Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §34.27.1-34.27.10

ナビスによる防備強化と粛清による恐怖支配

1194 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ナビスはローマ軍の包囲に対してスパルタの防衛体制を固める一方、内乱を防ぐために有力な若者を拘留・処刑し、ヘイローテースを殺害するなど冷酷な恐怖政治を行う。

§34.27.1cum terra marique tantum belli circumstaret tyrannum, et prope nulla spes esset vere suas hostiumque aestimanti vires,
陸からも海からもこれほど大きな戦火が僭主を取り囲んでおり、自分自身と敵の力とを正しく評価する者にとってはほとんど希望がない状態であったが、それでも彼は戦争を放棄しなかった。
§34.27.2non tamen omisit bellum, sed a Creta mille delectos iuventutis eorum excivit, cum mille iam haberet, et tria milia mercennariorum militum, decem milia popularium cum castellanis agrestibus in armis habuit et fossa valloque urbem communivit;
むしろ、クレータから彼らの若者のうち精選された千人を呼び寄せ(彼はすでに千人を手元に置いていたのだが)、さらに三千人の傭兵と、田舎の城砦住民を含む一万人の市民兵を武装させて擁し、堀と土塁で市を堅固に守った。
§34.27.3et, ne quid intestini motus oreretur, metu et acerbitate poenarum tenebat animos, quoniam, ut salvum vellent tyrannum, sperare non poterat.
そして、内乱が一切起こらないように、恐怖と刑罰の厳酷さによって人々の心を支配していた。 なぜなら、彼らが僭主の無事を望んでくれることなど、期待することはできなかったからである。
§34.27.4cum suspectos quosdam civium haberet, eductis in campum omnibus copiis — §34.27.5Dromon ipsi vocant — positis armis ad contionem vocari iubet Lacedaemonios atque eorum contioni satellites armatos circumdedit;
彼は市民のうち数人を疑わしく思っていたので、すべての軍勢を野原―― 彼ら自身はそこをドロモスと呼んでいるのだが――に引き出した上で、武器を置かせた状態で、スパルタ人たちを集会に召集するように命じ、彼らの集会の周囲を武装した護衛兵で取り囲んだ。
§34.27.6et pauca praefatus, cur sibi omnia timenti caventique ignoscendum in tali tempore foret, et ipsorum referre, si quos suspectos status praesens rerum faceret, prohiberi potius, ne quid moliri possint, quam puniri molientis;
そして、すべてを恐れ警戒している自分が、このような時期に許されるべきである理由を少々前置きした上で、もし現在の情勢が誰かを疑わしくさせているならば、彼らが何かを企てることができないようにあらかじめ阻止されるほうが、企てている者が処罰されるよりも、彼ら自身にとっても利益になるのだ、と語った。
§34.27.7itaque quosdam se in custodia habiturum, donec ea, quae instet, tempestas praetereat; hostibus repulsis, a quibus, si modo proditio intestina satis caveatur, §34.27.8minus periculi esse, extemplo eos emissurum —: sub haec citari nomina octoginta ferme principum iuventutis iussit atque eos, ut quisque ad nomen responderat, in custodiam tradidit;
それゆえ、差し迫っているこの嵐が過ぎ去るまで、ある人々を拘留しておくつもりであること、敵が撃退されれば(敵からは、もし国内の裏切りが十分に警戒されているならば、危険はより少ないのであるが)、彼らを直ちに釈放するつもりであることを告げた。 これに続いて、若者の指導者たちのおよそ八十人の名前を呼び上げるように命じ、彼らが名前の呼び出しに応じるやいなや、順次拘留に回した。
nocte insequenti omnes interfecti.
翌夜、彼らは全員殺害された。
§34.27.9Ilotarum deinde quidam — hi sunt iam inde antiquitus castellani, agreste genus —, transfugere voluisse insimulati per omnis vicos sub verberibus acti necantur.
その後、ヘイローテース(彼らは大昔から城砦住民であり、田舎者たちであるのだが)のうち何人かが、逃亡しようとしたという嫌疑をかけられ、すべての通りを鞭打たれながら引き回された上で、殺害された。
hoc terrore obstipuerant multitudinis animi ab omni conatu novorum consiliorum.
この恐怖によって、群衆の心はマヒし、いかなる新しい企てをも試みようとはしなかった。
§34.27.10intra munitiones copias continebat, nec parem se ratus, si dimicare acie vellet, et urbem relinquere tam suspensis et incertis omnium animis metuens.
彼は防壁の内側に軍勢を留めておいた。 もし会戦で戦おうとすれば自分が互角ではないと考えたからであり、また、すべての人の心がこれほどまでに不安で不確実であるときに市を離れることを恐れたからであった。

語釈・文法注

  1. 34.27.1aestimanti — 与格の現在分詞で、判断の与格(dative of reference/judgment)として機能している。「(自軍と敵軍の力を)正しく評価する者にとって」の意味を表す。
  2. 34.27.3ut salvum vellent tyrannum — 接続法未完了過去 vellent を含む ut 節で、動詞 sperare の直接目的語(名詞節)として機能している。「彼らが僭主(の無事)を望むこと」を表す。
  3. 34.27.6ignoscendum... foret — 非人称受動(動形容詞 + esse の接続法未完了過去)の構成で、間接疑問節 cur... foret の中で使われている。自動詞 ignoscere は与格支配であるため、受動態では非人称構文となり、与格 sibi を伴って「自分が許されるべきである」という意味になる。
  4. 34.27.6referre — 非人称動詞 refert(〜にとって重要である、利益である)の不定詞。ここでは間接話法として用いられ、所有属格の複数形 ipsorum(彼ら自身にとって)を伴う。不定詞句 prohiberi potius... quam puniri がこの referre の実質的な主語となっている。
  5. 34.27.10suspensis et incertis omnium animis — 奪格絶対分。名詞 animis に形容詞・分詞 suspensis と incertis がかかっており、状況・理由(すべての人の心が動揺し、不確かである状態において)を表している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §34.27.1-34.27.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.27.1-34.27.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。