos sumus, qui numquam hostes, semper socii fuimus?
では一体、決して敵となることなく、常に同盟者であった私たちは、あなた方の間でいかなる恩賞と栄誉を受けるに値するでしょうか。
§37.53.24pater, ego, fratres mei non in Asia tantum, sed etiam procul ab domo in Peloponneso in Boeotia in Aetolia, Philippi Antiochi Aetolico bello, terra marique pro vobis arma tulimus.
父、私、私の兄弟たちは、アジアにおいてだけでなく、家から遠く離れたペロポネソス、ボイオティア、アイトリアにおいても、フィリッポス、アンティオコス、アイトリアとの戦争で、陸上で、また海上で、あなた方のために武器を取りました。
§37.53.25quid ergo postulas? dicat aliquis.
「では、あなたは何を要求するのか」と誰かが言うかもしれません。
ego, patres conscripti, quoniam dicere utique volentibus vobis parendum est, si vos ea mente ultra Tauri iuga emostis Antiochum, ut ipsi teneretis eas terras, nullos accolas nec finitimos habere quam vos malo,
元老院議員の諸君、ともかくも発言を望まれるあなた方に従わねばならないので、私は、もしあなた方が、自分たちでそれらの土地を領有しようという意図をもって、タウロス山脈の彼方へとアンティオコスを退けたのであれば、あなた方以上に好ましい近隣住民や隣人を持つことを望みません。
§37.53.26nec ulla re alia tutius stabiliusque regnum meum futurum spero;
また、他のいかなる事柄によっても、私の王国がこれ以上安全で安定したものになるとは期待していません。
§37.53.27sed si vobis decedere inde atque deducere exercitus in animo est, neminem digniorem esse ex sociis vestris, qui bello a vobis parta possideat quam me dicere ausim.
しかし、もしあなた方にそこから撤退し、軍隊を引き揚げる意図があるならば、戦争によってあなた方が獲得したものを領有するのに、あなた方の同盟者の中で私以上にふさわしい者は誰もいないと、私はあえて言いたいと思います。
§37.53.28at enim magnificum est liberare civitates servas.
しかし、「奴隷状態にある都市を解放することは素晴らしいことだ」と人は言うでしょう。
ita opinor, si nihil hostile adversus vos fecerunt;
もし彼らがあなた方に対して敵対的な行動を何もしなかったのであれば、私もそう思います。
sin autem Antiochi partis fuerunt, quanto est vestra prudentia et aequitate dignius sociis bene meritis quam hostibus vos consulere?”
しかし、もし彼らがアンティオコスの側についたのであれば、 功績のある同盟者のためを思うほうが、敵のためを思うよりも、あなた方の思慮と公平さにどれほどふさわしいことでしょうか。