Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §37.5.1-37.5.6

ラミアの陥落とアキリウスによるアムピッサ包囲

1330 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アキリウスは不意を突いてラミアを攻撃し、激しい防戦に遭いながらも翌日にこれを占領する。その後、彼はナウパクトゥス行きを断念してアムピッサの攻略へと向かい、城壁を攻囲具で激しく攻撃する。

§37.5.1magnus pavor ac tumultus, ut in re improvisa, fuit.
不意の出来事におけるように、大きな恐怖と混乱が生じた。
constantius tamen, quam quis facturos crederet, in tam subito periculo, cum viri propugnarent, feminae tela omnis generis saxaque in muros gererent, iam multifariam scalis appositis urbem eo die defenderunt.
しかしながら、これほど突然の危険の中にあって、誰もが彼らがそうするであろうと信じた以上に毅然として、男たちが防戦し、女たちがあらゆる種類の飛び道具や石を城壁へと運ぶなか、すでに多くの場所で梯子がかけられていたが、彼らはその日、町を防衛した。
§37.5.2Acilius signo receptui dato suos in castra medio ferme die reduxit;
アキリウスは撤退の合図を与えると、ほぼ真昼に味方を陣営へと連れ戻した。
et tunc cibo et quiete refectis corporibus, priusquam praetorium dimitteret, denuntiavit, ut ante lucem armati paratique essent;
そしてその時、食事と休息によって身体を回復させると、幕僚会議を解散する前に、夜明け前に武装して準備を整えておくようにと告げた。
§37.5.3nisi expugnata urbe se eos in castra non reducturum.
町を攻略するまでは彼らを陣営に戻すつもりはない、と。
eodem tempore, quo pridie, pluribus locis adgressus, cum oppidanos iam vires, iam tela, iam ante omnia animus deficeret, intra paucas horas urbem cepit.
前日と同じ時刻に、より多くの場所から攻撃を仕掛け、町の人々からはすでに力も、すでに飛び道具も、そして何よりもまず気力が尽きかけていたとき、数時間のうちに彼は町を占領した。
§37.5.4ibi partim divendita partim divisa praeda, consilium habitum, quid deinde faceret.
そこで、戦利品の一部は売却され、一部は分配されたのち、次に何をすべきかについての会議が持たれた。
nemini ad Naupactum iri placuit occupato ad Coracem ab Aetolis saltu.
アイトリア人によってコラクス付近の峠が占拠されていたため、ナウパクトゥスへ向かうことは誰の賛同も得られなかった。
ne tamen segnia aestiva essent et Aetoli non impetratam pacem ab senatu nihilo minus per suam cunctationem haberent, oppugnare Acilius Amphissam statuit.
しかし、夏の軍事行動がだらだらしたものにならず、またアイトリア人たちが元老院から得られなかった和平を、自分たちの引き延ばしによって何ら変わらず得てしまうことのないように、アキリウスはアムピッサを攻撃することを決定した。
ab Heraclea per Oetam exercitus eo deductus.
ヘラクレアからオイタ山を経由して、軍隊はそこへと導かれた。
§37.5.5cum ad moenia castra posuisset, non corona, sicut Lamiam, sed operibus oppugnare urbem est adortus.
城壁の近くに陣を張ると、彼はラミアの時のように包囲するのではなく、攻囲築城をもって町を攻撃し始めた。
pluribus simul locis aries admovebatur, et cum quaterentur muri, nihil adversus tale machinationis genus parare aut comminisci oppidani conabantur;
同時に多くの場所で破城槌が近づけられ、城壁が揺さぶられたが、町の人々は、そのような種類の兵器に対して対抗策を何ら準備することも考案することも試みなかった。
§37.5.6omnis spes in armis et audacia erat;
すべての希望は武器と果敢さにあった。
eruptionibus crebris et stationes hostium et eos ipsos, qui circa opera et machinas erant, turbabant.
彼らは頻繁に突撃することによって、敵の哨所と、攻囲具や兵器の周囲にいる者たち自身の双方を動揺させた。

語釈・文法注

  1. 37.5.1constantius ... quam quis facturos crederet — 比較級副詞 `constantius` と、`quam` に後続することで `aliquis` (誰か)を意味する `quis` を組み合わせた構文。`facturos` は、能動未来不定詞 `facturos esse` の `esse` が省略されたもので、意味上の主語(町の人々)も省略されている。`crederet` は接続法未完了で、過去の可能性や推量(「誰もが〜と思ったであろう以上に」)を表す。
  2. 37.5.3nisi expugnata urbe se eos in castra non reducturum — 前節の `denuntiavit` に導かれる、間接話法(対格不定詞構文)の継続。主語となる対格 `se` は主節の主語(アキリウス)を指し、`reducturum [esse]` が未来不定詞。奪格絶対 `nisi expugnata urbe` は、直接話法における未来完了の条件文(`nisi expugnata erit urbs`)に相当する。
  3. 37.5.4nemini ad Naupactum iri placuit — 不及物動詞 `eo`(行く)の受動態現在不定詞 `iri` が、非人称受動文として用いられている(直訳:「ナウパクトゥスへと行かれることが誰にも好まれなかった」)。全体として「ナウパクトゥスへ進軍することを誰も支持しなかった」という意味を表す。
  4. 37.5.4non impetratam pacem ... haberent — アイトリア人がローマ元老院から「獲得できなかった和平(non impetratam pacem)」を、ローマ軍がぐずぐずと「遅引する(cunctationem)」ことによって、皮肉にも実質的に享受してしまう(haberent)ことを防ぐ、という文脈を示す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §37.5.1-37.5.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.5.1-37.5.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。