Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §36.11.1-36.11.11

アンティオコスの結婚とアカルナニア調略

1291 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アンティオコス王はハルキスで恋に落ちて結婚し、冬の間放蕩に耽って軍の規律を乱した。春になると彼はアイトリアを通って進軍し、買収されたアカルナニアの指導者たちの策略を利用して同地を支配下に置こうと試みた。

§36.11.1rex Chalcidem a Demetriade, amore captus virginis Chalcidensis, Cleoptolemi filiae, cum patrem primo allegando, deinde coram ipse rogando fatigasset, §36.11.2invitum se gravioris fortunae condicioni illigantem, tandem impetrata re tamquam in media pace nuptias celebrat et relicum hiemis, oblitus, quantas simul duas res suscepisset, bellum Romanum et Graeciam liberandam, omissa omnium rerum cura, in conviviis et vinum sequentibus voluptatibus ac deinde ex fatigatione magis quam satietate earum in somno traduxit.
王はデメトリアスからハルキスへ向かったが、そこでハルキスの乙女、クレオプトレモスの娘への愛にとらわれ、最初は使いの者を送ることで、次には自分自身で直接請うことで彼女の父親を悩ませた末に、父親は嫌がりながらも、あまりに重い身分の条件に自分自身を縛り付けようとしていたが、ついに願いが聞き届けられると、王はまるで平和のただ中にあるかのように婚礼を執り行った。 そして、ローマとの戦争、およびギリシアの解放という、どれほど重大な二つの事柄を同時に引き受けていたかを忘れて、すべての事柄への配慮を放り出し、冬の残りを宴会と酒に伴う快楽のうちに、そしてその後は、快楽への飽食からというよりはむしろその疲労から、睡眠のうちに過ごした。
§36.11.3eadem omnis praefectos regios, qui ubique, ad Boeotiam maxime, praepositi hibernis erant, cepit luxuria;
各地に、とりわけボイオティアに、冬営地のために配置されていた王のすべての将軍たちも、同じ放蕩にとらわれた。
§36.11.4in eandem et milites effusi sunt, nec quisquam eorum aut arma induit aut stationem aut vigilias servavit aut quicquam, quod militaris operis aut muneris esset, fecit.
兵士たちもまた同じ放蕩に身を投げ、彼らのうちの誰も、武器を身につけることも、哨戒任務や不寝番を守ることも、軍務や義務に属するいかなることも行わなかった。
§36.11.5itaque principio veris, cum per Phocidem Chaeroneam, quo convenire omnem undique exercitum iusserat, venisset, facile animadvertit nihilo severiore disciplina milites quam ducem hibernasse.
それゆえ春の初めに、フォキスを通って、あらゆる場所から全軍が集まるよう命じていたカイロネイアに彼が到着したとき、兵士たちが指揮官に劣らず、まったく厳格ではない規律のもとで冬を過ごしたことに容易に気づいた。
§36.11.6Alexandrum inde Acarnana et Menippum Macedonem Stratum Aetoliae copias ducere iussit; ipse Delphis sacrificio Apollini facto Naupactum processit.
そこから彼は、アカルナニア人アレクサンドロスとマケドニア人メニッポスにアイトリアのストラトスへ軍勢を率いて行くよう命じ、自身はデルポイでアポロンへの犠牲式を執り行った後、ナウパクトスへと進んだ。
§36.11.7consilio principum Aetoliae habito via, quae praeter Calydonem et Lysimachiam fert ad Stratum, suis, qui per Maliacum sinum veniebant, occurrit.
アイトリアの指導者たちとの会議を開いた後、カリュドンとリュシマキアの傍らを通ってストラトスへと通じている道を通って、マリア湾を通ってやって来ていた味方の軍勢と合流した。
§36.11.8ibi Mnasilochus princeps Acarnanum, multis emptus donis, non ipse solum gentem regi conciliabat, sed Clytum etiam praetorem, penes quem tum summa potestas erat, in suam sententiam adduxerat.
そこで、多くの贈り物によって買収されていたアカルナニア人の有力者ムナシロコスは、自分自身がその部族を王に味方させようとしていただけでなく、当時最高権力を持っていた最高政務官のクリュトスをも、すでに自分の意見に引き入れていた。
§36.11.9is cum Leucadios, quod Acarnaniae caput est, non facile ad defectionem posse cerneret impelli propter metum Romanae classis, quae cum Atilio quaeque circa Cephallaniam erat, arte eos est adgressus.
クリュトスは、アカルナニアの首都であるレウカスの人々が、アティリウスとともにありケパレニアの周囲にいたローマ艦隊への恐怖のために、容易には反乱へと駆り立てられないことを見抜くと、策略をもって彼らに働きかけた。
§36.11.10nam cum in concilio dixisset tuenda mediterranea Acarnaniae esse et omnibus, qui arma ferrent, exeundum ad Medionem et Thyrreum, ne ab Antiocho aut Aetolis occuparentur,
なぜなら、彼は会議において、アカルナニアの内陸部を防衛せねばならず、アンティオコスやアイトリア人に占領されないように、武器を取る能力のあるすべての者はメディオンとテュレウムに向けて出発せねばならない、と言ったからである。
§36.11.11fuere qui dicerent nihil attinere omnis tumultuose concitari, satis esse quingentorum hominum praesidium.
全員が騒がしく動員される必要はまったくなく、五百人の守備隊で十分である、と言う者たちがいた。
eam iuventutem nactus, trecentis Medione, ducentis Thyrrei in praesidio positis, id agebat, ut pro obsidibus futuri venirent in potestatem regis.
その若者たちを手に入れると、彼は三百人をメディオンに、二百人をテュレウムに守備隊として配置し、彼らが将来の人質として王の支配下に入るようにと画策した。

語釈・文法注

  1. 36.11.2invitum se gravioris fortunae condicioni illigantem — 分詞 illigantem は前節の patrem を修飾する。再帰代名詞 se はその意味上の主語である patrem を指し、与格句 gravioris fortunae condicioni は illigare の間接目的語。王(アンティオコス)とのあまりに身分の違う、したがって危険を伴う婚姻関係に、父親自身(se)が縛られるのを嫌がっている状態を描写している。
  2. 36.11.2ex fatigatione magis quam satietate earum — 代名詞の属格 earum は、先行する voluptatibus を指す目的格的(あるいは原因の)属格。「快楽に飽きたからではなく、快楽によって疲労したから」の意。
  3. 36.11.5nihilo severiore disciplina milites quam ducem hibernasse — 対格不定詞構文(主動詞は animadvertit)。milites が対格主語、hibernasse (= hibernavisse) が不定詞。nihilo severiore disciplina は性質・状態を表す奪格で、「何らより厳しいわけではない規律のもとで」の意。比較級 severiore を nihilo(差の奪格)が修飾し、比較対象は quam ducem(指揮官たる王自身が冬を過ごしたのと同様に、の意)。
  4. 36.11.11id agebat, ut pro obsidibus futuri venirent in potestatem regis — id agere ut + 接続法は「〜することに努める、〜を画策する」という慣用句。futuri は主節(ut 節内)の主語である juventutem(若者たち)を修飾する未来分詞で、予定・目的(〜となる運命にある者たちとして)を表す。pro obsidibus は「人質として」の意。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §36.11.1-36.11.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:36.11.1-36.11.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。