Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §36.10.1-36.10.14

アンティオコスのラリサ包囲とアッピウスの計略

1290 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アンティオコス王はテッサリアのいくつかの都市を速やかに降伏させてラリサの包囲を試みるが、ローマの将軍アッピウス・クラウディウスが用いた欺瞞作戦(誇大に設営された陣地と篝火)により、ローマの大軍が到着したと勘違いして包囲を解き撤退する。

§36.10.1intra decimum diem, quam Pheras venerat, his perfectis Crannonem profectus cum toto exercitu primo adventu cepit.
フェライに到着してから十日以内に、これらのことを完了すると、彼は全軍とともにクランノンへ向けて出発し、到着するやいなやそこを占領した。
§36.10.2inde Cierium et Metropolim et iis circumiecta castella recepit;
そこから彼はキエリウムとメトロポリス、およびそれらの周囲に配置された城砦を接収した。
omniaque iam regionis eius praeter Atracem et Gyrtonem in potestate erant.
アトラクスとギュルトンを除く、その地域のすべての場所がすでに彼の支配下にあった。
§36.10.3tunc adgredi Larisam constituit ratus vel terrore ceterarum expugnatarum vel beneficio praesidii dimissi vel exemplo tot civitatium dedentium sese non ultra in pertinacia mansuros.
そのとき彼は、他の都市が攻略された恐怖、あるいは解放された守備隊への恩義、あるいは降伏しつつある非常に多くの国家の例によって、彼らがこれ以上は頑なに抵抗し続けないだろうと考え、ラリサを攻撃することを決意した。
§36.10.4elephantis agi ante signa terroris causa iussis quadrato agmine ad urbem incessit, ut incerti fluctuarentur animi magnae partis Larisacorum inter metum praesentem hostium et verecundiam absentium sociorum.
恐怖を与えるために軍旗の前をゾウを進めるよう命じると、彼は方陣を組んで都市に進軍した。 それは、目の前の敵への恐怖と、その場にいない同盟者たちへの敬意との間で、ラリサ人の大部分の心が不確かに動揺するようにするためであった。
§36.10.5per eosdem dies Amynander cum Athamanum iuventute occupat Pellinaeum, et Menippus cum tribus milibus peditum Aetolorum et ducentis equitibus in Perrhaebiam profectus Malloeam et Cyretias vi cepit et depopulatus est agrum Tripolitanum.
同じ頃、アミュナンドロスはアタマニアの若者たちとともにペリナエウムを占領し、メニッポスは三千人のアイトリア歩兵と二百人の騎兵とともにペルライビアへ出発し、マッロエアとキュレティアイを力ずくで占領し、トリポリタの土地を荒廃させた。
§36.10.6his raptim peractis Larisam ad regem redeunt;
これらのことを素早く完了すると、彼らはラリサにいる王のもとに戻った。
consultanti, quidnam agendum de Larisa esset, §36.10.7supervenerunt.
ラリサについて何をなすべきかを相談している王のもとに、彼らは到着した。
ibi in diversum sententiae tendebant aliis vim adhibendam et non differendum censentibus, quin operibus ac machinis simul undique moenia adgrederetur urbis sitae in plano, aperto et campestri undique aditu,
そこでは意見が相反する方向に分かれており、ある者たちは、武力を行使すべきであり、平坦で開かれ、四方から進入可能な平原に位置するこの都市の城壁を、土木工事と攻城兵器によって同時にあらゆる方向から攻撃することを遅らせるべきではない、と主張した。
§36.10.8aliis nunc vires urbis nequaquam Pheris conferendae memorantibus, nunc hiemem et tempus anni nulli bellicae rei, minime obsidioni atque oppugnationi urbium aptum.
別の者たちは、一方ではこの都市の防衛力がフェライのそれとは決して比較にならないと言及し、他方では、冬であり現在の季節はいかなる軍事行動にも、とりわけ都市の包囲や攻撃には全く適していないと指摘した。
§36.10.9incerto regi inter spem metumque legati a Pharsalo, qui ad dedendam urbem suam forte venerant, animos auxerunt.
希望と恐怖の間で迷っている王に対し、たまたま自らの都市を降伏させるためにやって来ていたファルサロスからの使節たちが、勇気を与えた。
§36.10.10M. Baebius interim cum Philippo in Dassaretiis congressus Ap.
その間、マルクス・バエビウスはダッサレティアイでフィリッポスと会談し、共同の決定に基づいて、アッピウス・クラウディウスをラリサの救援に派遣した。
Claudium ex communi consilio ad praesidium Larisae misit, qui per Macedoniam magnis itineribus in iugum montium, quod super Gonnos est, pervenit.
彼はマケドニアを通過する強行軍によって、ゴンニの上方にある山々の尾根に到達した。
§36.10.11oppidum Gonni viginti milia ab Larisa abest, in ipsis faucibus saltus, quae Tempe appellantur, situm.
ゴンニの町はラリサから二十マイル離れており、テンペと呼ばれる渓谷のまさに狭所に位置している。
ibi castra metatus latius quam pro copiis et plures quam quot satis in usum erant ignes cum accendisset, speciem, quam quaesierat, hosti fecit omnem ibi Romanum exercitum cum rege Philippo esse.
そこで、彼は兵力に比してより広い範囲に陣地を設営し、実際に必要とするよりも多くの篝火を点して、自分が狙っていた通りの外見、すなわちローマ全軍がフィリッポス王とともにそこにいるという印象を敵に与えた。
§36.10.12itaque hiemem instare apud suos causatus rex unum tantum moratus diem ab Larisa recessit et Demetriadem rediit, Aetolique et Athamanes in suos receperunt se fines.
それゆえ王は、冬が差し迫っていることを味方に口実として主張し、わずか一日だけ滞在した後にラリサから退却し、デメトリアスへ戻った。 アイトリア人とアタマニア人も自分たちの領土へと退却した。
§36.10.13Appius etsi, cuius rei causa missus erat, solutam cernebat obsidionem, tamen Larisam ad confirmandos in reliquum sociorum animos descendit;
アッピウスは、自分が派遣された目的である包囲が解かれたのを目にしたものの、それでもなお、将来にわたって同盟者たちの心を鼓舞するためにラリサへと下っていった。
§36.10.14duplexque laetitia erat, quod et hostes excesserant finibus, et intra moenia praesidium Romanum cernebant.
そして喜びは二重であった。 敵が領土から立ち去ったことと、城壁の内側にローマの守備隊を目にしたことによる。

語釈・文法注

  1. 36.10.1intra decimum diem, quam — 時間を示す奪格 `intra decimum diem` に対し、関係副詞的に機能する `quam` が後続している。これは `postquam` の `post` が省略されたか、あるいは `intra ... quam` の相関関係によって「〜から十日以内に」という時間的枠組みを構成している。
  2. 36.10.3ratus ... mansuros — 動詞 `reor` の完了分詞 `ratus` が主格・男性・単数で主語のアンティオコスを修飾し、その目的語として対格不定詞句 `non ultra in pertinacia mansuros [esse]` を支配している。不定詞の主語(ラリサの人々)は文脈から明白であるため省略されている。
  3. 36.10.6consultanti ... supervenerunt — 現在分詞の与格形 `consultanti` は、主節の動詞 `supervenerunt` の与格目的語(アンティオコス王)として機能しており、その内部に間接疑問節 `quidnam agendum ... esset` を挟み込んでいる。主動詞 `supervenerunt` の主語は、合流したアミュナンドロスやメニッポスたちである。
  4. 36.10.7non differendum, quin — 非人称の受動的ゲルンディウム(動形容詞)構文 `non differendum [esse]` (遅らせるべきではない)に対し、否定の遅延や疑念の表現の後に習慣的に用いられる `quin` 節(接続法未完了過去 `adgrederetur`)が続いている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §36.10.1-36.10.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:36.10.1-36.10.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。