Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §35.34.1-35.34.12

アイトリア人の計略とディオクレスによるデメトリアス占領

1263 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマの使節たちが去った後、アイトリア人はギリシア各地で親ローマ派に対抗して事態を刷新するため、デメトリアス、カルキス、ラケダイモンの占領を計画する。ディオクレスは、亡命者エウリュロコスの帰還を口実に騎兵を率いてデメトリアスに侵入し、反対派の有力者を殺害して同市を占領した。

§35.34.1Quinctius legatique Corinthum redierunt.
クィンクティウスと使節たちはコリントスへ戻った。
inde, ut quaeque de Antiocho ** nihil per se ipsi moti et sedentes expectare adventum viderentur regis, §35.34.2concilium quidem universae gentis post dimissos Romanos non habuerunt, per apocletos autem — ita vocant sanctius consilium; ex delectis constat viris — id agitabant, quonam modo in Graecia res novarentur.
そこから、アイトリア人たちは、自分たち自身では何も動かず、ただ座って王の到来を待っているだけであるかのように見せるために、ローマ人たちを去らせたのち、全民族の民会を開催することこそしなかったが、アポクレトイ――彼らはより神聖な評議会をこのように呼んでおり、それは選ばれた人々から構成されている――を通じて、どのようにギリシアで事態を刷新するかを協議していた。
§35.34.3inter omnis constabat in civitatibus principes et optimum quemque Romanae societatis esse et praesenti statu gaudere, multitudinem et quorum res non ex sententia ipsorum essent omnia novare velle.
諸都市においては、有力者たちや最も優れた人々がローマとの同盟を支持し、現状に満足している一方で、群衆や、自身の状況が思い通りになっていない人々は、すべてを刷新することを望んでいる、ということが皆の間で一致した見解であった。
§35.34.4Aetoli consilium cum rei, tum spei quoque non audacis modo sed etiam impudentis ceperunt, Demetriadem Chalcidem Lacedaemonem occupandi.
アイトリア人は、その計画の実行においても、またその見込みにおいても、大胆であるだけでなく、厚顔無恥とも言える計画、すなわちデメトリアス、カルキス、ラケダイモンを占領するという計画を立てた。
§35.34.5singuli in singulas principes missi sunt, Thoas Chalcidem, Alexamenus Lacedaemonem, Diocles Demetriadem.
それぞれの都市に一人ずつの有力者が派遣された。 トアスはカルキスへ、アレクサメノスはラケダイモンへ、ディオクレスはデメトリアスへ。
§35.34.6hunc exul Eurylochus, de cuius fuga causaque fugae ante dictum est, quia reditus in patriam nulla alia erat spes, adiuvit.
このディオクレスを、亡命者エウリュロコス(その逃亡と逃亡の理由については前に述べた)が援助した。 というのも、祖国への帰還の望みが他には全くなかったからである。
§35.34.7litteris Eurylochi admoniti propinqui amicique et qui eiusdem factionis erant liberos et coniugem eius cum sordida veste, tenentes velamenta supplicum, in contionem frequentem acciverunt singulos universosque obtestantes, ne insontem indemnatum consenescere in exilio sinerent.
エウリュロコスの手紙によって促された親族や友人、および同じ派閥に属していた者たちは、彼の子供たちと妻に汚れた服を着せ、嘆願者のオリーブの枝を持たせて、群衆の集まる民会へと招き入れ、一人一人に、また全体に対して、罪もなく裁判も受けずに亡命先で老いさらばえさせることのないようにと懇願した。
§35.34.8et simplices homines misericordia et improbos seditiososque immiscendi res tumultu Aetolico spes movit.
そして、単純な人々は同情心によって、不埒で反乱を好む人々はアイトリアの騒乱によって事態を混乱させたいという希望によって動かされた。
ita pro se quisque revocari iubebant.
こうして、各人がそれぞれの立場で、彼の呼び戻しを求めた。
§35.34.9his praeparatis Diocles cum omni equitatu — et erat tum praefectus equitum — specie reducentis exulem hospitem profectus, die ac nocte ingens iter emensus, cum milia sex ab urbe abesset, prima luce tribus electis turmis, cetera multitudine equitum subsequi iussa, praecessit.
これらの準備が整うと、ディオクレスは――当時、騎兵長官であったが――亡命者である客人を連れ戻すという口実で、全騎兵とともに出発し、昼夜を徹して凄まじい距離を行進した。 都市から6マイルの距離に迫ったとき、夜明けとともに、選抜された3つの騎兵隊を率いて先行し、残りの騎兵の群衆には後から続くように命じた。
§35.34.10postquam portae appropinquabat, desilire omnes ex equis iussit et loris ducere equos itineris maxime modo solutis ordinibus, ut comitatus magis praefecti videretur quam praesidium.
門に近づくと、彼は全員に馬から降りるよう命じ、行軍中というよりは、隊列を崩して手綱で馬を引くようにさせた。 それは守備隊というよりは、長官の供の者たちに見えるようにするためであった。
§35.34.11ibi una ex turmis ad portam relicta, ne excludi subsequens equitatus posset, media urbe ac per forum manu Eurylochum tenens multis occurrentibus gratulantibusque domum deduxit.
そこで、後続の騎兵たちが閉め出されないように一つの騎兵隊を門に残し、彼は都市の真ん中を、そしてフォーラムを通って、エウリュロコスの手を取り、出迎えて祝意を表す多くの人々を通り抜けて、彼を家まで送り届けた。
§35.34.12mox equitum plena urbs erat, et loca opportuna occupabantur;
まもなく都市は騎兵で満たされ、要衝が占領された。
tum in domos missi, qui principes adversae factionis interficerent.
それから、反対派閥の有力者たちを殺害するために人々が家々に送り込まれた。
ita Demetrias Aetolorum facta est.
このようにして、デメトリアスはアイトリア人のものとなった。

語釈・文法注

  1. §35.34.1ut quaeque de Antiocho ** nihil per se ipsi moti — テキストに一部欠落(**)があるが、主語はアイトリア人であり、ut は目的の接続詞(「〜のように見えるために」)、または譲歩・状況の接続詞として解釈される。ここでは、ローマ人を去らせた後の彼らの政治的カモフラージュ(何もしないで王の到来を待っているかのように見せること)を説明している。
  2. §35.34.3inter omnis constabat — 非人称動詞 constabat(明白であった)の主語として、2つの対格不定詞句(principes... esse et... gaudere と multitudinem... velle)が並列されている。optimum quemque は「すべての最も優れた人々」を意味する最上級+quisque の慣用表現。
  3. §35.34.4consilium ... occupandi — 属格の動名詞 occupandi が、中間に長い修飾語句(cum rei, tum spei...)を挟んで、名詞 consilium を修飾している。Demetriadem Chalcidem Lacedaemonem は occupandi の目的語となる対格の名詞。cum... tum... は「〜だけでなく、〜もまた」の意味で、形容詞 audacis と impudentis がそれぞれ rei と spei にかかっている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §35.34.1-35.34.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:35.34.1-35.34.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。