Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §35.49.1-35.49.13

クィンクティウスの演説とアカイア同盟への警告

1278 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

クィンクティウスはアイトリア人の大言壮語とアンティオコス王の誇張された軍事力を退け、カルキスの主人のエピソードを引いてアジアの諸民族を揶揄する。また、王の実際の戦力の乏しさを指摘し、アカイア人にローマの誠実さを信じて中立を避けるよう促す。

§35.49.1ad ea Quinctius, coram quibus magis, quam apud quos verba faceret, dicere Archidamum rationem habuisse:
これに対してクィンクティウスは、アルキダモスは、自分が誰の間で話しているかよりも、むしろ誰の面前で話しているかを念頭に置いていたのだと述べた。
§35.49.2Achaeos enim probe scire Aetolorum omnem ferociam in verbis, non in factis esse, et in conciliis magis contionibusque quam in acie apparere:
すなわち、アカイア人たちはアイトリア人のすべての狂暴さが言葉の中にあり、行動の中にはないこと、そしてそれは戦列においてよりも、むしろ会議や集会において現れるということを十分に知っているからである。
§35.49.3itaque parvi Achaeorum existimationem, quibus notos esse se scirent, fecisse; legatis regis et per eos absenti regi eum se iactasse.
したがって彼は、自分たちの正体を知っているアカイア人の評価を軽んじ、王の使節たちに対して、また彼らを通じて不在の王に対して、大言壮語したのである。
§35.49.4quod si quis antea ignorasset, quae res Antiochum et Aetolos coniunxisset, ex legatorum sermone potuisse apparere, mentiendo in vicem iactandoque vires, quas non haberent, inflasse vana spe atque inflatos esse,
もし以前に、何がアンティオコスとアイトリア人を結びつけたのかを知らなかった者がいたとしても、使節たちの言葉からそれが明らかになり得たはずである。 すなわち、互いに嘘をつき合い、持ってもいない力を誇示し合うことで、虚しい希望で相手を膨らませ、また自らも膨らんでいたのだと。
§35.49.5“dum hi ab se victum Philippum, sua virtute protectos Romanos et, quae modo audiebatis, narrant vos ceterasque civitates et gentes suam sectam esse secuturos, rex contra peditum equitumque nubes iactat et consternit maria classibus suis.
「この者たちが、フィリッポスは自分たちによって破られ、ローマ人は自分たちの勇気によって保護されたと語り、また皆さんが先ほどお聞きになったように、あなた方やその他の国家や民族が自分たちの後に従うだろうと語る一方で、王の方はそれに対して、歩兵や騎兵の雲を誇り、自らの艦隊で海を覆い尽くしている。
§35.49.6est autem res simillima cenae Chalcidensis hospitis mei, et hominis boni et sciti convivatoris, apud quem solstitiali tempore comiter accepti cum miraremur, unde illi eo tempore anni tam varia et multa venatio,
しかし、この状況は、カルキスの私の宿主であり、善良な人物にして巧みなもてなし手でもある人物の夕食会に非常によく似ている。
§35.49.7homo non quam isti sunt gloriosus renidens condimentis ait varietatem illam et speciem ferinae carnis ex mansueto sue factam.
夏至の時期に彼のもとで手厚くもてなされた際、我々が、一年のその時期にどのようにして彼がこれほど多様で多くの獲物を手に入れたのかと不思議に思っていると、その男は、あの者たちのように自慢げではなく、微笑みながら『あの多様性と野獣の肉のような見かけは、飼い慣らされた豚から調味料によって作られたのだ』と言ったのだ。
” hoc dici apte in copias regis, quae paulo ante iactatae sint, posse:
」これと同じことが、少し前に誇示された王の軍勢についても適切に言われ得ると、[クィンクティウスは述べた]。
§35.49.8varia enim genera armorum et multa nomina gentium inauditarum, Dahas et Medos et Cadusios et Elymaeos, Suros omnis esse, haud paulo mancipiorum melius propter servilia ingenia quam militum genus.
なぜなら、多様な種類の武器や、聞いたこともない諸民族の多くの名前、すなわちダハエ、メディ、カドゥシイ、エルマエイなどは、すべてシリア人なのであり、奴隷的な気質のゆえに、兵士というよりは奴隷としての部類にはるかに適した者たちだからである。
§35.49.9“et utinam subicere vestris oculis, Achaei, possem concursationem regis magni ab Demetriade nunc Lamiam in concilium Aetolorum nunc Chalcidem;
「そして、アカイア人の皆さん、私がかの偉大なる王がデメトリアスから、ある時はラミアのアイトリア人の会議へ、またある時はカルキスへと走り回っている様を、皆さんの目の前に提示できればよいのだが。
§35.49.10videretis vix duarum male plenarum legiuncularum instar in castris regis;
そうすれば、王の陣営には、かろうじて定員に満たない二つの小レギオンに等しいものしかいないのを見るだろう。
videretis regem nunc mendicantem prope frumentum ab Aetolis, §35.49.11quod militi admetiatur.
また王が、ある時はアイトリア人から穀物をほとんど物乞いするように求めているのを見るだろう、兵士に配給するための。
nunc mutuas pecunias faenore in stipendium quaerentem, nunc ad portas Chalcidis stantem et mox, inde exclusum, nihil aliud quam Aulide atque Euripo spectatis in Aetoliam redeuntem.
ある時は兵士の給与のために利子付きで借金を求めており、ある時はカルキスの門前に立ち、やがてそこから締め出されて、アウリスとウーリポスを眺めただけで、他には何もせずアイトリアへと戻っていくのを見るだろう。
male crediderunt et Antiochus Aetolis et Aetoli regiae vanitati:
アンティオコスがアイトリア人を信じたのも、アイトリア人が王の虚栄を信じたのも、愚かなことであった。
§35.49.12quo minus vos decipi debetis, sed expertae potius spectataeque Romanorum fidei credere.
それゆえ、あなた方が騙されることがあってはならない。 むしろ、経験され、実証されたローマ人の誠実さを信じるべきである。
§35.49.13nam quod optimum esse dicunt, non interponi vos bello, nihil immo tam alienum rebus vestris est;
なぜなら、彼らが最善であると言っていること、すなわち皆さんが戦争に介入しないということは、それどころか、あなた方の利益にとってこれほど背くことはないからである。
quippe sine gratia sine dignitate praemium victoris eritis. ”
なぜなら、感謝もされず、尊厳も失ったまま、勝者の獲物となるにすぎないからである。 」

語釈・文法注

  1. §35.49.1coram quibus magis, quam apud quos — 前置詞 coram と apud のニュアンスの対比。coram は「〜の面前で(観客・第三者として)」、apud は「〜の間で(話の対象・受け手として)」を意味する。クィンクティウスは、アルキダモスが実際の話の宛先(アカイア人)よりも、その場に居合わせた王の使節たちにアピールすることを重視していたと皮肉を込めて指摘している。接続法 faceret は間接話法(dicere ... rationem habuisse)の従属節内であるため。
  2. §35.49.4inflasse vana spe atque inflatos esse — 短縮形 inflasse(=inflavisse、能動態完了不定詞)と inflatos esse(受動態完了不定詞)の対比。主語はアンティオコスとアイトリア人の両者。互いに(in vicem)嘘をつき合い誇張することで、「相手を虚しい希望で膨らませ、かつ自分自身も(相手の嘘によって)膨らまされていた」という共依存的かつ相互的な欺瞞状態を表している。
  3. §35.49.10vix duarum male plenarum legiuncularum instar — 不変化名詞 instar は属格(duarum ... legiuncularum)を伴って「〜に相当するもの、〜と同等の規模」を意味する。また、形容詞 male は形容詞 plenarum を否定的に修飾し「十分に満たされていない、定員割れの」という意味を表す(male sanus「正気でない」などと同様の用法)。指小辞 legiuncula は王の軍隊が実質的には小規模で脆弱であることを嘲笑するニュアンスを持つ。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §35.49.1-35.49.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:35.49.1-35.49.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。