Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §35.31.1-35.31.16

デメトリアスでの民会とクィンクティウスの説得

1260 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマの使節たちがギリシアの同盟市を巡り、デメトリアスにてマグネシア人の民会を招集する。そこで親アンティオコス派の指導者エウリュロコスとローマの代表クィンクティウスが激しく対立するが、ゼノンがとりなしてローマへの忠誠を誓う。

§35.31.1dum inter Achaeos et tyrannum bellum erat, legati Romanorum circuire sociorum urbes solliciti, ne Aetoli partis alicuius animos ad Antiochum avertissent.
アカイア人と僭主との間で戦争が続いている間、ローマの使節たちは、アイトリア人が一部の者たちの心をアンティオコスへと転向させはしないかと懸念し、同盟市を巡っていた。
§35.31.2minimum operae in Achaeis adeundis consumpserunt, quos, quia Nabidi infesti erant, ad cetera quoque satis fidos censebant esse.
彼らはアカイア人たちを訪ねることには最小限の手間しか費やさなかった。 アカイア人たちはナビスに敵対的であったため、他の事柄に対しても十分に忠実であると彼らは考えていたからである。
§35.31.3Athenas primum, inde Chalcidem, inde in Thessaliam iere, adlocutique concilio frequenti Thessalos Demetriadem iter flexere.
彼らは最初にアテナイへ、それからカルキスへ、さらにテッサリアへと赴き、大勢の集まる民会でテッサリア人たちに演説したのち、デメトリアスへと針路を向けた。
§35.31.4eo Magnetum concilium indictum est.
そこへマグネシア人の民会が召集された。
accuratior ibi habenda oratio fuit, quod pars principum alienati Romanis totique Antiochi et Aetolorum erant, quia, §35.31.5cum reddi obsidem filium Philippo adlatum esset stipendiumque inpositum remitti, inter cetera vana adlatum erat Demetriadem quoque ei reddituros Romanos esse.
そこでは、より慎重な演説が行われなければならなかった。 なぜなら、指導者たちの一部がローマ人から離反し、すっかりアンティオコスとアイトリア人の味方になっていたからである。 その理由は、人質である息子がフィリッポスに返還され、課されていた貢納金が免除されるという確かな知らせが届いた際、他のさまざまな根拠のない噂に混じって、ローマ人がデメトリアスをも彼に返還するつもりであるという知らせももたらされていたからである。
§35.31.6id ne fieret, Eurylochus, princeps Magnetum, factionisque eius quidam omnia novari Aetolorum Antiochique adventu malebant.
それが起こらないようにするために、マグネシア人の指導者エウリュロコスと彼の派閥の者たちは、アイトリア人とアンティオコスの到来によって、すべての事態が一新されることを望んでいた。
§35.31.7adversus eos ita disserendum erat, ne timorem vanum iis demendo spes incisa Philippum abalienaret, in quo plus ad omnia momenti quam in Magnetibus esset.
彼らに対しては、マグネシア人から根拠のない恐怖を取り除くことによって、フィリッポスの希望が絶たれて彼を疎外してしまわないように論じなければならなかった。 フィリッポスのほうが、あらゆることに対してマグネシア人よりも大きな影響力を持っていたからである。
§35.31.8illa tantum commemorata, cum totam Graeciam beneficio libertatis obnoxiam Romanis esse tumeam civitatem praecipue:
ローマ人はただ次のことだけを想起させた。 すなわち、ギリシア全体が自由の恩恵によってローマ人に恩義を感じているが、とりわけその都市がそうである、と。
§35.31.9ibi enim non praesidium modo Macedonum fuisse, sed regiam exaedificatam, ut praesens semper in oculis habendus esset dominus;
というのも、そこにはマケドニア人の駐屯軍が置かれていただけではなく、王宮が建てられており、支配者が常に目の前に存在するものと見なさざるを得なかったからである。
§35.31.10ceterum nequiquam ea facta, si Aetoli Antiochum in Philippi regiam adducerent, et novus et incognitus pro vetere et experto habendus rex esset.
しかし、もしアイトリア人がアンティオコスをフィリッポスの王宮に引き入れるならば、それらの恩恵は無駄になり、古く経験のある王の代わりに、新しく未知の王を君主として受け入れねばならなくなるだろう、と。
§35.31.11Magnetarchen summum magistratum vocant: is tum Eurylochus erat, ac potestate ea fretus negavit dissimulandum sibi et Magnetibus esse, quae fama vulgata de reddenda Demetriade Philippo foret;
彼らは最高政務官をマグネタルケスと呼んでいるが、当時それはエウリュロコスであり、彼はその権力に依拠して、デメトリアスがフィリッポスに返還されるという広まっている噂について、自分自身やマグネシア人にとって隠すべきではないと主張した。
§35.31.12id ne fieret, omnia et conanda et audenda Magnetibus esse.
それが起こらないようにするために、マグネシア人はあらゆる手段を試し、敢行しなければならない、と。
et inter dicendi contentionem inconsultius evectus proiecit tum quoque specie liberam Demetriadem esse, §35.31.13re vera omnia ad nutum Romanorum fieri.
そして、演説の激しさの中で度を越して無分別になった彼は、当時もまたデメトリアスは外見上自由であるにすぎず、実際にはすべてのことがローマ人の意向通りに行われている、とぶちまけた。
sub hanc vocem fremitus variantis multitudinis fuit partim adsensum partim indignationem, dicere id ausum eum;
この言葉の直後に、彼がそのようなことを敢えて言ったことに対して、一部は同意し、一部は憤慨するという、様々に異なる群衆のざわめきが起こった。
Quinctius quidem adeo exarsit ira, ut manus ad caelum tendens deos testes ingrati ac perfidi animi Magnetum invocaret.
クィンクティウスは怒りで激しく燃え上がり、両手を天に差し伸べて、マグネシア人の恩知らずで不実な心を証言する証人として神々を呼び求めた。
§35.31.14hac voce perterritis omnibus Zeno, ex principibus unus, magnae cum ob eleganter actam vitam auctoritatis, tum quod semper Romanorum haud dubie partis fuerat, §35.31.15ab Quinctio legatisque aliis flens petit, ne unius amentiam civitati adsignarent;
この言葉に全員が震え上がる中、指導者の一人であるゼノンが、その洗練された生き方による大きな威信と、また常に疑いなくローマ人の味方であったということの両方によって、クィンクティウスと他の使節たちに泣きながら懇願した。
suo quemque periculo furere; Magnetas non libertatem modo, sed omnia, quae hominibus sancta caraque sint, T. Quinctio et populo Romano debere; nihil quemquam ab diis immortalibus precari posse, §35.31.16quod non Magnetes ab illis haberent, et in corpora sua citius per furorem saevituros, quam ut Romanam amicitiam violarent.
一人の狂気を国家のせいにしないでほしいこと、各人は自分自身の責任において狂うものであること、マグネシア人は自由だけでなく、人にとって神聖で大切なすべてのものを、ティトゥス・クィンクティウスとローマ人民に負っていること、誰も不死の神々に、次のようなものを祈り求めることはできないこと、すなわちマグネシア人がすでに彼らから得ていないようなものは何もないということ、そしてローマとの友好関係を損なうくらいなら、狂気によって自分たちの肉体をより速やかに痛めつけるだろうということを。

語釈・文法注

  1. §35.31.1circuire — 歴史的不定詞(historical infinitive)であり、主節の定動詞(例:circuibant)の代わりとして機能し、出来事の活発な進展や持続的な動作を描写する。
  2. §35.31.4pars principum alienati... erant — 集合名詞である pars(単数)に対して、意味上の複数性に基づいて複数形の形容詞(alienati)と動詞(erant)を一致させる「意味による一致(constructio ad sensum / synesis)」の例。
  3. §35.31.7spes incisa — 「希望が絶たれたこと」を意味する名詞+受動分詞の構成(ab urbe condita 構文)。この句全体が主語として機能し、abalienaret(疎外する)に係る。
  4. §35.31.13partim adsensum partim indignationem — 名詞 fremitus(ざわめき)の具体的な内容や方向性を示す対格表現。後ろに fuisse などの不定詞が省略された、間接話法的な対格不定詞構文と解釈される。
  5. §35.31.14magnae... auctoritatis — 性質の属格(genitive of quality)。前置詞 cum と結びつき、Zeno が持っていた社会的地位や人格的な重みを記述している。
  6. §35.31.16citius... quam ut — 比較級 citius(より速く、むしろ)と接続法を導く ut の組み合わせで、「〜するくらいなら、むしろ(自分たちの肉体に危害を加える)だろう」という、強い否定的意志や結果を表現する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §35.31.1-35.31.16. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:35.31.1-35.31.16

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。