Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §37.12.1-37.12.12

アビュドス包囲の解除とロドスの新艦隊派遣

1337 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ロドス艦隊の敗北の報せによりアビュドスの包囲が解かれ、ローマの艦隊長官リウィウスはカナイの艦隊を救出するために急行した。一方、敗北に激怒したロドスは、エウダモスを新たな長官として任命し新たな船を派遣した。

§37.12.1dum haec in Aeolide geruntur, Abydus cum per aliquot dies obsidionem tolerasset praesidio regio tutante moenia, §37.12.2iam omnibus fessis Philota quoque praefecto praesidii permittente magistratus eorum cum Livio de condicionibus tradendae urbis agebant.
アイオリス地方でこれらのことが行われている間に、アビュドスは、王の守備隊が城壁を守る中、数日間にわたって包囲に耐えていたが、すでに全員が疲弊し、守備隊長フィロタスも許可したため、彼らの政務官たちはリウィウスと都市の引き渡しの条件について交渉していた。
rem distinebat, quod, utrum armati an inermes emitterentur regii, parum conveniebat.
王の兵たちが武装した状態で解放されるべきか、それとも武装を解除した状態で解放されるべきか、合意に達していなかったことが、この件を長引かせていた。
§37.12.3haec agentibus cum intervenisset nuntius Rhodiorum cladis, emissa de manibus res est;
彼らがこれらの交渉を行っているところに、ロドス市民の敗北の報せが届いたため、交渉は手元から零れ落ちてしまった。
§37.12.4metuens enim Livius, ne successu tantae rei inflatus Polyxenidas classem, quae ad Canas erat, opprimeret, Abydi obsidione custodiaque Hellesponti extemplo relicta naves, quae subductae Canis erant, §37.12.5deduxit;
というのも、リウィウスは、ポリュクセニダスがこれほど大きな成功に得意になって、カナイにいた艦隊を急襲するのではないかと恐れたため、アビュドスの包囲とヘレスポントスの警備を直ちに放棄し、カナイで引き揚げられていた船を進水させた。
et Eumenes Elaeam venit.
そしてエウメネスはエライアへとやって来た。
Livius omni classe, cui adiunxerat duas triremes Mitylenaeas, Phocaeam petit.
リウィウスは、ミテュレネの三段櫂船2隻を合流させた全艦隊を率いて、ポカイアへと向かった。
quam cum teneri valido regio praesidio audisset, nec procul Seleuci castra esse, depopulatus maritimam oram, §37.12.6et praeda maxime hominum raptim in naves imposita tantum moratus, dum Eumenes cum classe adsequeretur, Samum petere intendit.
この都市が王の強力な守備隊によって保持されており、また、遠くない場所にセレウコスの陣営があることを聞くと、彼は海岸一帯を略奪し、特に人々を獲物として急いで船に載せ、エウメネスが艦隊を率いて追いつくのを待つ間だけ留まった後、サモスを目指して進もうとした。
§37.12.7Rhodiis primo audita clades simul pavorem simul luctum ingentem fecit;
ロドス人たちにとって、敗北の報せを聞いたことは、最初は恐怖と同時に巨大な悲哀をもたらした。
nam praeter navium militumque iacturam, quod floris, quod roboris in iuventute fuerat,
というのも、船と兵士の損失に加えて、彼らの若者の中で花のようであり、力強さであったものすべてを失ってしまったからである。
§37.12.8amiserant, multis nobilibus secutis inter cetera auctoritatem Pausistrati, quae inter suos merito maxima erat;
多くの貴族たちが従っていた。 彼らはその他の損失の中に、自国民の間で当然ながら最も高かったパウシストラトスの威信をも失ったのだった。
deinde, quod fraude capti, quod a cive potissimum suo forent, in iram luctus vertit.
その後、彼らが欺きによって捕らえられたこと、しかもとりわけ自分たちの同胞によって捕らえられたことが、悲哀を怒りへと変えた。
§37.12.9decem extemplo naves, et diebus post paucis decem alias praefecto omnium Eudamo miserunt, quem aliis virtutibus bellicis haudquaquam Pausistrato parem, cautiorem, quo minus animi erat, ducem futurum credebant.
彼らは直ちに10隻の船を、そして数日後に別の10隻を送った。 そのすべてを指揮する長官としてエウダモスを任命した。 彼らは、エウダモスが他の軍以外の徳性においては決してパウシストラトスに及ばないものの、勇気が少なかった分だけ、より慎重な指導者になるだろうと信じていた。
§37.12.10Romani et Eumenes rex in Erythraeam primum classem applicuerunt.
ローマ人とエウメネス王は、まずエリトライアに艦隊を着岸させた。
ibi noctem unam morati postero die Corycum promunturium tenuerunt.
そこに一晩留まり、翌日、コリュコス岬に到着した。
§37.12.11inde cum in proxima Samiae vellent traicere, non expectato solis ortu, ex quo statum caeli notare gubernatores possent, in incertam tempestatem miserunt.
そこからサモス地方の最も近い場所へと渡ろうとしたとき、舵手たちが空の様子を観察できるはずの日の出を待たずに、彼らは予測のつかない天候へと船を送り出した。
§37.12.12medio in cursu, aquilone in septentrionem verso, exasperato fluctibus mari iactari coeperunt.
航路の半ばで、北風が北向きに変わり、波によって海が荒れ狂う中、彼らは翻弄され始めた。

語釈・文法注

  1. §37.12.2rem distinebat, quod, utrum armati an inermes emitterentur regii, parum conveniebat. — quodで導かれる名詞節が主節の動詞 distinebat の主語となっている。そのquod節の内部において、間接疑問節である utrum armati an inermes emitterentur regii が、非人称表現である parum conveniebat の主語として機能している。
  2. §37.12.3haec agentibus — 現在分詞の複数与格。intervenisset「(彼らが〜しているところに)割り込んだ」にかかる与格(関係性の与格)であり、行為の主体(アビュドスの政務官たちとリウィウス)を表す。
  3. §37.12.8quod fraude capti, quod a cive potissimum suo forent, in iram luctus vertit. — 接続詞 quod で導かれる二つの事実を示す節("fraude capti [sunt]" と "a cive... forent")が全体の主語としての役割を果たし、主動詞 vertit が「悲哀(luctus、対格)を怒り(in iram)へと変えた」という構造をとる。cive suo(彼ら自身の市民)は、ロドスからの亡命者であり、敵の将軍であるポリュクセニダスを指す。
  4. §37.12.11non expectato solis ortu, ex quo statum caeli notare gubernatores possent, in incertam tempestatem miserunt. — non expectato solis ortu は奪格独立構文(「日の出が待たれることなく」)。関係代名詞 ex quo(日の出から、あるいは日の出の時点から)が導く関係節の動詞 possent は、特性・結果を示す接続法。miserunt の直接目的語(naves「船を」または se「自らを」)は省略されている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §37.12.1-37.12.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.12.1-37.12.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。