Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §36.9.1-36.9.15

アンティオコスによるフェライとスコトゥサの降伏

1289 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ラリサやフェライからの使節に対し、アンティオコス王はテサリアの自由のための進軍であると説くが交渉は決裂し、包囲されたフェライは降伏する。さらに近隣のスコトゥサもフェライの例を見て降伏し、王は捕虜を寛大に解放する。

§36.9.1Antiocho ad Pheras iam castra habenti, ubi coniunxerant ei se Aetoli et Amynander, legati ab Larisa venerunt quaerentes, quod ob factum dictumve Thessalorum bello lacesseret eos,
すでにフェライに陣を張っており、そこでアイトリア人とアミュナンドロスが彼に合流していたアンティオコスのもとに、ラリサからの使節たちがやってきて、テッサリア人のいかなる行為や言葉のために自分たちを戦争で攻撃するのかと尋ねた。
§36.9.2simul orantes, ut remoto exercitu per legatos, si quid ei videretur, secum disceptaret.
同時に彼らは、軍を遠ざけた上で、もし王が望むなら、使節を通じて自分たちと話し合いで解決するよう懇願した。
§36.9.3eodem tempore quingentos armatos duce Hippolocho Pheras in praesidium miserunt;
同じ頃、(ラリサ人は)ヒッポロコスを指揮官とする五百人の武装兵を守備隊としてフェライに派遣したが、彼らは進入を拒まれた。
ii exclusi aditu, iam omnia itinera obsidentibus regiis,
すでに王の兵たちがすべての道を封鎖していたからである。
§36.9.4Scotusam se receperunt.
彼らはスコトゥサへ退却した。
legatis Larisaeorum rex clementer respondit, non belli faciendi, sed tuendae et stabiliendae libertatis Thessalorum causa se Thessaliam intrasse.
王はラリサの使節たちに対して、戦争を起こすためではなく、テッサリア人の自由を守り安定させるためにテッサリアに入ったのだと、寛大に答えた。
§36.9.5similia his, qui cum Pheraeis ageret, missus;
フェライ人と交渉するために派遣された者も、これと同様のことを述べた。
cui nullo dato responso Pheraei ipsi legatum ad regem principem civitatis Pausaniam miserunt.
これに対してフェライ人は何の回答も与えず、自分たちで国家の第一人者であるパウサニアスを使節として王のもとへ派遣した。
§36.9.6qui cum haud dissimilia iis, ut in causa pari, quae pro Chalcidensibus in colloquio ad Euripi fretum dicta erant,
彼は、エウリポス海峡での会談でカルキス人のために語られたことと、同様の状況として少なからず類似したことを述べ、いくつかの点ではさらに激しく主張した。
§36.9.7quaedam etiam ferocius egisset, rex etiam atque etiam deliberare eos iussos, ne id consilii caperent, cuius, dum in futurum nimis cauti et providi essent, §36.9.8extemplo paeniteret, dimisit.
王は彼らに対し、将来に対して過度に慎重で用心深くあろうとするあまり、すぐに後悔することになるような決定を採用しないよう、何度も何度も熟考することを命じて、彼らを立ち去らせた。
haec renuntiata Pheras legatio cum esset, ne paulum quidem dubitarunt, quin pro fide erga Romanos, quidquid fors belli tulisset, paterentur.
この使節報告がフェライに伝えられたとき、彼らはローマ人に対する忠誠のために、戦争の運命が何をもたらそうとも、それを耐え忍ぶことを少しも躊躇しなかった。
§36.9.9itaque et hi summa ope parabant se ad urbem defendendam, et rex ab omni parte simul oppugnare moenia est adgressus et, ut qui satis intellegeret —
それゆえ、彼らも総力を挙げて都市の防衛に備え、王もまた同時にあらゆる方向から城壁を攻撃し始めた。
§36.9.10neque enim dubium erat — in eventu eius urbis positum esse, quam primam adgressus esset, aut sperni deinde ab universa gente Thessalorum aut timeri se, omnem undique terrorem obsessis iniecit.
そして王は、十分に理解していたので ―― 実際、疑いの余地はなかったのであるが ―― 自分が最初に攻撃した都市の結果に、その後テッサリアの全民族から自分が軽蔑されるか、あるいは恐れられるかがかかっているということを。 こうして王は、包囲された者たちにあらゆる方向からあらゆる恐怖を投げかけた。
§36.9.11primum impetum oppugnationis satis constanter sustinuerunt;
最初、彼らは攻撃の勢いを十分に不屈の精神で持ちこたえた。
dein cum multi propugnantes caderent aut vulnerarentur, labare animi coeperunt.
しかしその後、多くの防衛兵が倒れ、あるいは負傷するに及んで、彼らの戦意は揺らぎ始めた。
§36.9.12revocati deinde castigationibus principum ad perseverandum in proposito, relicto exteriore circulo muri, deficientibus iam copiis in interiorem partem urbis concesserunt, cui brevior orbis munitionis circumiectus erat;
その後、指導者たちの叱責によって当初の決意を貫くよう引き戻され、外側の城壁の囲いを放棄し、すでに兵力が不足していたため、都市の内側部分へと退却した。 そこには、より外周の短い防衛壁が巡らされていた。
postremo victi malis, cum timerent, ne vi captis nulla apud victorem venia esset, dediderunt sese.
最後には苦境に打ち負かされ、力ずくで占領された場合には勝者から何の寛大さも得られないのではないかと恐れて、彼らは降伏した。
§36.9.13nihil deinde moratus rex quattuor milia armatorum, dum recens terror esset, Scotusam misit.
その後、王は全く遅滞することなく、恐怖がまだ新しいうちに、四千人の武装兵をスコトゥサに派遣した。
nec ibi mora deditionis est facta cernentibus Pheraeorum recens exemplum,
フェライ人の最近の例を目にしていたため、そこでも降伏に遅れは生じなかった。
§36.9.14qui, quod pertinaciter primo abnuerant, malo domiti tandem fecissent;
フェライ人は、最初は頑なに拒んでいたことを、災いに屈してついに実行したのである。
cum ipsa urbe Hippolochus Larisaeorumque deditum est praesidium.
都市そのものとともに、ヒッポロコスとラリサ人の守備隊も降伏した。
§36.9.15dimissi ab rege inviolati omnes, quod eam rem magni momenti futuram rex ad conciliandos Larisaeorum animos credebat.
全員が王によって無傷のまま解放された。 なぜなら、王はそのことがラリサ人の心を懐柔する上で大きな影響を持つだろうと信じていたからである。

語釈・文法注

  1. §36.9.1Antiocho... habenti — Antiocho は動詞 venerunt に対する「接近・到達の対象」あるいは「関与」を示す与格であり、「すでにフェライに陣を張っているアンティオコスのもとに」と訳される。
  2. §36.9.5similia his, qui cum Pheraeis ageret, missus — 主節の動詞(locutus est など)が省略された構文。関係節中の接続法 ageret は目的(〜するために派遣された)を表す。
  3. §36.9.7ne id consilii caperent, cuius... paeniteret — id consilii は部分属格を伴う表現(そのような決定)。関係節 cuius... paeniteret は、非人称動詞 paenitet(後悔させる)を伴う接続法節。後悔の対象が属格 cuius で表され、後悔する主体(対格、ここでは省略された eos)が前提されている。
  4. §36.9.10in eventu eius urbis positum esse — 前節の intellegeret(§36.9.9)に導かれる間接話法。positum esse の実質的な主語は不定詞句 aut sperni deinde... aut timeri se であり、「自分が軽蔑されるか恐れられるかが、最初に攻撃したその都市の結果にかかっている」という構造になる。
  5. §36.9.12ne vi captis nulla apud victorem venia esset — 恐れの動詞 timerent に導かれる ne 節。vi captis(力ずくで占領された人々)は、esset(存在する)に対する所有の与格、あるいは条件的な意味を含む奪格絶対。「もし力ずくで占領された場合、彼らに対して勝者からの寛大さは存在しないのではないか」という解釈を採用。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §36.9.1-36.9.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:36.9.1-36.9.15

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。