Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §36.43.1-36.43.13

リウィウスとエウメネスの合流とシリア艦隊の出撃

1323 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマ艦隊長官リウィウスはデロス島を離れ、キオス島を経由してフォカイアでエウメネスの艦隊と合流する。一方、アンティオコス王の将軍ポリュクセニダスは、連合軍の合流前に海戦を仕掛けるべく、エフェソスからキッスス港へ急行する。

§36.43.1eo fere tempore consul Acilius Naupactum oppugnabat.
その頃、執政官アキリウスはナウパクトゥスを攻撃していた。
Livium Deli per aliquot dies — et est ventosissima regio inter Cycladas fretis alias maioribus, alias minoribus divisas — adversi venti tenuerunt.
リウィウスは逆風のため、数日間デロス島に足止めされた。 ――そしてデロス島のある地域は、大小の海峡によって隔てられたキクラデス諸島の中でもとりわけ風の強いところである。
§36.43.2Polyxenidas certior per dispositas speculatorias naves factus Deli stare Romanam classem, nuntios ad regem misit.
―― ポリュクセニダスは、配備していた偵察船によってローマ艦隊がデロス島に停泊していることを知らされ、王のもとへ使者を送った。
§36.43.3qui omissis, quae in Hellesponto agebat, cum rostratis navibus, quantum accelerare poterat, Ephesum redit et consilium extemplo habuit, faciendumne periculum navalis certaminis foret.
王は、ヘレスポントスで行っていたことを中止し、衝角付きの船とともに、可能な限り急いでエフェソスへと戻り、直ちに海戦の試みに打って出るべきか否かについて会議を開いた。
§36.43.4Polyxenidas negabat cessandum et utique prius confligendum quam classis Eumenis et Rhodiae naves coniungerentur Romanis;
ポリュクセニダスは、躊躇すべきではなく、エウメネスの艦隊やロドス人の船がローマ軍に合流する前に、何としても交戦すべきだと主張した。
§36.43.5ita numero non ferme impares futuros se, ceteris omnibus superiores, et celeritate navium et varietate auxiliorum.
そうすれば、数においてほぼ劣らないばかりか、船の速さや多様な補助兵力など、他のすべての点において優位に立つだろうというのである。
§36.43.6nam Romanas naves cum ipsas inscite factas immobiles esse, tum etiam, ut quae in terram hostium veniant, oneratas commeatu venire;
なぜなら、ローマ軍の船は、それ自体が不器用に造られていて動きが鈍いだけでなく、敵地へと入ってくるものであるため、食糧を積んで重くなっているからである。
§36.43.7suas autem, ut pacata omnia circa se relinquentis, nihil praeter militem atque arma habituras.
一方、自分たちの船は、周囲をすべて平定して出発するため、兵士と武器以外には何も載せていない。
multum etiam adiuturam notitiam maris terrarumque et ventorum, quae omnia ignaros turbatura hostis essent.
また、海や土地、そして風に関する知識も大いに役立つであろうが、これらすべては事情を知らない敵を混乱させることになるだろう(と彼は言った)。
§36.43.8movit omnis auctor consilii, qui et re consilium exsecuturus erat.
提案の主であり、自らその計画を実行する者でもあった彼は、全員を納得させた。
biduum in apparatu morati tertio die centum navibus, quarum septuaginta tectae, ceterae apertae, minoris omnes formae erant, profecti Phocaeam petierunt.
2日間準備のために留まった後、3日目に100隻の船(うち70隻が甲板船、残りが無甲板船で、すべて比較的小型であった)を率いて出発し、フォカイアを目指した。
§36.43.9inde, cum audisset appropinquare iam Romanam classem, rex, quia non interfuturus navali certamini erat, Magnesiam, quae ad Sipylum est, concessit ad terrestris copias comparandas;
そこから、ローマ艦隊がすでに接近していると聞くと、王は自ら海戦に参加するつもりはなかったので、陸上軍を招集するためにシピュロス山麓のマグネシアへと退いた。
§36.43.10classis ad Cissuntem portum Erythraeorum, tamquam ibi aptius expectatura hostem, contendit.
艦隊は、そこで敵を待ち受ける方がより適しているかのように、エリトリアイ領のキッスス港へと急いだ。
§36.43.11Romani, ubi primum aquilones — ii namque per aliquot dies tenuerant — ceciderunt, ab Delo Phanas, portum Chiorum in Aegaeum mare versum, §36.43.12petunt;
ローマ軍は、数日間吹き荒れていた北風が収まるやいなや、デロス島から、エーゲ海に面したキオス人の港であるファナイを目指した。
inde ad urbem circumegere naves, commeatuque sumpto Phocaeam traiciunt.
そこから彼らはキオス市へと船を回し、食糧を補給したのちフォカイアへと渡った。
Eumenes Elaeam ad suam classem profectus, paucis post inde diebus cum quattuor et viginti navibus tectis, apertis pluribus paulo Phocaeam ad Romanos parantis instruentisque se ad navale certamen rediit.
エウメネスは、エライアにある自身の艦隊のもとへと出発していたが、数日後に24隻の甲板船と、それより少し多い無甲板船を率いてフォカイアに戻り、海戦の準備をして隊列を整えているローマ軍に合流した。
§36.43.13inde centum quinque tectis navibus, apertis ferme quinquaginta profecti, primo aquilonibus transversis cum urgerentur in terram, cogebantur tenui agmine prope in ordinem singulae naves ire;
そこから、彼らは105隻の甲板船と約50隻の無甲板船を率いて出発したが、最初は横風によって陸地に押し流されたため、細い一列になって、ほぼ一隻ずつ進むことを余儀なくされた。
deinde, ut lenita paulum vis venti est, ad Corycum portum, qui super Cissuntem est, conati sunt traicere.
その後、風の勢いが少し和らぐと、彼らはキッススの上方にあるコリュコス港へと渡ろうと試みた。

語釈・文法注

  1. 36.43.1divisas — 完了分詞 `divisas` は先行する女性複数対格名詞 `Cycladas` を修飾しており、手段の奪格 `fretis`(大小の海峡によって)を伴って「海峡で隔てられたキクラデス諸島」を表している。
  2. 36.43.3qui — 文頭の接続的関係代名詞(連結の関係代名詞)であり、前文の `regem`(王アンティオコス)を指し、主節の主動詞 `redit` および `habuit` の主語として機能している。
  3. 36.43.6ut quae — `ut quae` は理由(「〜であるようなものとして」)を表す関係節(特性・理由の関係節)を導く。ここでは間接話法(主文は `negabat` から続く対格不定詞構文)の従属節内にあるため、動詞 `veniant` は接続法現在となっている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §36.43.1-36.43.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:36.43.1-36.43.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。