Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §35.36.1-35.36.10

ラケダイモン人によるアイトリア兵討伐

1265 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ナビス暗殺後、アイトリア軍は王宮を占拠して略奪に奔ったが、これに怒ったラケダイモン人たちは王家の少年ラコニコスを擁立して団結し、アレクサメノスらアイトリア人を市中や王宮で討伐した。

§35.36.1Alexamenus cum omnibus Aetolis citato gradu ad regiam occupandam pergit.
アレクサメノスはすべてのアイトリア人とともに、王宮を占拠するために急ぎ足で進んだ。
§35.36.2corporis custodes, §35.36.3cum in oculis res gereretur, pavor primo cepit;
近衛兵たちは、目の前でその出来事が行われたとき、最初は恐怖に捉えられた。
deinde, postquam abire Aetolorum agmen videre, concurrunt ad relictum tyranni corpus, et spectatorum turba ex custodibus vitae mortisque ultoribus facta est.
しかし、その後、アイトリア人の部隊が去っていくのを見ると、取り残された僭主の遺体へと駆け寄り、生命の守護者であり死の復讐者たるべき者たちから、単なる見物人の群れへと変わり果ててしまった。
§35.36.4nec movisset se quisquam, si extemplo positis armis vocata in contionem multitudo fuisset et oratio habita tempori conveniens, frequentes inde retenti in armis Aetoli sine iniuria cuiusquam;
もし直ちに武器が置かれ、群衆が民会に召集されて状況に適した演説が行われていたならば、誰も動き出さなかったであろうし、多くのアイトリア人たちもまた、誰にも危害を加えることなく、武器を手にしたままその場に留め置かれていたであろう。
§35.36.5sed, ut oportuit in consilio fraude coepto, omnia in maturandam perniciem eorum, qui fecerant, sunt acta.
しかし、欺瞞によって開始された計画において当然そうあるべきであったように、すべてのことが、その犯行に及んだ者たちの破滅を早めるように進められた。
§35.36.6dux regia inclusus diem ac noctem in scrutandis thesauris tyranni absumpsit;
指揮官は王宮に閉じこもり、僭主の財宝を捜索することに昼夜を費やした。
Aetoli velut capta urbe, quam liberasse videri volebant, in praedam versi.
アイトリア人たちは、自分たちが解放したように見せたがっていた都市であるにもかかわらず、まるで占領された都市であるかのように略奪に奔った。
§35.36.7simul indignitas rei, simul contemptus animos Lacedaemoniis ad coeundum fecit.
事態の不当さへの憤りと、同時に抱いた軽蔑の念は、ラケダイモン人たちに団結する決意を抱かせた。
alii dicere exturbandos Aetolos et libertatem, cum restitui videretur interceptam, repetendam;
ある者たちは、アイトリア人たちを追い出し、回復されたかに見えた矢先に奪い去られた自由を取り戻すべきだと主張した。
alii, ut caput agendae rei esset, regii generis aliquem in speciem adsumendum.
別の者たちは、行動を起こすための指導者とするために、形だけでも王家の血を引く者を迎えるべきだと主張した。
§35.36.8Laconicus eius stirpis erat puer admodum, eductus cum liberis tyranni;
ラコニコスという、その血統のまだほんの子供の少年がおり、彼は僭主の子らとともに育てられていた。
eum in equum imponunt et armis arreptis Aetolos vagos per urbem caedunt.
彼らはこの少年を馬に乗せ、武器を手に取ると、市中をうろついていたアイトリア人たちを殺害していった。
§35.36.9tum regiam invadunt; ibi Alexamenum cum paucis resistentem obtruncant.
それから彼らは王宮に押し入り、そこで少数の者とともに抵抗していたアレクサメノスを斬殺した。
Aetoli circa Chalcioecon — Minervae aereum est templum — congregati caeduntur;
カルキオイコス――これはミネルウァの青銅の神殿である――の周囲に集まっていたアイトリア人たちも虐殺された。
§35.36.10pauci armis abiectis pars Tegeam pars Megalen polin perfugiunt; ibi comprensi a magistratibus sub corona venierunt.
少数の者は武器を投げ捨て、一部はテゲアへ、一部はメガロポリスへと逃げ延びたが、そこで政務官たちに捕らえられ、奴隷として競売にかけられた。

語釈・文法注

  1. §35.36.2corporis custodes — 文頭に主格として提示されているが、直後に pavor primo cepit(本来なら eos を伴う他動詞句)が続くことで文法的接続が途切れる破格(anacoluthon)が生じている。その後、concurrunt の主語として文法的に機能が回収されている。
  2. §35.36.4Aetoli — 帰結節における主語であり、動詞として retenti [essent] のように接続法過去完了の受動態が省略されている。前半の nec movisset se quisquam と並列して、「アイトリア人もまた〜留め置かれたであろう」という反実仮想の帰結を表す。
  3. §35.36.7alii dicere — 歴史的不定詞 dicere が用いられており、未完了過去(「ある者たちは〜と言っていた」)に相当する。それに続く exturbandos [esse], repetendam [esse], および adsumendum [esse] は、間接話法における当為を表す動形容詞(ゲルンディウム)の対格不定詞構文である。
  4. §35.36.10sub corona venierunt — venierunt は自動詞 veneo(売られる)の完了形(3人称複数)であり、venio(来る)ではない。また、sub corona(冠の下で)は、捕虜や奴隷をオークションで売却する際の古代ローマの慣行に由来する「奴隷として売られた」というイディオム。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §35.36.1-35.36.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:35.36.1-35.36.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。