Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §36.29.1-36.29.11

ニカンドロスの帰還とアイトリアの抗戦決意

1309 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アイトリアの民衆はローマの過酷な要求に激怒し、アンティオコス王のもとから戻ったニカンドロスの報告により主戦論に傾く。ニカンドロスは帰途マケドニアのフィリッポス王に捕らえられたが、寛大に扱われ安全に送り届けられた。

§36.29.1postquam vero coacta omnis multitudo eadem illa audivit, adeo saevitia imperii atque indignitate animi exasperati sunt, ut, si in pace fuissent, illo impetu irae concitari potuerint ad bellum.
しかし、集められた全群衆がそれらと同じことを聞くと、彼らは命令の過酷さと屈辱によってあまりにも心を激高させたため、もし平和な状態にあったなら、その怒りの勢いで戦争へと駆り立てられ得たほどであった。
§36.29.2ad iram accedebat et difficultas eorum, quae imperarentur — quonam modo enim utique regem Amynandrum se tradere posse?
怒りに加え、命じられたことの困難さもあった――いったいどうやってアミュナンドロス王を引き渡すことなどできようか。
§36.29.3— et spes forte oblata, quod Nicander eo ipso tempore ab rege Antiocho veniens implevit expectatione vana multitudinem, terra marique ingens parari bellum.
――そして、ちょうどその時アンティオコス王のもとから戻ってきたニカンドロスが、陸と海で巨大な戦争が準備されているという空しい期待で群衆を満たしたことで、偶然もたらされた希望もあった。
§36.29.4duodecumo is die, quam conscenderat navem, in Aetoliam perfecta legatione rediens Phalara in sinu Maliaco tenuit.
彼は船に乗ってから12日目に、使節の任務を終えてアイトリアへと戻り、マリア湾のパララに船を着けた。
§36.29.5inde Lamiam pecuniam cum devexisset, ipse cum expeditis prima vespera inter Macedonum Romanaque castra medio agro, dum Hypatam notis callibus petit, in stationem incidit Macedonum deductusque ad regem est nondum convivio dimisso.
そこからラミアに資金を運んだ後、彼自身は、夕暮れ時に軽装の者たちを伴って、マケドニア兵とローマ兵の陣営の間の中間の土地を通って、知られた小道からヒュパタを目指していたが、マケドニアの警戒部隊に行き当たり、宴会がまだお開きになっていないうちに、王のもとへと連行された。
§36.29.6quod ubi nuntiatum est, velut hospitis, non hostis adventu motus Philippus accumbere eum epularique iussit,
このことが報じられると、フィリッポスは、敵ではなく客人が到来したかのように心を動かされ、彼に席について食事を共にするよう命じた。
§36.29.7atque inde dimissis aliis, solum retentum, ipsum quidem de se timere quicquam vetuit, §36.29.8Aetolorum prava consilia atque in ipsorum caput semper recidentia accusavit, qui primum Romanos, deinde Antiochum in Graeciam adduxissent.
そしてその後、他の者たちを退出させ、彼一人を留めて、彼自身については何も恐れるなと言い、アイトリア人の、彼ら自身の頭に常に跳ね返ってくる愚かな決定を非難した。 彼らは最初にローマ人を、次にアンティオコスをギリシアに連れてきたからである。
§36.29.9sed praeteritorum, quae magis reprehendi quam corrigi possint, oblitum se non facturum, ut insultet adversis rebus eorum;
しかし、正されることよりも非難されることの方が多い過去のことについては忘れ、自分が彼らの逆境をあざ笑うようなことはしない、と言った。
§36.29.10Aetolos quoque finire tandem adversus se odia debere, et Nicandrum privatim eius diei, quo servatus a se foret, meminisse.
アイトリア人もまた、ついに自分に対する憎しみを終わらせるべきであり、またニカンドロスは個人的に、自分が彼によって救われたその日のことを記憶しておくべきである、とも。
§36.29.11ita datis, qui in tutum eum prosequerentur, Hypatam Nicander consultantibus de pace Romana supervenit.
こうして、彼を安全な場所まで護送する者たちを与えられて、ニカンドロスは、ローマとの和平について協議していた者たちのもと、ヒュパタに到着した。

語釈・文法注

  1. 36.29.1potuerint — 結果節(ut ... potuerint)の内部にある条件文(si ... fuissent ... potuerint)の帰結部。過去の非現実を表す直説法 potuerunt が、ut に導かれる結果節の中で完了接続法 potuerint に変化したもの。
  2. 36.29.2quonam modo enim utique regem Amynandrum se tradere posse? — 間接話法における修辞的疑問文。従属節ではなく独立した疑問文が不定詞句(se ... posse)で表されている。se はアイトリア人(発話者)を指す。
  3. 36.29.9oblitum — 脱動詞 obliviscor の完了分詞。主節の動詞(dixit が文脈上補われる)に対する対格不定詞句(se ... oblitum esse)の一部で、se が省略されているか、あるいは続く non facturum [esse] の意味上の主語である se にかかっている。praeteritorum は obliviscor が支配する属格。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §36.29.1-36.29.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:36.29.1-36.29.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。