Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §36.18.1-36.18.8

테르모필레의 격전과 언덕 위 카토의 출현

1770개 구절 중 1298번째 · 라틴어

요약

동틀 무렵 양군이 협소한 지형에 전열을 갖추고 치열한 전투를 시작한다. 로마군은 마케도니아군의 견고한 방벽과 장창 방어로 인해 고전하지만, 카토가 아이톨리아인들을 격퇴하고 언덕 위에 나타나면서 전세가 뒤집히기 시작한다.

§36.18.1ab hac contione dimissi milites, priusquam corpora curarent, arma telaque parent.
이 집회에서 해산된 군사들은 몸을 돌보기 전에 무기와 투척 무기들을 준비했다.
luce prima signo pugnae proposito instruit aciem consul, §36.18.2arta fronte, ad naturam et angustias loci.
동틀 무렵 전투의 신호가 내걸리자, 집정관은 전열을 정돈했는데, 그곳의 지형과 협소함에 맞춰 좁은 정면으로 그리했다.
rex, postquam signa hostium conspexit, et ipse copias educit.
왕은 적의 군기를 보자 자신도 군대를 이끌고 나아갔다.
levis armaturae partem ante vallum in primo locavit, tum Macedonum robur, quos sarisophorus appellabant, velut firmamentum circa ipsas munitiones constituit.
그는 방벽 앞 최전선에 경무장 보병의 일부를 배치했고, 이어서 사리소포루스라 불리던 마케도니아인의 정예를 요새 자체의 주변에 이른바 보루로서 구축했다.
§36.18.3his ab sinistro cornu iaculatorum sagittariorumque et funditorum manum sub ipsis radicibus montis posuit, ut ex altiore loco nuda latera hostium incesserent.
이들의 좌익에는 산기슭 바로 아래에 투창병, 궁수, 투석병 부대를 배치하여, 더 높은 곳에서 적의 무방비한 측면을 공격하도록 했다.
§36.18.4ab dextro Macedonibus ad ipsum munimentorum finem, qua loca usque ad mare invia palustri limo et voraginibus claudunt, elephantos cum adsueto praesidio posuit, post eos equites, tum modico intervallo relicto ceteras copias in secunda acie.
우익에는 마케도니아인들로부터 방어시설의 바로 끝까지, 즉 바다에 이르기까지 통행이 불가능한 땅이 늪지대의 진흙과 구렁텅이로 막혀 있는 곳에, 코끼리들을 평소의 호위 부대와 함께 배치했고, 그 뒤에 기병을, 그리고 약간의 간격을 두고 나머지 군대를 제2전열에 배치했다.
§36.18.5Macedones pro vallo locati primo facile sustinebant Romanos, temptantis ab omni parte aditus, multum adiuvantibus, qui ex loco superiore fundis velut nimbum glandis et sagittas simul ac iacula ingerebant;
방벽 앞에 배치된 마케도니아인들은 처음에는 모든 방향에서 진입을 시도하는 로마인들을 쉽게 저지했는데, 높은 곳에서 투석기로 이른바 납탄의 비를 퍼붓고 동시에 화살과 투창을 들이부었던 자들이 큰 도움을 주었기 때문이다.
§36.18.6deinde, ut maior nec iam toleranda vis hostium inferebat se, pulsi loco intra munimenta subductis ordinibus concesserunt;
이윽고 더 크고 이제는 견디기 힘든 적의 공세가 밀려오자, 그들은 제자리에서 밀려나 대열을 뒤로 물려 요새 내부로 후퇴했다.
inde ex vallo prope alterum vallum hastis prae se obiectis fecerunt.
그곳에서 그들은 방벽으로부터 자신들 앞에 창을 내밀어 거의 또 하나의 방벽을 만들어냈다.
§36.18.7et ita modica altitudo valli erat, ut et locum superiorem suis ad pugnandum praeberet, et propter longitudinem hastarum subiectum haberet hostem.
또한 그 방벽의 높이는 적당하여, 한편으로는 자기 군사들에게 싸우기에 더 높은 장소를 제공했고, 다른 한편으로는 창의 길이 덕분에 아래에 있는 적을 사정거리에 둘 수 있었다.
§36.18.8multi temere subeuntes vallum transfixi sunt;
무모하게 방벽으로 다가오던 많은 이들이 찔려 꿰뚫렸다.
et aut incepto irrito recessissent aut plures cecidissent, ni M. Porcius ab iugo Callidromi deiectis inde Aetolis et magna ex parte caesis — incautos enim et plerosque sopitos oppresserat — super imminentem castris collem apparuisset.
그리고 만일 마르쿠스 포르키우스가—그는 방비가 허술하고 대부분 잠들어 있던 자들을 기습했던 것인데—카를리드로몬의 봉우리에서 아이톨리아인들을 쫓아내고 대부분을 사살한 뒤, 진영을 내려다보는 언덕 위에 나타나지 않았더라면, 그들은 시도가 수포로 돌아간 채 퇴각했거나 더 많은 이들이 쓰러졌을 것이다.

어휘·문법 주석

  1. 36.18.5multum adiuvantibus, qui — 현재분사 `adiuvantibus`를 사용한 독립 탈격 구문. 의미상의 주어는 관계대명사 `qui`의 선행사(생략됨)이다.
  2. 36.18.6prope alterum vallum hastis prae se obiectis fecerunt — `fecerunt`의 직접 목적어는 `alterum vallum`이며, `prope`는 '거의', '사실상'을 뜻하는 부사로 기능한다('자신들 앞에 창을 내밀어 거의 또 하나의 방벽을 만들어냈다').
  3. 36.18.8et aut incepto irrito recessissent aut plures cecidissent, ni M. Porcius ... apparuisset — 과거 반사실적 조건문. 접속법 과거완료 `recessissent`와 `cecidissent`가 귀결절의 동사이며, 부정 조건 접속사 `ni`(`nisi`와 같음)가 이끄는 접속법 과거완료 `apparuisset`가 조건절의 동사이다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §36.18.1-36.18.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:36.18.1-36.18.8

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.