Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §37.13.1-37.13.12

ローマとロドスの艦隊合流とエフェソス沖の示威

1338 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ポリュクセニダスはローマとロドスの艦隊の合流を阻止しようと画策するが、悪天候により失敗しエフェソスに退却する。その後、合流に成功したローマ・ロドス連合艦隊はエフェソスで挑発行動を行い、さらにケファラニア海峡の警備を強化する。

§37.13.1Polyxenidas Samum petituros ratus hostis, ut se Rhodiae classi coniungerent, ab Epheso profectus primo ad Myonnesum stetit;
ポリュクセニダスは、敵(ローマ軍とエウメネス)がロドス艦隊と合流するためにサモスへ向かうつもりであると考え、エフェソスから出発して最初はミュオンネソスに停泊した。
inde ad Macrin, quam vocant, insulam traiecit, ut praetervehentis classis si quas aberrantis ex agmine naves posset aut postremum agmen opportune adoriretur.
そこから、マクリスと呼ばれる島へと渡った。 通り過ぎる艦隊から、もし戦列から迷い出た船があればそれを、あるいは最後尾の戦列を、可能であれば都合の良い時に襲撃するためであった。
§37.13.2postquam sparsam tempestate classem vidit, occasionem primo adgrediendi ratus, paulo post increbrescente vento et maiores iam volvente fluctus, §37.13.3quia pervenire se ad eos videbat non posse, §37.13.4ad Aethaliam insulam traiecit, ut inde postero die Samum ex alto petentis navis adgrederetur.
嵐によって散りぢりになった艦隊を見た彼は、最初は攻撃する好機だと考えたが、しばらくして風が強まり、すでにさらに大きな波を巻き起こしていたので、自分が彼らのところに到達することはできないとわかり、翌日そこから、外海からサモスを目指す船を攻撃するために、アイタリア島へと渡った。
Romani, pars exigua, primis tenebris portum desertum Samiae tenuerunt, classis cetera nocte tota in alto iactata in eundem portum decurrit.
ローマ人たちは、ごく一部の者が、暗くなり始めるとすぐにサモス地方の荒れ果てた港に到着し、残りの艦隊は一晩中外海で翻弄された後、同じ港に駆け込んだ。
§37.13.5ibi ex agrestibus cognito hostium naves ad Aethaliam stare, consilium habitum, utrum extemplo decernerent, an Rhodiam expectarent classem.
そこで農民たちから、敵の船がアイタリアに停泊していることが知らされると、直ちに決戦を行うべきか、それともロドス艦隊を待つべきかについて合議が行われた。
dilata re — ita enim placuit — Corycum, §37.13.6unde venerant, traiecerunt.
この件を延期し(そのように決まったので)、彼らがやって来た場所であるコリュコスへ渡った。
Polyxenidas quoque, cum frustra stetisset, Ephesum rediit.
ポリュクセニダスもまた、無駄に待ち伏せを終えると、エフェソスに帰還した。
tum Romanae naves vacuo ab hostibus mari Samum traiecerunt.
その後、ローマの船は敵のいない海をサモスへと渡った。
§37.13.7eodem et Rhodia classis post dies paucos venit.
そこへロドス艦隊も数日後にやって来た。
quam ut expectatam esse appareret, profecti extemplo sunt Ephesum, ut aut decernerent navali certamine, aut, si detractaret hostis pugnam, quod plurimum intererat ad animos civitatium, timoris confessionem exprimerent.
彼女ら(ロドス艦隊)が待ち望まれていたことが明らかになるように、彼らは直ちにエフェソスへと出発した。 海戦によって決着をつけるか、あるいは、もし敵が戦闘を避けるならば(これは諸都市の気力をつなぎとめるために非常に重要であったが)、[敵に]恐れを告白させるためであった。
§37.13.8contra fauces portus instructa in frontem navium acie stetere.
港の入り口の前に船の正面を向けた戦列を整えて留まった。
postquam nemo adversus ibat, classe divisa pars in salo ad ostium portus in ancoris stetit, pars in terram milites exposuit.
誰も立ち向かって来なかったので、艦隊を二つに分け、一部は港の入り口付近の沖合に錨を下ろしてとどまり、一部は陸地に兵士を上陸させた。
§37.13.9in eos ingentem praedam late depopulato agro agentis Andronicus Macedo, qui in praesidio Ephesi erat, iam moenibus appropinquantis eruptionem fecit, exutosque magna parte praedae ad mare ac naves redegit.
広く土地を略奪して莫大な獲物を追っていた者たち、すでに城壁に近づきつつあった彼らに対して、エフェソスの守備隊にいたマケドニア人アンドロニコスが打って出て、彼らから戦利品の大部分を剥ぎ取り、海と船のところへと追い返した。
§37.13.10postero die insidiis medio ferme viae positis ad eliciendum extra moenia Macedonem Romani ad urbem agmine iere;
翌日、マケドニア人を城壁の外におびき出すために道中の中ほどに伏兵を配置した上で、ローマ人たちは都市へと隊列を組んで進んだ。
inde, cum ea ipsa suspicio, ne quis exiret, deterruisset, §37.13.11redierunt ad naves;
その後、まさにその(伏兵の)疑いによって[敵の]誰も出てこないように阻まれたので、彼らは船に戻った。
et terra marique fugientibus certamen hostibus Samum, unde venerat, classis repetit.
そして、敵が陸でも海でも戦闘を避けている中、艦隊はやって来たサモスへと戻った。
inde duas sociorum ex Italia, duas Rhodias triremes cum praefecto Epicrate Rhodio ad fretum Cephallaniae tuendum praetor misit.
そこから、法務官は、ケファラニア海峡を守るために、イタリアからの同盟国の三段櫂船2隻、ロドスの三段櫂船2隻を、ロドス人の長官エピクラテスとともに派遣した。
§37.13.12infestum id latrocinio Lacedaemonius Hybristas cum iuventute Cephallanum faciebat, clausumque iam mare commeatibus Italicis erat.
スパルタ人のヒュブリスタスがケファラニアの若者たちとともに、そこを海賊行為で脅かしており、イタリアからの補給船にとって海はすでに閉ざされていたからである。

語釈・文法注

  1. 37.13.1Samum petituros ratus hostis — 「ratus」(reor の完了分詞)に導かれる間接話法。未来不定詞「petituros [esse]」の主語対格として「hostis」(対格複数形 hostes の古風な綴り)が置かれている。
  2. 37.13.1posset — 接続法未完了過去。「adoriri」(襲撃する)という不定詞が省略されており、「si quas ... naves [adoriri] posset」(もし幾つかの船を[襲撃すること]ができるならば)という条件節を形成している。
  3. 37.13.5cognito hostium naves ad Aethaliam stare — 完了分詞の中性単数奪格「cognito」が、対格不定詞句「hostium naves ... stare」を意味上の主語(文)として従える、絶対的奪格の構文。「敵の船が〜に停泊していることが知られた後に」の意。
  4. 37.13.7expectatam — 先行する「Rhodia classis」(女性単数)を指示する関係代名詞の連鎖としての「quem」(写本によっては quam)を受けつつ、不定詞句「expectatam esse」の主語としての性(女性・単数・対格)を一致させている。
  5. 37.13.10suspicio, ne quis exiret, deterruisset — 接続詞「ne」に導かれる節が名詞「suspicio」の内容を説明する同格節(あるいは予防・妨害の節)として機能している。「誰も外に出てこないようにという、まさにその(伏兵に対する)疑念が[敵を]阻んだ」という構造。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §37.13.1-37.13.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.13.1-37.13.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。