Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §36.37.1-36.37.6

怪異への贖罪儀礼とコルネリウスのガリア出征

1317 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマで生じた様々な怪異現象とそれに対する十人官の対策(ケレスへの断食、祭儀、祈願等)が報告され、神々の宥めの後、執政官プブリウス・コルネリウスがガリアへ出征する。

§36.37.1principio eius anni, quo haec iam profecto ad bellum M’. Acilio, manente adhuc Romae P. §36.37.2Cornelio consule agebantur, boves duos domitos in Carinis per scalas pervenisse in tegulas aedificii proditum memoriae est.
マニウス・アキリウスがすでに戦争に出発し、執政官プブリウス・ コルネリウスがまだローマに留まっている間に、これらのことが行われていたその年の初めに、カリナエにおいて二頭の調教された牛が、階段を上って建物の屋根に達したということが、記録に伝えられている。
eos vivos comburi cineremque eorum deici in Tiberim haruspices iusserunt.
ハルスペクスたちは、それらをいきたまま焼き、その灰をティベリス川に投げ捨てるように命じた。
§36.37.3Tarracinae et Amiterni nuntiatum est aliquotiens lapidibus pluvisse, Menturnis aedem Iovis et tabernas circa forum de caelo tactas esse, Volturni in ostio fluminis duas naves fulmine ictas conflagrasse.
テッラキナとアミテルヌムにおいて何度か石が降ったこと、ミントゥルナエにおいてユピテルの神殿とフォーラム周辺の店舗が落雷に遭ったこと、ウォルトゥルヌスの河口において二隻の船が落雷を受けて炎上したことが報告された。
§36.37.4eorum prodigiorum causa libros Sibyllinos ex senatus consulto decemviri cum adissent, renuntiaverunt, ieiunium instituendum Cereri esse, et id quinto quoque anno servandum; §36.37.5et ut novemdiale sacrum fieret et unum diem supplicatio esset; coronati supplicarent; et consul P. §36.37.6Cornelius, quibus diis quibusque hostiis edidissent decemviri, sacrificaret.
それらの不吉な兆候を理由に、元老院決議に基づいて十人官たちがシビュラの書に相談したところ、ケレス女神のための断食を制定すべきであり、それを5年ごとに遵守すべきであるということ、また、9日間の祭儀が執り行われ、1日間の祈願式が行われること、人々は花冠を被って祈願すること、そして執政官プブリウス・ コルネリウスが、十人官たちの告げた神々と犠牲獣によって犠牲を捧げるべきであることを報告した。
placatis diis nunc votis rite solvendis nunc prodigiis expiandis, in provinciam proficiscitur consul, atque inde Cn. Domitium proconsulem dimisso exercitu Romam decedere iussit;
あるものは誓約を儀礼通りに果たすことによって、またあるものは不吉な兆候を贖うことによって神々が宥められたので、執政官は属州へと出発し、そこから前執政官グナエウス・ドミティウスに対し、軍隊を解散してローマに帰還するように命じた。
ipse in agrum Boiorum legiones induxit.
彼自身はボイイ族の領土へと軍団を率い入れた。

語釈・文法注

  1. 36.37.1M’. Acilio — 過去分詞 profecto(proficiscor の完了分詞奪格形)を伴う奪格独立。対比関係にある manente... P. Cornelio と同様に主節の背景状況を説明している。
  2. 36.37.4quinto quoque anno — 「5年ごとに」を意味する。ローマ人の計数法は当日を含める包括的計算法(inclusive counting)であるため、実質的には「4年おき(4年に1回)」を指す。
  3. 36.37.6placatis diis nunc votis rite solvendis nunc prodigiis expiandis — placatis diis は奪格独立構文。それに続く nunc ... nunc ... は並列する動形容詞(gerundive)の奪格であり、神々を宥めるための手段(「あるいは誓約を果たすことによって、あるいは前兆を贖うことによって」)を表している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §36.37.1-36.37.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:36.37.1-36.37.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。