Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §35.33.1-35.33.11

アイトリア人のアンティオコス招聘とクィンクティウスへの侮辱

1262 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

クィンクティウスは直接アイトリアの民会に乗り込んで説得を試みるが、アイトリア人は耳を貸さずアンティオコスの招喚を決定し、政務官ダモクリトスはクィンクティウスに対して極めて無礼な態度をとる。

§35.33.1multitudo avida novandi res Antiochi tota erat, et ne admittendos quidem in concilium Romanos censebant;
群衆は全面的に、事態を刷新してアンティオコスの側につくことを熱望しており、ローマ人たちを民会に受け入れるべきでさえもないと判断していた。
principum maxime seniores auctoritate obtinuerunt ut daretur iis concilium.
有力者たち、特に年長者たちが、その威信によって、彼らに民会での発言の機会が与えられるように取り計らった。
§35.33.2hoc decretum Athenienses cum rettulissent, eundum in Aetoliam Quinctio visum est:
アテナイ人がこの決定を持ち帰ったとき、クィンクティウスはみずからアイトリアへと行くべきであると決意した。
§35.33.3aut enim moturum aliquid, aut omnis homines testes fore penes Aetolos culpam belli esse, Romanos iusta ac prope necessaria sumpturos arma.
というのも、そうすれば自分が何か影響を与えることができるか、さもなくば、戦争の責任がアイトリア人の側にあり、ローマ人は正当でほぼ不可避の武器をとるのだということの証人にすべての人間がなるだろう、と考えたからである。
§35.33.4postquam ventum est eo, Quinctius in concilio orsus a principio societatis Aetolorum cum Romanis, et quotiens ab iis fides mota foederis esset, pauca de iure civitatium,
そこへ到着すると、クィンクティウスは民会において、アイトリア人とローマ人との同盟の始まりから説き起こし、また彼らによって何度、条約の信義が破られたかに言及し、さらに紛争の対象となっている諸都市の権利について短く論じた。
§35.33.5de quibus ambigeretur, disseruit: si quid tamen aequi se habere arbitrarentur, quanto esse satius Romam mittere legatos,
しかし、もし自分たちに何か正当な言い分があると考えているならば、元老院と議論するにせよ、あるいは元老院に請願するにせよ、アイトリア人を剣闘士の興行師としてローマ民がアンティオコスと、人類の大きな動揺とギリシアの破滅なしには済まない戦いを交えるよりも、ローマに使節を派遣する方がどれほどましであることか、と説いた。
§35.33.6seu disceptare seu rogare senatum mallent, quam populum Romanum cum Antiocho lanistis Aetolis non sine magno motu generis humani et pernicie Graeciae dimicare? nec ullos prius cladem eius belli sensuros, quam qui movissent.
そして、その戦争の惨禍を、それを引き起こした者たちよりも先に被る者は誰もいないだろう、とも。
§35.33.7haec nequiquam velut vaticinatus Romanus.
ローマ人は、まるで予言するかのようにこれらのことを無駄に語った。
Thoas deinde ceterique factionis eiusdem cum adsensu omnium auditi pervicerunt,
そののち、トアスおよび同じ派閥の他の者たちが、全員の賛同を得て発言を聞かれ、主張を通した。
§35.33.8ut ne dilato quidem concilio et absentibus Romanis decretum fieret, quo accerseretur Antiochus ad liberandam Graeciam disceptandumque inter Aetolos et Romanos.
すなわち、民会を延期することさえせず、またローマ人たちが不在のままで、ギリシアの解放とアイトリア人とローマ人の間の調停のためにアンティオコスを招喚するという決定が下されたのである。
§35.33.9huic tam superbo decreto addidit propriam contumeliam Damocritus praetor eorum: nam cum id ipsum decretum posceret eum Quinctius, non veritus maiestatem viri aliud in praesentia,
このきわめて傲慢な決定に、彼らのプラエトルであるダモクリトスは、彼自身の無礼を付け加えた。
§35.33.10quod magis instaret, praevertendum sibi esse dixit; decretum responsumque in Italia brevi castris super ripam Tiberis positis daturum:
というのも、クィンクティウスが彼にその決定書自体を求めたとき、その男の威厳を恐れることもなく、当面は、より差し迫った別のことを優先して処理せねばならない、と言い、決定書と回答は、近いうちに、テヴェレ川の岸辺に陣を敷いたうえでイタリアにて与えるであろう、と述べたからである。
§35.33.11tantus furor illo tempore gentem Aetolorum, tantus magistratus eorum cepit.
これほど大きな狂気が、当時、アイトリア人の部族を、またこれほど大きな狂気が、彼らの政務官たちを捉えていたのである。

語釈・文法注

  1. 35.33.3testes fore penes Aetolos culpam belli esse — fore(futurum esse)に導かれる対格不定詞節の中に、さらに testes の同格(あるいはその内容)として culpam belli esse(戦争の責任があること)と Romanos ... sumpturos [esse](ローマ人が武器をとること)という対格不定詞節が入れ子になって続いている。
  2. 35.33.6lanistis Aetolis — 名詞二つ(lanistis と Aetolis)による奪格独立(「アイトリア人が剣闘士の興行師・仲介者である状態で」)。lanista は剣闘士を訓練・売買する者を指し、ここではアイトリア人が裏でローマとアンティオコスの対立を煽り、両者を戦わせようとする役割を果たしていることを比喩的に表現している。
  3. 35.33.9posceret eum id ipsum decretum — 動詞 poscere(要求する)が、人(eum)と物(id ipsum decretum)をともに対格として取る二重対格の構文。
  4. 35.33.10castris super ripam Tiberis positis — 将来不定詞 daturum [esse] の主語(se)が省略されている。また、「テヴェレ川の岸辺に陣を敷く」という表現は、ダモクリトスが軍勢を率いてローマの目前まで侵攻したうえで返答を渡すという、ローマに対する最大級の威嚇と傲慢さを含んだ表現である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §35.33.1-35.33.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:35.33.1-35.33.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。