Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §34.56.1-34.56.13

リグリア人の侵入と元老院の非常事態宣言

1223 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

リグリア人によるピサエやルナ近郊の襲撃の報告を受け、執政官ミヌキウスは新たな首都軍団の徴募と同盟国への兵力要請を行った。さらに、プラケンティアでの被害とボイイ族の不穏な動きから元老院は非常事態を宣言し、護民官による兵役免除調査を退け、さらなる軍勢の集結と徴募を議決した。

§34.56.1nihil eo anno belli expectantibus consulibus litterae M. Cinci —
その年、執政官たちが全く戦争を予期していなかったとき、マルクス・キンキウス―― 彼はピサエの長官であったが――からの書簡が届いた。
§34.56.2praefectus is Pisis erat — adlatae, Ligurum viginti milia armatorum coniuratione per omnia conciliabula universae gentis facta Lunensem primum agrum depopulatos, Pisanum deinde finem transgressos omnem oram maris peragrasse.
それによると、リグリアの2万の武装兵が、部族全体のあらゆる集会所で同盟を結んで、まずルナの領土を略奪し、次いでピサエの領地を越えて、海岸全体を荒らし回ったということであった。
§34.56.3itaque Minucius consul, cui Ligures provincia evenerat, ex auctoritate senatus in rostra escendit et edixit,
それゆえ、リグリアが属州として割り当てられていた執政官ミヌキウスは、元老院の決定に基づき演壇に登り、次のように布告した。
§34.56.4ut legiones duae urbanae, quae superiore anno conscriptae essent, post diem decimum Arretii adessent;
前年に徴募された2つの首都軍団は、10日後にアッレティウムに集合すること。
in earum locum se duas legiones urbanas scripturum.
そして、その代わりに自身が2つの新たな首都軍団を徴募する予定である、と。
§34.56.5item sociis et Latino nomini, magistratibus legatisque eorum, qui milites dare debebant, edixit, ut in Capitolio se adirent.
同様に、兵士を出す義務を負う同盟者およびラティウム名の人々の政務官や使節たちに対して、カピトリウムで自身のもとに参集するよう布告した。
§34.56.6iis quindecim milia peditum et quingentos equites, §34.56.7pro numero cuiusque iuniorum, discripsit et inde ex Capitolio protinus ire ad portam et, ut maturaretur res, proficisci ad dilectum iussit.
彼らに対して、1万5千の歩兵と500の騎兵を、各々の若年者の数に応じて割り当て、そこから、カピトリウムから直ちに門へと赴き、事を迅速に進めるために、徴兵へと出発するよう命じた。
§34.56.8Fulvio Flaminioque terna milia Romanorum peditum, centeni equites in supplementum et quina milia socium Latini nominis et duceni equites decreti, mandatumque praetoribus, ut veteres dimitterent milites, cum in provinciam venissent.
フルウィウスとフラミニウスには、補給部隊としてローマ市民の歩兵それぞれ3千、騎兵それぞれ100、および同盟者とラティウム名の歩兵5千、騎兵200が議決され、法務官たちには、属州に到着した際には古い兵士たちを退役させるよう命じられた。
§34.56.9cum milites, qui in legionibus urbanis erant, frequentes tribunos plebei adissent, uti causas cognoscerent eorum, quibus aut emerita stipendia aut morbus causae essent, quo minus militarent, eam rem litterae Ti. Sempronii discusserunt,
首都軍団にいた兵士たちが、兵役を免除されるために、勤務年限の満了あるいは病気という理由を調査してくれるよう、大挙して護民官たちのもとに押し寄せていたとき、ティベリウス・センプロニウスの書簡がその問題を解決した。
§34.56.10in quibus scriptum erat, Ligurum decem milia in agrum Placentinum venisse et eum usque ad ipsa coloniae moenia et Padi ripas cum caedibus et incendiis perpopulatos esse; §34.56.11Boiorum quoque gentem ad rebellionem spectare.
その書簡には、リグリア兵1万人がプラケンティアの領土に侵入し、そこを植民市の市壁そのものやパドゥス川の岸辺に至るまで、殺戮と放火を伴って略奪し尽くしたこと、またボイイ族も反乱を目論んでいることが書かれていた。
ob eas res tumultum esse decrevit senatus; tribunos plebei non placere causas militaris cognoscere, quo minus ad edictum conveniretur.
これらの事態により、元老院は非常事態を宣言し、兵士たちが布告に従って参集するのを妨げるような、護民官たちが兵役免除の理由を調査することは認めないと決議した。
§34.56.12adiecerunt etiam, ut socii nominis Latini, qui in exercitu P. Cornelii Ti. Sempronii fuissent et dimissi ab iis consulibus essent, ut, ad quam diem L. Cornelius consul edixisset et in quem locum edixisset Etruriae, §34.56.13convenirent, et uti L. Cornelius consul in provinciam proficiscens in oppidis agrisque, qua iturus esset, si quos ei videretur, milites scriberet armaretque et duceret secum dimittendique ei, quos eorum quandoque vellet, ius esset.
彼らはさらに、プブリウス・コルネリウスとティベリウス・センプロニウスの軍隊に属し、これら執政官によって除隊されていた同盟者・ラティウム名の人々が、執政官ルキウス・コルネリウスが指定した日までに、また彼がエトルリアの指定した場所に、集結するようにということ、そして執政官ルキウス・コルネリウスが属州へと出発するに際し、彼が通る予定の町や田野において、適当と思われる者がいれば兵士を徴募し、武装させ、自身に同行させること、さらに彼らのうち誰をいつであれ除隊させたいと彼が望むなら、それを除隊させる権利を彼が有することを付け加えた。

語釈・文法注

  1. 34.56.2Ligurum viginti milia armatorum ... depopulatos ... transgressos ... peragrasse — 間接話法の対格不定詞構文。主動詞は完了不定詞 peragrasse で、その主語は中性複数名詞の milia である。しかし、分詞 depopulatos と transgressos は、文法的な中性複数ではなく、意味上の実態(武装した兵士たち=男性)に合わせた男性複数対格をとっており、これは「意味上の一致(constructio ad sensum)」の典型例である。
  2. 34.56.11tribunos plebei non placere causas militaris cognoscere, quo minus ad edictum conveniretur — 元老院の公式決議を示す箇所。非人称表現 non placere(「〜は元老院の意に沿わない」)の主語として、対格不定詞句 tribunos ... cognoscere(護民官たちが軍役免除の理由を調査すること)が置かれている。それに続く quo minus は「〜を妨げるように」という妨害・禁止の接続詞で、conveniretur(接続法未完了過去・受動態の非人称表現で「人々が集まること」)を導く。
  3. 34.56.12ut socii nominis Latini ... ut ... convenirent — 前節の adiecerunt etiam から導かれる目的名詞節。長い関係節や条件節の挿入によって構造が複雑化したため、接続詞 ut が重複して置かれており、56.13の convenirent がこの節の主動詞となる。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §34.56.1-34.56.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.56.1-34.56.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。