Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §37.15.1-37.15.9

港湾閉鎖案の否決とパタラ攻略の決定

1340 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

エウメネス王はリウィウスの港閉鎖案に反対し、封鎖がローマ艦隊自身の行動を縛ることになると警告した。代わりにロドス人のエピクラテスが提案した、リキアのパタラを味方に引き入れる案が支持されたが、デモンストレーションとしてエフェソスへ艦隊を向けることも決定された。

§37.15.1nulli ea placere sententia.
その提案は誰の賛同も得られなかった。
Eumenes rex quaesivit, quid tandem? ubi demersis navibus frenassent claustra maris, utrum libera sua classe abscessuri inde forent ad opem ferendam sociis terroremque hostibus praebendum, an nihilo minus tota classe portum obsessuri?
エウメネス王は尋ねた。 「では一体どうするのか。 船を沈めて海の出入り口を封鎖したとき、自分たちの艦隊が自由になって、そこを去って同盟国に援助をもたらし敵に恐怖を与えるつもりなのか、それともそれにもかかわらず、全艦隊で港を包囲し続けるつもりなのか。
§37.15.2sive enim abscedant, cui dubium esse, quin hostes extracturi demersas moles sint et minore molimento aperturi portum, quam obstruatur? sin autem manendum ibi nihilo minus sit, quid attinere claudi portum?
なぜなら、もし立ち去るならば、敵が沈められた障害物を引き揚げ、港が閉鎖されたときよりも少ない労力で港を開くことになるのを、誰が疑うだろうか。 しかし、もしそれにもかかわらずそこに留まらなければならないなら、港を閉鎖することに何の意味があるのか。
§37.15.3quin contra illos, tutissimo portu, opulentissima urbe fruentis, omnia Asia praebente quieta aestiva acturos;
むしろ逆に、敵はこの上なく安全な港と非常に豊かな都市を享受し、アジアがあらゆるものを提供する中で、穏やかな夏の陣営生活を送るだろう。
Romanos aperto in mari fluctibus tempestatibusque obiectos, omnium inopes, in adsidua statione futuros, ipsos magis adligatos impeditosque, §37.15.4ne quid eorum, quae agenda sint, possint agere, quam ut hostis clausos habeant.
一方ローマ人は、開けた海で波や嵐にさらされ、すべてに事欠き、絶えざる警戒勤務につくことになり、彼ら自身が、敵を閉じ込めておくというよりは、むしろ自分たちがなすべきことの何一つとして行うことができなくなるほど、縛り付けられ、身動きを封じられることになる。
§37.15.5Eudamus praefectus Rhodiae classis magis eam sibi displicere sententiam ostendit, quam ipse, §37.15.6quid censeret faciendum, dixit.
」ロドス艦隊の指揮官エウダモスは、自分自身がなされるべきだと考えることを述べる以上に、その意見が気に入らないということを示した。
Epicrates Rhodius omissa in praesentia Epheso mittendam navium partem in Lyciam censuit, et Patara, caput gentis, in societatem adiungenda.
ロドス人のエピクラテスは、当面はエフェソスを差し置いて、艦隊の一部をリキアへ派遣し、その地方の主都パタラを同盟に加えるべきだと提案した。
§37.15.7in duas magnas res id usui fore, et Rhodios pacatis contra insulam suam terris totis viribus incumbere in unius belli, quod adversus Antiochum sit, §37.15.8curam posse, et eam classem, quae in Cilicia compararetur, intercludi, ne Polyxenidae coniungatur.
それが二つの大きな事柄において役立つだろう、すなわち、自分たちの島の対岸の土地が平定されることによって、ロドス人がアンティオコスに対する唯一の戦争への配慮に全精力を注げるようになること、そして、キリキアで準備されているあの艦隊が遮断され、ポリュクセニダスと合流するのを防げること。
§37.15.9haec maxime movit sententia;
この提案が最も強く心を動かした。
placuit tamen Regillum classe tota evehi ad portum Ephesi ad inferendum hostibus terrorem.
しかしながら、敵に恐怖を与えるために、レギッルスが全艦隊を率いてエフェソスの港へと出航することが決定された。

語釈・文法注

  1. §37.15.1nulli ea placere sententia — 歴史的不定詞 placere が使われており、sententia がその主語である。「誰もその意見に賛成しなかった」という過去の事実を生き生きと描写する。
  2. §37.15.1abscessuri inde forent — forent は essent の別形で、abscessuri forent で接続法未完了・能動態・周辺曲折形(未来分詞+esse)を構成する。間接疑問(utrum... an...)の中の述語。
  3. §37.15.2cui dubium esse, quin — 直接話法における修辞疑問(「誰が〜を疑うだろうか」=「誰も疑わない」)は、間接話法に移行すると接続法ではなく対格不定詞構文(cui... esse)になる。quin に導かれる節は、dubium に伴う否定的な内容を示す。
  4. §37.15.3ipsos magis adligatos impeditosque, ne quid eorum, quae agenda sint, possint agere, quam ut hostis clausos habeant — Romanos futuros (futuros esse) から続く文脈で、対格の ipsos に magis adligatos impeditosque [fore / futuros esse] (彼ら自身がより縛られ妨げられることになる)が導かれ、その程度・結果が比喩的に magis ... quam ut ... (敵を閉じ込めておくというよりはむしろ、なすべきことが何もできなくなるほどに)という構造で表現されている。
  5. §37.15.5magis eam sibi displicere sententiam ostendit, quam ipse, quid censeret faciendum, dixit — 比較級 magis ... quam ... により、「彼が何をなされるべきと考えているかを語った(dixit)」ことよりも、「その意見に不満を表明した(ostendit)」程度の方が大きかったことを表す。
  6. §37.15.7in duas magnas res id usui fore — usui は目的の与格、省略された bene- (あるいは nobis/Romanis) が与格の保持者となる二重与格の構成。id は前節で述べられた提案(パタラを味方に加えること)を指し、fore は futurum esse を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §37.15.1-37.15.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.15.1-37.15.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。