§35.35.1Lacedaemone non urbi vis adferenda, sed tyrannus dolo capiendus erat,
ラケダイモンにおいては、都市に対して武力が行使されるべきではなく、僭主が策略によって捕らえられるべきであった。
§35.35.2quem spoliatum maritimis oppidis ab Romanis, tunc intra moenia etiam Lacedaemonis ab Achaeis compulsum qui occupasset occidere, eum totius gratiam rei apud Lacedaemonios laturum.
ローマ人によって沿海都市を奪われ、その時はアカイア人によってラケダイモンの城壁の内にまで追い詰められていた彼を、先手を打って殺害した者は、ラケダイモン人たちの間でその事績全体の感謝を得るであろう、と考えられたからである。
§35.35.3causam mittendi ad eum habuerunt, quod fatigabat precibus, ut auxilia sibi, cum illis auctoribus rebellasset, mitterentur.
彼のもとへ使節を派遣する口実を彼らは持っていた。 なぜなら、彼が、彼らの勧めによって反乱を起こしたのだから、自分に援軍を送ってくれるようにと、懇願して彼らを悩ませていたからである。
§35.35.4mille pedites Alexameno dati sunt et triginta delecti ex iuventute equites.
1000人の歩兵がアレクサメノスに与えられ、また若者の中から選抜された30人の騎兵が与えられた。
iis a praetore Damocrito in consilio arcano gentis, §35.35.5de quo ante dictum est, denuntiatur, ne se ad bellum Achaicum alut rem ullam, quam sua quisque opinione praecipere posset, crederent missos esse;
彼らに対し、プラエトルのダモクリトスから、民族の秘密評議会において―― この秘密評議会については前に述べたが――命令が下された。 自分たちがアカイア戦争のため、あるいは各人が自分の頭で予想できるような何らかの任務のために派遣されたのだと思ってはならない。
quidquid Alexamenum res monuisset subiti consilii capere, ad id, quamvis inopinatum temerarium audax, oboedienter exequendum parati essent, ac pro eo acciperent, tamquam ad id unum agendum missos ab domo se scirent.
アレクサメノスが、事態の推移によって何らかの不意の計画を立てるよう促されたなら、それがどれほど予期せぬことであり、無謀で大胆なことであろうとも、従順に実行する準備を整えていなければならない。 そして、その任務を、自分たちがその一事のみを行うために祖国から派遣されたのだと知っていたかのように受け止めるべきである、と。
§35.35.6cum his ita praeparatis Alexamenus ad tyrannum venit, quem adveniens extemplo spei implevit:
このように準備を整えられた彼らとともに、アレクサメノスは僭主のもとに到着し、到着するや否や彼に希望を抱かせた。
§35.35.7antiochum iam transisse in Europam, mox in Graecia fore, terras maria armis viris completurum;
アンティオコスはすでにヨーロッパに渡っており、間もなくギリシアに入るだろう。 陸も海も武器と兵士で満たされるだろう。
non cum Philippo rem esse credituros Romanos;
ローマ人たちも、自分たちが相手にしているのがフィリッポスではないと信じるようになるだろう。
numerum iniri peditum equitumque ac navium non posse; elephantorum aciem conspectu ipso debellaturam.
歩兵、騎兵、艦船の数は数え切れないほどであり、戦象の戦列は、その姿を見るだけで敵を打ち負かすだろう、と。
§35.35.8Aetolos toto suo exercitu paratos esse venire Lacedaemonem, cum res poscat, sed frequentis armatos ostendere advenienti regi voluisse.
アイトリア人たちも、事態が要求すれば、全軍を率いてラケダイモンに来る準備ができているが、到来する王に対して、武装した大勢の兵を見せたいと望んだのだ、と。
§35.35.9Nabidi et ipsi faciendum esse, ut quas haberet copias non sineret sub tectis marcescere otio, sed educeret et in armis decurrere cogeret, simul animos acueret et corpora exerceret;
ナビス自身も、自分が擁している軍隊を屋内で暇に任せて腐らせるようなことはせず、外に連れ出して武装させた状態で訓練させるようにし、同時に闘志を研ぎ澄まし、肉体を鍛えるようにすべきである、と。
§35.35.10consuetudine leviorem laborem fore, et comitate ac benignitate ducis etiam non iniucundum fieri posse.
慣れれば労苦はより軽くなり、指揮官の親しみやすさと慈悲深さによって、それは不快なものではなくなることさえあり得る、と。
educi inde frequenter ante urbem in campum ad Eurotan amnem coepere.
それ以来、彼らは頻繁に都市の前のエウロタス川沿いの平野へと引き出され始めた。
§35.35.11satellites tyranni in media fere acie consistebant;
僭主の近衛兵たちはほぼ戦列の中央に位置していた。
tyrannus cum tribus summum equitibus, inter quos plerumque Alexamenus erat, ante signa vectabatur, cornua extrema invisens;
僭主は、せいぜい3人の騎兵(その中には大抵アレクサメノスがいた)とともに、軍旗の前を騎乗して進み、両翼の端を視察していた。
§35.35.12in dextro cornu Aetoli erant, et qui ante auxiliares tyranni fuerant, et qui venerant mille cum Alexameno.
右翼にはアイトリア人がおり、それはかつて僭主の補助兵であった者たちと、アレクサメノスとともにやって来た1000人の者たちであった。
§35.35.13fecerat sibi morem Alexamenus nunc cum tyranno inter paucos ordines circumeundi monendique eum, §35.35.14quae in rem esse videbantur, nunc in dextrum cornu ad suos adequitandi, mox inde velut imperato, quod res poposcisset, recipiendi se ad tyrannum.
アレクサメノスは、ある時は僭主とともに少数の隊列の間を巡回して、彼に進言し、有利と思われることを告げ、またある時は右翼の自分の部下たちのところへ馬を走らせ、そこから、事態が求めたことを命令したかのようにして、すぐに僭主のもとへ戻る、という習慣を身につけていた。
§35.35.15sed quem diem patrando facinori statuerat, eo paulisper cum tyranno vectatus cum ad suos concessisset, §35.35.16tum equitibus ab domo secum missis “agenda” inquit “res est, iuvenes, audendaque, quam me duce impigre exequi iussi estis;
しかし、彼がその凶行を果たすために定めていた日に、彼は少しの間僭主とともに乗馬して進んだ後、自分の部下たちのところへ退き、そこで、本国から自分に伴って派遣された騎兵たちに言った。 「青年たちよ、実行すべき時、決行すべき時が来た。 君たちが私の指揮のもとで精力的に遂行するように命じられている任務だ。
§35.35.17parate animos dextras, ne quis in eo, quod me viderit facientem, cesset;
心と右手を準備せよ。 私がするのを見ることに、誰も躊躇してはならない。
qui cunctatus fuerit et suum consilium meo interponet, sciat sibi reditum ad penates non esse.
ためらい、自分の考えを私の決定に挟み込もうとする者は、我が家に帰る道はないと知るがよい。
” §35.35.18horror cunctos cepit, et meminerant, cum quibus mandatis exissent.
」全員に戦慄が走り、彼らは自分たちがどのような命令を携えて出発したかを思い出した。
tyrannus ab laevo cornu veniebat;
僭主は左翼から近づいてきた。
ponere hastas equites Alexamenus iubet et se intueri;
アレクサメノスは騎兵たちに、槍を下向けて自分を凝視するよう命じた。
colligit et ipse animum confusum tantae cogitatione rei.
彼自身も、この重大な計画を考えて混乱していた心を奮い立たせた。
postquam appropinquabat, impetum facit et transfixo equo tyrannum deturbat;
彼が近づくと、アレクサメノスは襲いかかり、馬を突き刺して僭主を振り落とした。
§35.35.19iacentem equites confodiunt;
倒れた彼を、騎兵たちが突き刺した。
multis frustra in loricam ictibus datis tandem in nudum corpus vulnera pervenerunt, et priusquam a media acie succurreretur, exspiravit.
甲冑に対しては多くの打撃が無駄に与えられたが、ついに剥き出しの体に傷が達し、中央の戦列から救出の手が伸びる前に、彼は息を引き取った。