Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §35.51.1-35.51.10

メニッポスのデーリオン奇襲とエウボイア占領

1280 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アンティオコス軍の将軍メニッポスが、デーリオンで無警戒のローマ兵を奇襲して殺害・捕虜とし、これがローマ側の宣戦への名分となる。その後アンティオコスはカルキスおよびエウボイア島全域を支配下に置く。

§35.51.1templum est Apollinis Delium, imminens mari; quinque milia passuum ab Tanagra abest;
デーリオンには海に臨むアポロンの神殿があり、タナグラから5マイル離れている。
minus quattuor milium inde in proxima Euboeae est mari traiectus.
そこからエウボイアの最も近い場所への、海を渡る距離は4マイルに満たない。
§35.51.2ubi et in fano lucoque ea religione et eo iure sancto, quo sunt templa, quae asyla Graeci appellant, et nondum aut indicto bello aut ita commisso, ut strictos gladios aut sanguinem usquam factum audissent, §35.51.3cum per magnum otium milites alii ad spectaculum templi lucique versi, alii in littore inermes vagarentur, magna pars per agros lignatum pabulatumque dilapsa esset, §35.51.4repente Menippus palatos passim adgressus † eos cecidit, ad quinquaginta vivos cepit;
その場所で、ギリシア人が避難所と呼ぶ神殿が有しているような、それほどの畏敬の念と神聖な権利をもって保たれている神殿と神聖な森において、そして戦争がまだ宣告されてもおらず、あるいは、剣が抜かれたり、どこかで血が流されたりしたと彼らが耳にするほどには開始されてもいなかったときに、兵士たちがある者は極めてのんびりと神殿や森の見物に気を取られ、またある者は海岸を武器も持たずにうろつき、大半の者が薪拾いや糧食集めのために田野へと散らばっていたため、突如メニッポスが、あちこちに散らばっていた彼らを攻撃して殺害し、50人ほどを生け捕りにした。
perpauci effugerunt, in quibus Micythio parva oneraria nave exceptus.
ごくわずかな者が逃れたが、その中には小さな商船に救い上げられたミキュティオもいた。
§35.51.5ea res Quinctio Romanisque sicut iactura militum molesta, ita ad ius inferendi Antiocho belli adiecisse aliquantum videbatur.
この出来事は、クィンクティウスとローマ人にとって、兵士の喪失としては苦痛であったものの、アンティオコスに対して戦争を仕掛ける正当な権利に対しては、少なからぬ寄与をしたように思われた。
§35.51.6Antiochus admoto ad Aulidem exercitu, cum rursus oratores partim ex suis partim Aetolos Chalcidem misisset, qui eadem illa, quae nuper, cum minis gravioribus agerent, nequiquam contra Micythione et Xenoclide tendentibus facile tenuit, ut portae sibi aperirentur.
アンティオコスはアウリスへと軍を進め、自らの部下から一部、アイトリア人から一部からなる使節を再びカルキスへと派遣し、彼らが先日と同じ事柄を、より厳しい脅しを交えて交渉するようにさせたが、ミキュティオとクセノクレイデスがむなしく抵抗したものの、門が自分に対して開かれることを容易に認めさせた。
§35.51.7qui Romanae partis erant sub adventum regis urbe excesserunt.
ローマ派であった人々は、王の到来直前に市から退去した。
Achaeorum et Eumenis milites Salganea tenebant, et in Euripo castellum Romani milites pauci custodiae causa loci communiebant.
アカイア人とエウメネスの兵士たちはサルガネウスを保持しており、ウーリポスでは少数のローマ兵がその場所を警備するために砦を補強していた。
§35.51.8Salganea Menippus, rex ipse castellum Euripi oppugnare est adortus.
メニッポスはサルガネウスを、王自身はウーリポスの砦を攻撃し始めた。
priores Achaei et Eumenis milites pacti, ut sine fraude liceret abire, praesidio excesserunt;
前者(アカイア人とエウメネスの兵士たち)は、害を被ることなく立ち去ることを許されるという条件で合意に達し、守備隊から退去した。
§35.51.9pertinacius Romani Euripum tuebantur.
ローマ人たちはより頑なにウーリポスを守った。
hi quoque tamen, cum terra marique obsiderentur et iam machinas tormentaque adportari viderent, non tulere obsidionem.
しかし彼らもまた、陸と海から包囲され、すでに攻城兵器や投石機などが運び込まれるのを見ると、包囲に耐えきれなかった。
§35.51.10cum id, quod caput erat Euboeae, teneret rex, ne ceterae quidem insulae eius urbes imperium abnuerunt;
王がエウボイアの首府を掌握すると、この島の他の都市もその支配を拒まなかった。
magnoque principio sibi orsus bellum videbatur, quod tanta insula et tot opportunae urbes in suam dicionem venissent.
そして、これほどの大きな島と、非常に多くの有利な都市が自分の配下に入ったことから、王には自分が戦争に対して大いなる端緒を開いたように思われた。

語釈・文法注

  1. §35.51.1minus quattuor milium — minusは副詞的に機能し、比較のquamを省略して直後に数詞を置くことができるが、ここではquattuor milium(passuumの省略)が「性質・分量の属格」としてtraiectus(名詞「渡航路」)を修飾している。「4マイル未満の(渡航路)」の意。
  2. §35.51.2ea religione et eo iure sancto, quo sunt templa — ea religione et eo iure sanctoは性質の奪格であり、fano lucoqueを修飾する。関係代名詞quo(奪格)はこれらを受け、sunt templaは「(そのような神聖な権利を)諸神殿が有している」という存在・所有を表す。
  3. §35.51.5adiecisse aliquantum videbatur — 非人称のvidebatur(〜のように思われた)ではなく、主語ea resに対する人称構文。「この出来事は、〜に少なからず(aliquantum)付け加えた(adiecisse)ように思われた」。完了不定詞adiecisseの意味上の主語もea resである。
  4. §35.51.6nequiquam contra Micythione et Xenoclide tendentibus — 現在分詞tendentibusを用いた奪格絶対(主語はMicythione et Xenoclide)。「ミキュティオとクセノクレイデスがむなしく抵抗したものの」という譲歩の意味を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §35.51.1-35.51.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:35.51.1-35.51.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。