§35.28.1erat autem Philopoemen praecipuae in ducendo agmine locisque capiendis solertiae atque usus, nec belli tantum temporibus, sed etiam in pace ad id maxime animum exercuerat.
フィロポイメンはしかし、隊列の率い方や場所の占領において、際立った巧妙さと経験を有しており、戦争の時期だけでなく、平時においてもそのことに向けて最も熱心に精神を鍛錬していた。
§35.28.2ubi iter quopiam faceret et ad difficilem transitu saltum venisset, contemplatus ab omni parte loci naturam, cum solus iret, secum ipse agitabat animo, cum comites haberet, ab his quaerebat,
彼がどこかへ旅をして、通過の困難な林道に差し掛かると、その場所の性質をあらゆる側から観察し、一人で行くときには、自分自身で心の中で熟考し、同伴者たちがいるときには、彼らに尋ねていた。
§35.28.3si hostis eo loco apparuisset, quid, si a fronte, quid, si ab latere hoc aut illo, quid, si ab tergo adoriretur, capiendum consilii foret;
もし敵がその場所に現れたら、もし正面から、もしこの側あるいはあの側から、もし背後から襲いかかってきたら、どのような計画を立てるべきか。
posse instructos recta acie, posse inconditum agmen et tantummodo aptum viae occurrere.
敵が整列した戦列で遭遇することもあり得るし、無秩序でただ道を行くだけに適した隊列で遭遇することもあり得るからである。
§35.28.4quem locum ipse capturus esset, cogitando aut quaerendo exequebatur, aut quot armatis, aut quo genere armorum — plurimum enim interesse — usurus;
彼は、自分自身がどの場所を占拠すべきか、何人の武装兵を、あるいはどの種類の武器を用いるべきか――それらは極めて重要だからである――を考えたり尋ねたりして検討した。
quo impedimenta, quo sarcinas, quo turbam inermem reiceret;
また、重荷をどこに、手荷物をどこに、非武装の群衆をどこに退避させるべきか。
§35.28.5quanto ea aut quali praesidio custodiret, et utrum pergere, qua coepisset ire, via, an eam, qua venisset, repetere melius esset;
それらをどれほどの、あるいはどのような護衛によって保護すべきか、そして、進み始めた道を進み続けるのがよいか、それとも来た道を戻るのがよいか。
§35.28.6castris quoque quem locum caperet, quantum munimento amplecteretur loci, qua opportuna aquatio, qua pabuli lignorumque copia esset; qua postero die castra moventi tutum maxime iter, quae forma agminis esset.
また陣営のためにはどの場所を確保すべきか、防壁でどれほどの土地を囲むべきか、どこに都合のよい水くみ場があり、どこに飼料や薪の豊かな供給があるか、翌日陣営を移動させる者にとって、どこが最も安全な進路であり、どのような隊列の形態にすべきか。
§35.28.7his curis cogitationibusque ita ab ineunte aetate animum agitaverat, ut nulla ei nova in tali re cogitatio esset.
若い頃からこれらの配慮や思考によってそのように心を鍛錬していたので、そのような事態において、彼にとって新しい考えは何一つ存在しないほどであった。
§35.28.8et tum omnium primum agmen constituit;
そしてそのとき、彼は何よりもまず隊列を整えた。
dein Cretensis auxiliares et quos Tarentinos vocabant equites, binos secum trahentis equos, ad prima signa misit et iussit equitibus subsequi super torrentem,
それから、クレタ人の補助兵たちと、それぞれ2頭の馬を連れている、タレントゥム人と呼ばれていた騎兵たちを前衛に送り、騎兵たちには急流の上へと後に続くよう命じた。
§35.28.9unde aquari possent, rupem occupavit;
そこから彼らが水を引くことができるような岩山を彼は占領した。
eo impedimenta omnia et calonum turbam collectam armatis circumdedit et pro natura loci castra communivit;
そこに、すべての輜重と、集められた陣夫の群れを置き、武装兵でそれらを取り囲み、その場所の自然の地形に応じて陣営を要塞化した。
tabernacula statuere in aspretis et inaequabili solo difficile erat.
険しく起伏のある地面にテントを張ることは困難であったからである。
§35.28.10hostes quingentos passus aberant.
敵は500ペース離れていた。
ex eodem rivo utrique cum praesidio levis armaturae aquati sunt;
同じ川から双方が軽装歩兵の護衛を伴って水を汲んだ。
et priusquam, qualia propinquis castris solent, §35.28.11contraheretur certamen, nox intervenit.
そして、陣営が接近しているときに通常起こるような小競り合いが引き起こされる前に、夜が訪れた。
postero die apparebat pugnandum pro aquatoribus circa rivum esse.
翌日、川の周囲で水汲み兵たちをめぐって戦わねばならないことは明らかであった。
nocte in valle a conspectu hostium aversa, quantam multitudinem locus occulere poterat, condidit caetratorum.
夜の間に、敵の視野から遮られた谷に、その場所が隠すことができる限りの大人数の軽盾兵を、彼は潜ませた。