Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §37.21.1-37.21.9

アカイア勢の追撃とセレウコスの撤退

1346 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

翌日、ディオファネス率いるアカイア軍が退却する王の軍勢に再び打撃を与え、セレウコスをペルガモン領内から撤退させる。一方、アンティオコスとローマ連合艦隊はそれぞれ沿岸部の都市や島で軍事行動を展開する。

§37.21.1postero die regiae magis compositae et ordinatae stationes quingentis passibus longius ab urbe posuerunt castra, et Achaei eodem ferme tempore atque in eundem locum processerunt.
翌日、王の兵士たちはより整然と、秩序正しく、都市から500パッススさらに離れた場所に陣を敷き、アカイア人もほぼ同時に同じ場所へと進出した。
§37.21.2per multas horas intenti utrimque velut iam futurum impetum expectavere;
何時間もの間、両軍は互いにすぐにでも突撃が行われるかのように身構えて待ち構えていた。
postquam haud procul occasu solis redeundi in castra tempus erat, regii signis collatis abire agmine ad iter magis quam ad pugnam composito coepere.
日が沈みかけるころ、陣営に戻る時間になると、王の兵士たちは隊列を整えて、戦うためというよりは行軍するための、より整えられた隊列で退却し始めた。
§37.21.3quievit Diophanes, dum in conspectu erant;
ディオファネスは、彼らが視界にいる間は動かなかった。
deinde eodem, quo pridie, impetu in postremum agmen incurrit, tantumque rursus pavoris ac tumultus incussit, ut, cum terga caederentur, nemo pugnandi causa restiterit;
その後、前日と同じ勢いで殿軍に襲いかかり、再び非常に大きな恐怖と混乱を叩き込んだので、背後から斬り倒されているというのに、戦うために立ち止まる者は誰もいなかった。
trepidantesque et vix ordinem agminis servantes in castra compulsi sunt.
彼らは狼狽し、かろうじて行軍の隊列を維持しながら陣営へと追い立てられた。
§37.21.4haec Achaeorum audacia Seleucum ex agro Pergameno movere castra coegit.
このアカイア人たちの不敵さにより、セレウコスはペルガモン領から陣を移さざるを得なくなった。
Antiochus postquam Romanos ad tuendum Adramytteum venisse audivit, ea quidem urbe abstinuit;
アンティオコスは、ローマ軍がアドラミュッテウムを守るために到着したと聞くと、その都市への攻撃は控えた。
§37.21.5depopulatus agros Peraeam inde, coloniam Mitylenaeorum, expugnavit.
周辺の地域を略奪した後に、彼はミュティレネの植民都市であったペライアを強襲して奪った。
Cotton et Corylenus et Aphrodisias et Priene primo impetu captae sunt.
コトン、コリレヌス、アプロディシアス、プリエネが最初の突撃で占領された。
inde per Thyatiram Sardis rediit.
そこから彼はテュアティラ経由でサルディスに戻った。
§37.21.6Seleucus in ora maritima permanens aliis terrori erat, aliis praesidio.
セレウコスは沿岸地域に留まり続け、ある者たちにとっては恐怖の的であり、他の者たちにとっては保護であった。
classis Romana cum Eumene Rhodiisque Mitylenen primo,
ローマ艦隊はエウメネスおよびロドス人たちとともに、まずミュティレネへと向かった。
§37.21.7inde retro, unde profecta erat, Elaeam redit.
そこから引き返して、出発地であったエラエアに戻った。
inde Phocaeam petentes ad insulam, quam Bacchium vocant — imminet urbi Phocaeensium —, appulerunt et, quibus ante abstinuerant templis signisque — egregie autem exornata insula erat —, cum hostiliter diripuissent, ad ipsam urbem transmiserunt.
そこから彼らはポカイアを目指して進み、ポカイア人の都市に臨むバッキウムと呼ばれる島に船を寄せた。
§37.21.8eam divisis inter se partibus cum oppugnarent et videretur sine operibus,
そして、以前は手を触れずにいた神殿や像を──その島は非常に見事に装飾されていたのだが──、敵に対するように略奪すると、都市そのものへと渡った。
§37.21.9armis scalisque capi posse, missum ab Antiocho praesidium trium milium armatorum cum intrasset urbem, extemplo oppugnatione omissa classis ad insulam se recepit nihil aliud quam depopulato circa urbem hostium agro.
彼らが都市を各自の間で攻撃分担を分けて攻め立て、攻城兵器なしでも、武器と梯子だけで占領できるように思われたとき、アンティオコスから送られた3千人の武装した守備隊が都市に入ったため、直ちに包囲を中止し、艦隊は都市の周囲にある敵の領土を略奪しただけで、島へと退却した。

語釈・文法注

  1. 37.21.2agmine ad iter magis quam ad pugnam composito — agmine は abire に伴う奪格で、退却の様態を示す。形容詞的(分詞)の composito がこれを修飾し、その間に ad iter magis quam ad pugnam(戦うためというよりは行軍するための)という比較・目的の表現が挟まれている。
  2. 37.21.6aliis terrori erat, aliis praesidio — 典型的な二重与格の構文。aliis は利害の与格(「ある人々にとって」)であり、terrori および praesidio は目的・結果の与格(「恐怖(となるもの)」「保護(となるもの)」)として機能している。
  3. 37.21.7quibus ante abstinuerant templis signisque — 関係代名詞の先行詞が関係節内に取り込まれた構造。本来は templa signaque, quibus ante abstinuerant となるべきところ、先行詞(templis signisque)が関係節の動詞 abstinuerant の支配する奪格に引かれて関係節内に配置されている。主節の cum diripuissent(略奪したとき)の論理的な目的語として機能する。
  4. 37.21.9nihil aliud quam depopulato circa urbem hostium agro — depopulato ... agro は独立奪格。nihil aliud quam(〜以外には何もしないで、ただ〜しただけで)がこの独立奪格を修飾し、副詞的に「ただ都市の周囲にある敵の領土を略奪しただけで」という意味を表している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §37.21.1-37.21.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.21.1-37.21.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。