Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §34.50.1-34.50.11

ローマ人捕虜の返還の約束と軍の撤退準備

1217 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

クィンクティウスの感動的な別れの言葉にギリシア人たちは涙を流し、彼らは感謝の印として、ギリシア内で奴隷となっていたローマ人捕虜たちを捜し出して返還することを約束した。その後、ローマの守備隊がアクロコリントスから撤退し、クィンクティウスはイタリア帰還の準備を整える。

§34.50.1has velut parentis voces cum audirent, manare omnibus gaudio lacrimae, adeo ut ipsum quoque confunderent dicentem.
彼らがまるで親のようなこれらの言葉を聞いていると、全員の目から喜びの涙が溢れ出し、語っている彼自身をも感動させて言葉に詰まらせるほどであった。
§34.50.2paulisper fremitus approbantium dicta fuit monentiumque aliorum alios, ut eas voces velut oraculo missas in pectora animosque demitterent.
しばらくの間、言葉を称賛する人々のざわめきと、これらの言葉を神託として授かったかのように胸と心に刻み込むよう互いに勧め合う声が続いた。
§34.50.3silentio deinde facto petiit ab iis, ut civis Romanos, si qui apud eos in servitute essent, conquisitos intra duos menses mitterent ad se in Thessaliam;
その後、静寂が戻ると、彼は彼らに、もし彼らのもとで奴隷となっているローマ市民があるならば、捜し出して二ヶ月以内にテッサリアの彼のもとへ送るようにと求めた。
§34.50.4ne ipsis quidem honestum esse in liberata terra liberatores eius servire.
解放された土地において、その解放者たちが奴隷として仕えていることは、彼ら自身にとっても不名誉なことだからである。
omnes acclamarunt gratias se inter cetera etiam ob hoc agere, quod admoniti essent, ut tam pio, tam necessario officio fungerentur.
一同は大声で叫び、他の多くのことと並んで、このことに対しても感謝の意を表した。 それは、そのように敬虔で必要な義務を果たすよう促されたことに対してであった。
§34.50.5ingens numerus erat bello Punico captorum, quos Hannibal cum ab suis non redimerentur, venum dederat.
ポエニ戦争で捕虜となった者の数は膨大であり、彼らは身内によって身代金が支払われなかったため、ハンニバルによって売り払われた人々であった。
§34.50.6multitudinis eorum argumentum sit, quod Polybius scribit centum talentis eam rem Achaeis stetisse, cum quingenos denarios pretium in capita, quod redderetur dominis, statuissent.
彼らの多さの証拠として、ポリュビオスは、主人たちに返還されるべき一人当たりの買い戻し価格を五百デナリウスと彼らが定めたとき、アカイア同盟にとってこの件に百タラントンかかったと書いている。
mille enim ducentos ea ratione Achaia habuit.
実際、この計算によると、アカイアだけで千二百人を抱えていたことになる。
§34.50.7adice nunc pro portione, quot verisimile sit Graeciam totam habuisse.
では、これに比例して、ギリシア全体ではどれほど多くの数を抱えていた可能性が高いか、考えてみるがよい。
§34.50.8nondum conventus dimissus erat, cum respiciunt praesidium ab Acrocorintho descendens protinus duci ad portam atque abire.
会議がまだ解散していなかったとき、彼らが振り返ると、アクロコリントスから下りてくる守備隊が直ちに門へと導かれ、去っていくのが見えた。
§34.50.9quorum agmen imperator secutus prosequentibus cunctis, servatorem liberatoremque acclamantibus, salutatis dimissisque iis eadem, §34.50.10qua venerat, via Elatiam rediit.
将軍は彼らの列の後を追い、全市民が見送り、彼を救済者・解放者と呼び称える中で、彼らに挨拶をして解散させた後、来たときと同じ道を通ってエラテイアへと帰還した。
inde cum omnibus copiis Ap. Claudium legatum dimittit.
そこから、全軍とともに副官のアッピウス・クラウディウスを派遣した。
per Thessaliam atque Epirum ducere Oricum iubet atque se ibi opperiri;
彼はアッピウスに、テッサリアとエペイロスを通ってオリクスへと軍を率い、そこで自分を待つようにと命じた。
§34.50.11inde namque in animo esse exercitum in Italiam traicere.
なぜなら、そこから軍隊をイタリアへと渡らせるつもりであったからである。
et L. Quinctio fratri, legato et praefecto classis, scribit, ut onerarias ex omni Graeciae ora eodem contraheret.
また、副官であり艦隊司令官である兄弟のルキウス・クィンクティウスに、ギリシアのすべての沿岸から輸送船を同地に集めるよう手紙を書いた。

語釈・文法注

  1. 34.50.1manare — 歴史的不定詞。主文の未完了過去(manabant)に相当し、涙が溢れ出る状況を生き生きと描写するために用いられている。
  2. 34.50.1confunderent — 結果の ut 節の中の接続法未完了過去。主語は lacrimae(涙)であり、現在分詞 dicentem は対格の ipsum(話しているクィンクティウス自身)にかかる。
  3. 34.50.2monentiumque aliorum alios — 分詞 monentium は属格で approbantium とともに fremitus(ざわめき)を修飾する。aliorum alios は「ある者が他の者に」という相互的な関係を表す二重代名詞の用法であり、名詞的に機能して ut 節を支配する。
  4. 34.50.4ne ipsis quidem honestum esse — 要求(petiit)の理由を述べる間接話法における対格不定詞(A.C.I.)構文。liberatores eius servire(その解放者たちが奴隷として仕えること)という不定詞句を主語とし、honestum を述語形容詞とする。
  5. 34.50.6centum talentis eam rem Achaeis stetisse — 動詞 stare が価格の奪格(centum talentis)および利害の与格(Achaeis)を伴い、「(費用が)〜かかる、〜を要する」という意味で用いられている構文。
  6. 34.50.8nondum conventus dimissus erat, cum respiciunt — いわゆる「逆転の cum(cum inversum)」構文。主節に過去完了形(dimissus erat)が置かれ、続く cum 節で直説法現在(歴史的現在 respiciunt)を用いて、予期せぬ出来事の発生を際立たせている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §34.50.1-34.50.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.50.1-34.50.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。