Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §36.12.1-36.12.11

メディオンの陥落とテュレウムの抵抗

1292 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アンティオコス王は裏切り者の手引きでメディオンを占領してアカルナニアの諸都市を服従させるが、テュレウムはローマの支援の噂を信じて抵抗し、王は撤退を余儀なくされる。

§36.12.1per eosdem dies legati regis Medionem venerunt;
その同じ日々に、王の使節たちがメディオンに到着した。
quibus auditis cum in contione, quidnam respondendum regi esset, consultaretur, §36.12.2et alii manendum in Romana societate, alii non aspernandam amicitiam regis censerent, media visa est Clyti sententia eoque accepta,
彼らの言葉が聞かれ、民会において王に何と答えるべきかが討議されていたとき、ある者たちはローマとの同盟にとどまるべきだと主張し、他の者たちは王の友情を拒絶すべきではないと主張したが、クリュトスの意見が中道であると思われ、それゆえに受け入れられた。
§36.12.3ut ad regem mitterent legatos peterentque ab eo, ut Medionios super tanta re consultare in concilio Acarnanum pateretur.
それはすなわち、王に使節を送り、メディオン市民がこのような重大な事柄についてアカルナニア人の評議会で相談することを許すよう王に請うというものであった。
§36.12.4in eam legationem Mnasilochus et qui eius factionis erant de industria coniecti, clam missis, qui regem admovere copias iuberent, ipsi terebant tempus.
この使節団にムナシロコスと彼の党派の者たちが意図的に選ばれ、彼らは、王に軍勢を進めるよう命じる者を密かに派遣した上で、自分たち自身は時間を稼いでいた。
§36.12.5itaque vixdum iis egressis Antiochus in finibus et mox ad portas erat, et trepidantibus, qui expertes proditionis fuerant, tumultuoseque iuventutem ad arma vocantibus ab Clyto et Mnasilocho in urbem est inductus;
それゆえ、彼らが出発するかしないかのうちにアンティオコスは国境に、そしてまもなく門のところに達しており、裏切りに関わっていなかった者たちがうろたえて騒然と若者たちを武器へと呼び集める一方で、王はクリュトスとムナシロコスによって市内に引き入れられた。
§36.12.6et aliis sua voluntate adfluentibus metu coacti etiam, qui dissentiebant, ad regem convenerunt.
そして、ある者たちは自発的に集まり、反対していた者たちも恐怖に強制されて王のもとに集まった。
quos placida oratione territos cum permulsisset, ad spem vulgatae clementiae aliquot populi Acarnaniae defecerunt.
王が、恐怖している彼らを穏やかな演説でなだめると、広く知られた寛大さへの希望から、アカルナニアのいくつかの部族が寝返った。
§36.12.7Thyrreum a Medione profectus est Mnasilocho eodem et legatis praemissis.
彼は同じムナシロコスと使節たちを先に行かせた上で、メディオンからテュレウムへと出発した。
ceterum detecta Medione fraus cautiores, non timidiores Thyrreensis fecit;
しかし、メディオンで露呈した欺瞞は、テュレウムの人々をより慎重にさせたが、臆病にはさせなかった。
§36.12.8dato enim haud perplexo responso, nullam se novam societatem nisi ex auctoritate imperatorum Romanorum accepturos, portisque clausis armatos in muris disposuerunt.
というのも、彼らは「ローマの将軍たちの承認なしには、いかなる新しい同盟も受け入れない」という曖昧さのない回答を与え、門を閉ざして武装した者たちを城壁の上に配置したからである。
§36.12.9et peropportune ad confirmandos Acarnanum animos Cn. Octavius missus a Quinctio, cum praesidium et paucas naves ab A. Postumio, qui ab Atilio legato Cephallaniae praepositus fuerat, §36.12.10accepisset, Leucadem venit implevitque spei socios M’. Acilium consulem iam cum legionibus mare traiecisse et in Thessalia castra Romana esse.
そして、アカルナニア人たちの心を力づけるのに非常に時宜を得て、クィンクティウスによって派遣されたグナエウス・オクタヴィウスが、副官アティリウスによってケパレニアの守備を任されていたアウルス・ポストゥミウスから、守備隊と数隻の船を受け取った上で、レウカスに到着し、執政官マニウス・アキリウスがすでに軍団を率いて海を渡っており、テッサリアにローマの陣営があるという希望で同盟者たちを満たした。
§36.12.11hunc rumorem quia similem veri tempus anni maturum iam ad navigandum faciebat, rex praesidio Medione imposito et in quibusdam aliis Acarnaniae oppidis Thyrreo abscessit et per Aetoliae ac Phocidis urbis Chalcidem rediit.
この噂を、航海に適した季節であるという事実が真実らしく思わせたため、王はメディオンおよびアカルナニアの他のいくつかの町に守備隊を配置した上で、テュレウムから撤退し、アイトリアとフォキスの諸都市を通ってハルキスへと帰還した。

語釈・文法注

  1. 36.12.1quibus auditis — 関係代名詞の連結(connection)を伴う奪格絶対構文。`quibus` は、直前の `legati regis` を指す男性複数(「彼ら[使節たち]が聴取されたとき」)とも、彼らの伝えた内容や要求を名詞的に指す中性複数(「それらのことが聞かれたとき」)とも解釈できる。文脈上、使節が直接意見を述べ、それを人々が聞いたことを指すため、いずれの解釈でも大意に影響はない。
  2. 36.12.2manendum in Romana societate, alii non aspernandam amicitiam regis — 動詞 `censerent` に依存する間接話法における対格不定詞構文で、それぞれ `esse` が省略されている。`manendum` は自動詞 `manere` からの無人称ゲルンディウム(「とどまるべきである」)、`aspernandam` は他動詞 `aspernari` からのゲルンディヴムで、意味上の主語である `amicitiam`(女性・単数・対格)と性・数・格が一致している(「拒絶されるべきではない」)。
  3. 36.12.4clam missis, qui regem admovere copias iuberent — 先行詞(`iis` や `nuntiis` など)が省略された奪格絶対構文 `clam missis` に、目的を表す接続法未完了過去の関係節 `qui... iuberent` が後続する。`admovere` は `iuberent` に依存する不定詞であり、その意味上の主語として対格の `regem`(「王が〜すること」)を、目的語として `copias`(「軍勢を近づけること」)をとる。
  4. 36.12.10implevitque spei socios — 動詞 `implere`(満たす)は通常、手段を表す奪格(`spe`)を伴うが、ここでは属格 `spei`(希望の)を伴っている。これはギリシア語の「満たす」系の動詞が属格を支配することに影響された構文であり、ラテン語の詩や歴史記述(特にリウィウスやタキトゥスなどの白銀期ラテン語)によく見られる用法である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §36.12.1-36.12.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:36.12.1-36.12.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。