Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §36.32.1-36.32.9

亀の比喩とアカイア同盟によるザキュントス譲渡

1312 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ザキュントス島の統治者ヒエロクレスは同島をアカイア人に売却したが、ローマ人はその所有権を主張する。クィンクティウスは亀の甲羅の比喩を用いてアカイア人が領土拡張に走る危険性を諭し、最終的にザキュントスはローマに引き渡された。

§36.32.1is post fugam ab Thermopylis Antiochi Amynandrumque a Philippo Athamania pulsum missis ultro ad Diophanen praetorem Achaeorum nuntiis pecunia pactus insulam Achaeis tradidit.
彼は、テルモピュライからのアンティオコスの敗走と、フィリッポスによってアミュナンドロスがアタマニアから追放された後、自らアカイア人の将軍ディオファネスのもとへ使者を送り、金銭の支払いに合意した上で、島をアカイア人に引き渡した。
§36.32.2id praemium belli suum esse aequum censebant Romani: non enim M’.
ローマ人たちは、この戦争の恩賞は自分たちのものであるのが当然だと考えていた。
Acilium consulem legionesque Romanas Diophani et Achaeis ad Thermopylas pugnasse.
なぜなら、執政官マニウス・アキリウスとローマの軍団は、ディオファネスやアカイア人のためにテルモピュライで戦ったわけではないからである。
§36.32.3Diophanes adversus haec purgare interdum sese gentemque, interdum de iure facti disserere.
ディオファネスは、これらに対して、ある時は自身と自国民の身の潔白を主張し、またある時はその行為の正当性について論じた。
§36.32.4quidam Achaeorum et initio eam se rem aspernatos testabantur et tunc pertinaciam increpitabant praetoris;
アカイア人のうちのある者たちは、自分たちが最初からもその件を撥ね退けていたと証言し、またその時は将軍の執拗さを非難した。
§36.32.5auctoribusque iis decretum est, ut T. Quinctio ea res permitteretur.
そして彼らの勧告により、その件はティトゥス・クィンクティウスに委ねられることが決定された。
erat Quinctius sicut adversantibus asper, ita, si cederes, idem placabilis.
クィンクティウスは、自分に敵対する者に対しては峻厳であったが、屈服する者に対しては、同じように和解しやすい人物であった。
omissa contentione vocis vultusque “si utilem” inquit, “possessionem eius insulae censerem Achaeis esse, auctor essem senatui populoque Romano, ut eam vos habere sinerent;
彼は、声や表情の険しさを収めて言った。 「もし私が、あの島を所有することがアカイア人にとって有益であると考えるならば、私は元老院とローマの人々に、それをあなた方が保持することを許すよう勧告するであろう。
§36.32.6ceterum sicut testudinem, ubi collecta in suum tegumen est, tutam ad omnis ictus video esse, ubi exserit partis aliquas, quodcumque nudavit, obnoxium atque infirmum habere, haud dissimiliter vos,
しかし、亀がその甲羅の中に縮こまっているときはあらゆる打撃に対して安全であるが、体の一部を突き出すときには、露出させたあらゆる部分が傷つきやすく脆弱になるのを私が見ているように、あなた方アカイア人もまったく同様である。
§36.32.7Achaei, clausos undique mari, quae intra Peloponnesi sunt terminos, ea et iungere vobis et iuncta tueri facile, §36.32.8simul aviditate plura amplectendi hinc excedatis, nuda vobis omnia, quae extra sint, et exposita ad omnes ictus esse.
四方を海に囲まれたあなた方にとって、ペロポネソスの境界の内側にあるものを、自分たちに結びつけ、結びつけられたものを守ることは容易であるが、同時により多くのものを抱え込みたいという貪欲さからここを踏み出すならば、外にあるすべてのものはあなた方にとって無防備になり、あらゆる打撃にさらされることになるのだ。
§36.32.9adsentienti omni concilio nec Diophane ultra tendere auso Zacynthus Romanis traditur.
」全会議が同意し、ディオファネスもそれ以上抗う勇気がなかったため、ザキュントスはローマ人に引き渡された。

語釈・文法注

  1. §36.32.1Amynandrumque a Philippo Athamania pulsum — 前置詞 post に支配された、いわゆる ab urbe condita(名詞+受動分詞)構成であり、直前の名詞句 post fugam と -que によって並列されています。全体として「アミュナンドロスがフィリッポスによってアタマニアから追放されたことの後」を意味します。
  2. §36.32.2non enim M’. Acilium consulem legionesque Romanas Diophani et Achaeis ad Thermopylas pugnasse — 主節の動詞 censebant に依存する間接話法(対格と不定詞の構文)であり、ローマ人側の主張の根拠を示しています。与格の Diophani et Achaeis は「利益の与格(dativus commodi)」で、「ディオファネスやアカイア人のために(彼らの利益のために)」という意味になります。
  3. §36.32.3purgare interdum sese gentemque, interdum de iure facti disserere — 動詞 purgare と disserere は歴史的不定詞であり、主格の主語 Diophanes に伴って未完了過去の直説法のように機能しています。急展開や生き生きとした描写の中で用いられるリウィウスに特徴的な語法です。
  4. §36.32.5si utilem ... censerem ... auctor essem — 接続法未完了過去(censerem, essem)を用いた現在の事実に反する仮定法(反実仮想)の条件文です。「もし私が(現在)…と考えるならば、私は(現在)…するであろう」というクィンクティウスの現在の立場を表明しています。
  5. §36.32.6haud dissimiliter vos — 前文の sicut testudinem video...(亀が…であるのを私が見ているように)に対応する比較(直喩)の後半部分です。後半の Achaei... を主語とする各節(ea et iungere... facile [esse] および nuda vobis omnia... esse)は、前半の video の支配下に置かれる対格不定詞構文(間接話法)の形を取っています。また、§36.32.8 の simul は接続詞(simul ac「…するやいなや、…すると同時に」)として機能し、接続法 excedatis を伴っています。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §36.32.1-36.32.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:36.32.1-36.32.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。