§36.18.1ab hac contione dimissi milites, priusquam corpora curarent, arma telaque parent.
この集会から解散された兵士たちは、食事を摂る前に、武器や投射兵器を準備する。
luce prima signo pugnae proposito instruit aciem consul, §36.18.2arta fronte, ad naturam et angustias loci.
夜明けに、戦闘の合図が出されると、執政官は戦列を整えたが、地形と狭隘さに合わせ、狭い正面の陣形であった。
rex, postquam signa hostium conspexit, et ipse copias educit.
王は敵の軍旗を認めると、自らも軍勢を引き出した。
levis armaturae partem ante vallum in primo locavit, tum Macedonum robur, quos sarisophorus appellabant, velut firmamentum circa ipsas munitiones constituit.
彼は柵の前の最前線に軽装兵の一部を配置し、次いで、サリソポルスと呼ばれていたマケドニア兵の精鋭を、防御工事そのものの周囲にいわば防壁として布陣させた。
§36.18.3his ab sinistro cornu iaculatorum sagittariorumque et funditorum manum sub ipsis radicibus montis posuit, ut ex altiore loco nuda latera hostium incesserent.
これらマケドニア兵の左翼、まさに山の麓のすぐ下に、投槍兵、弓兵、投石兵の部隊を配置した。 それは、より高い場所から敵の無防備な側面を攻撃するためであった。
§36.18.4ab dextro Macedonibus ad ipsum munimentorum finem, qua loca usque ad mare invia palustri limo et voraginibus claudunt, elephantos cum adsueto praesidio posuit, post eos equites, tum modico intervallo relicto ceteras copias in secunda acie.
右翼には、マケドニア兵の側から防御施設のまさに端のところ、すなわち海に至るまでの通行不可能な土地が沼地の泥と底なし沼によって閉ざされている場所に、象たちを通常の護衛部隊とともに配置し、その後ろに騎兵を、そして少しの間隔をあけてその他の軍勢を第二戦列に配置した。
§36.18.5Macedones pro vallo locati primo facile sustinebant Romanos, temptantis ab omni parte aditus, multum adiuvantibus, qui ex loco superiore fundis velut nimbum glandis et sagittas simul ac iacula ingerebant;
柵の前に配置されたマケドニア兵は、最初は、あらゆる方向から侵入口を試みているローマ兵を容易に食い止めていた。 その際、高い場所から投石器でいわば鉛弾の雨を、さらには矢や投げ槍を同時に浴びせかけていた者たちが彼らを大いに助けていた。
§36.18.6deinde, ut maior nec iam toleranda vis hostium inferebat se, pulsi loco intra munimenta subductis ordinibus concesserunt;
その後、敵のより大きくもはや耐え難い圧力が押し寄せるにつれて、彼らはその場所から撃退され、隊列を後退させて防御施設の内側へと退却した。
inde ex vallo prope alterum vallum hastis prae se obiectis fecerunt.
そこから彼らは、自らの前に槍を突き出すことで、柵の近くにいわばもう一つの柵を作り出した。
§36.18.7et ita modica altitudo valli erat, ut et locum superiorem suis ad pugnandum praeberet, et propter longitudinem hastarum subiectum haberet hostem.
また、その柵の高さはそれほど適度であったため、一方では味方に戦闘のための高い位置を提供し、他方では槍の長さによって、下にいる敵を射程に収めることができた。
§36.18.8multi temere subeuntes vallum transfixi sunt;
無謀にも柵に近づいた多くの者が突き刺された。
et aut incepto irrito recessissent aut plures cecidissent, ni M. Porcius ab iugo Callidromi deiectis inde Aetolis et magna ex parte caesis — incautos enim et plerosque sopitos oppresserat — super imminentem castris collem apparuisset.
そして、もしマルクス・ポルキウスが――彼は不意を突き、その大部分が眠り込んでいたところを襲ったのであるが――カッリドロモンの尾根からアエトリア人を追い落としてその大部分を殺害した上で、陣営を見下ろす丘の上に現れなかったならば、ローマ兵は試みが無駄に終わって退却したか、あるいはさらに多くの者が倒れていただろう。