§35.14.1Sulpicius aeger Pergami substitit;
スルピキウスは病気のためペルガモンに留まった。
Villius cum Pisidiae bello occupatum esse regem audisset, Ephesum profectus, dum paucos ibi moratur dies, dedit operam,
ウィッリウスは、王がピシディアでの戦争にかかりきりであると聞き、エフェソスへ出発し、そこで数日間留まっている間に、次のように努めた。
§35.14.2ut cum Hannibale, qui tum ibi forte erat, §35.14.3saepe congrederetur, ut animum eius temptaret et, si qua posset, metum demeret periculi quicquam ei ab Romanis esse.
すなわち、そのときたまたまそこにいたハニバルとしばしば会見し、彼の意図を打診し、もし可能であれば、ローマ人から彼にいかなる危険も及ぶことはないという、彼の懸念を取り除こうと努めたのである。
§35.14.4iis colloquiis aliud quidem actum nihil est, secutum tamen sua sponte est, velut consilio petitum esset, ut vilior ob ea regi Hannibal et suspectior ad omnia fieret.
これらの会談によって、他のいかなることも達成されなかったが、しかしそれらのことによってハニバルが王にとってより疎ましい存在となり、あらゆることにおいてより疑われるようになるという結果が、あたかも狙って計画されたかのように、自然と生じた。
§35.14.5Claudius, secutus Graecos Acilianos libros, P. Africanum in ea fuisse legatione tradit eumque Ephesi collocutum cum Hannibale, et sermonem unum etiam refert:
クラウディウスは、アキリウスのギリシア語の歴史書に従って、プブリウス・アフリカヌスがその使節団に加わっており、彼がエフェソスでハニバルと会談したと伝えており、さらに一つの対話をも報告している。
§35.14.6quaerenti Africano, quem fuisse maximum imperatorem Hannibal crederet,
すなわち、アフリカヌスが、ハニバルは誰が最大の将軍であったと信じているかと尋ねたところ、彼はマケドニア王アレクサンドロスであると答えた。
§35.14.7respondisse, Alexandrum Macedonum regem, quod parva manu innumerabiles exercitus fudisset quodque ultimas oras, quas visere supra spem humanam esset, peragrasset.
なぜなら、わずかな軍勢で無数の軍隊を打ち破り、人間の期待を超えるものであった地の果ての沿岸をくまなく旅したからである、と。
§35.14.8quaerenti deinde, quem secundum poneret, Pyrrhum dixisse;
次に、誰を第二に置くかと尋ねると、彼はピュロスであると言った。
§35.14.9castra metari primum docuisse; ad hoc neminem elegantius loca cepisse, praesidia disposuisse; artem etiam conciliandi sibi homines eam habuisse, ut Italicae gentes regis externi quam populi Romani, tam diu principis in ea terra, imperium esse mallent.
ピュロスが最初に陣地の設営を教え、さらに、彼ほど見事に場所を選定し、守備隊を配置した者は誰もいなかったからであり、また人々を自分に懐柔する非常に優れた技術を持っていたため、イタリアの諸部族は、その土地でこれほど長く主導権を握ってきたローマ人民の支配よりも、外国の王の支配を望むほどであったからである。
§35.14.10exequenti, quem tertium duceret, haud dubie semet ipsum dixisse.
さらに、誰を第三とみなすかと尋ねると、彼は疑いなく自分自身であると言った。
§35.14.11tum risum obortum Scipioni, et subiecisse “quidnam tu diceres, si me vicisses?” “turtum vero me” inquit “et ante Alexandrum et ante Pyrrhum et ante alios omnes imperatores esse. ”
そのときスキピオに笑いがこみ上げ、彼は「もしお前が私に勝っていたなら、何と言っていただろうか」と付け加えた。 するとハニバルは「そのときこそ本当に、私はアレクサンドロスの前、ピュロスの前、そして他のすべての将軍たちの前に置かれる(彼らを超える)ことになっただろう」と言った。
§35.14.12et perplexum Punico astu responsum et improvisum adsentationis genus Scipionem movisse, quod e grege se imperatorum velut inaestimabilem secrevisset.
カルタゴ的な狡知によって仕組まれた回答と、予期せぬ方法によるこのお世辞はスキピオの心を動かした。 なぜなら、ハニバルが将軍たちの群れから自分自身を、比類なき者として区別したからである。