§34.61.1in hanc sententiam cum adduxisset regem, praeparandos sibi ad id popularium animos ratus litteras, ne quo casu interceptae palam facerent conata scribere non est ausus;
この意見へと王を説得したとき、彼はそのために同胞たちの心をあらかじめ準備しておくべきだと考えたが、万一、途中で奪われた手紙が企てを暴露してしまうことのないよう、手紙を書く勇気はなかった。
§34.61.2Aristonem quendam Tyrium nanctus Ephesi expertusque sollertiam levioribus ministeriis, partim donis, partim spe praemiorum oneratum, quibus etiam ipse rex adnuerat, Carthaginem cum mandatis mittit.
エペソスであるティルス人のアリストンを見いだし、より軽い任務でその抜け目なさを試したうえ、一部には贈り物で、一部には王自身も約束した褒賞の期待で彼を満たし、指令を持たせてカルタゴへと派遣した。
§34.61.3edit nomina eorum, quibus conventis opus esset; instruit etiam secretis notis, per quas haud dubie agnoscerent sua mandata esse.
彼は、会う必要のある者たちの名前を告げ、また、それによって相手が間違いなく自身の指令であると認めるような秘密の暗号を彼に授けた。
§34.61.4hunc Aristonem Carthagine obversantem non prius amici quam inimici Hannibalis, qua de causa venisset, cognoverunt.
カルタゴに滞在しているこのアリストンが、何の目的で来たのかについては、ハンニバルの友人たちよりも先に、その敵たちが知ることとなった。
§34.61.5et primo in circulis conviviisque celebrata sermonibus res est;
そして最初は、集まりや宴席での対話でこの件が噂に上った。
§34.61.6deinde in senatu quidam nihil actum esse dicere exilio Hannibalis, si absens quoque novas moliri res et sollicitando animos hominum turbare statum civitatis posset;
次いで元老院において、もし不在のハンニバルも新たな企てを巡らし、人々の心を揺さぶることで国家の秩序を攪乱できるのだとすれば、彼を追放したことで何の解決にもなっていない、と主張する者たちが現れた。
§34.61.7Aristonem quendam, Tyrium advenam, instructum mandatis ab Hannibale et rege Antiocho venisse; certos homines cotidie cum eo secreta colloquia serere; in occulto coqui, quod mox in omnium perniciem erupturum esset.
すなわち、ティルス人の外来者であるアリストンという者が、ハンニバルとアンティオコス王からの指令を帯びてやって来ており、特定の者たちが毎日彼と密談を重ねており、やがて全員の破滅を招いて破裂するであろうことが、陰で目論まれている、というのであった。
§34.61.8conclamare omnes vocari Aristonem debere, et quaeri, quid venisset, et, nisi expromeret, cum legatis Romam mitti;
皆が口を揃えて、アリストンを召喚し、何のために来たのか尋問すべきであり、もし白状しないならば使節とともにローマに送るべきだと叫んだ。
satis pro temeritate unius hominis suppliciorum pensum esse;
一人の男の無謀さに対して、処罰のツケはすでに十分に払われたというのであった。
§34.61.9privatos suo periculo peccaturos; rem publicam non extra noxam modo sed etiam extra famam noxae conservandam esse.
私人は自己の責任において過ちを犯すがよいが、国家は罪から免れているだけでなく、罪の嫌疑からも免れるように保たれねばならない、と。
§34.61.10vocatus Aristo purgare sese et firmissimo propugnaculo uti, quod litterarum nihil ad quemquam attulisset;
召喚されたアリストンは自己を弁解し、誰宛てにも一切の手紙を持ってきていないという最も強力な防壁を盾にした。
§34.61.11ceterum nec causam adventus satis expediebat et in eo maxime haesitabat, quod cum Barcinae solum factionis hominibus collocutum eum arguebant.
しかしながら、彼は来訪の理由を十分に説明できず、また、バルカ派の者たちとだけ会談していたと告発されたことに対し、最も答弁に窮した。
§34.61.12orta inde altercatio est aliis pro speculatore comprehendi iam et custodiri iubentibus, aliis negantibus tumultuandi causam esse;
そこから激しい議論が生じ、ある者たちは彼をスパイとして直ちに逮捕・監禁することを要求し、他の者たちは騒ぎを大きくする理由はないと否定した。
§34.61.13mali rem exempli esse de nihilo hospites corripi; idem Carthaginiensibus et Tyri et in aliis emporiis, quo frequenter commeent, eventurum.
確たる証拠もないのに外来の客を拘束することは悪い前例となり、カルタゴ人自身にとっても、彼らが頻繁に往来するティルスやその他の交易地で同様のことが起こるだろう、というのであった。
§34.61.14dilata eo die res est.
その日、審議は延期された。
Aristo Punico ingenio inter Poenos usus tabellas conscriptas celeberrimo loco super sedem cotidianam magistratuum prima vespera suspendit, ipse de tertia vigilia navem conscendit et profugit.
アリストンはカルタゴ人たちの間でカルタゴ風の抜け目なさを用いて、宵の口に、文字を記した書板を、最も人通りの多い場所である政務官たちの日常の執務席の上に吊るし、自身は第三夜警時の頃に船に乗り込んで逃亡した。
§34.61.15postero die cum sufetes ad ius dicendum consedissent, conspectae tabellae demptaeque et lectae.
翌日、スフェテスたちが裁判を行うために席に着いたとき、書板が発見され、取り外されて読み上げられた。
scriptum erat Aristonem privatim ad neminem, publice ad seniores — ita senatum vocabant — mandata habuisse.
そこには、アリストンは個人の誰に対してもではなく、公に「長老たち」――彼らは元老院をそう呼んでいた――に対して指令を帯びていたのだ、と記されていた。
§34.61.16publicato crimine minus intenta de paucis quaestio erat;
罪状が公にされたため、特定の少数に対する尋問は熱を失った。
mitti tamen legatos Romam, qui rem ad consules et senatum deferrent, placuit, simul qui de iniuriis Masinissae quererentur.
しかし、この件を執政官たちと元老院に報告するため、また同時にマシニッサによる不法行為について抗議するために、ローマに使節を派遣することが決議された。