Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §34.28.1-34.28.12

エウロータス川への進軍とスパルタ近郊の略奪

1195 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

クィンクティウス率いるローマ軍がエウロータス川に到達してスパルタ軍の急襲を撃退し、その後市周辺の地域を略奪して進軍する様子を描写している。

§34.28.1Quinctius satis iam omnibus paratis profectus ab stativis die altero ad Sellasiam super Oenunta fluvium pervenit, quo in loco Antigonus, Macedonum rex, cum Cleomene, Lacedaemoniorum tyranno, signis conlatis dimicasse dicebatur.
クィンクティウスは、すでにすべての準備を十分に整えた上で、常設陣地から出発し、翌日、オイヌース川の上流にあるセッラシアに到着した。 この場所では、マケドニア王アンティゴノスがスパルタの僭主クレオメネスと、戦列を交えて戦ったと言われていた。
§34.28.2inde cum audisset descensum difficilis et artae viae esse, brevi per montes circuitu praemissis, qui munirent viam, lato satis et patenti limite ad Eurotam amnem, sub ipsis prope fluentem moenibus, pervenit.
そこから、下り坂が困難で狭い道であることを聞いた彼は、山々を越える短い迂回路を通ることにして、あらかじめ道を均す者たちを派遣し、十分に広く開けた道を通って、城壁のすぐ近くを流れるエウロータス川へと到着した。
§34.28.3ubi castra metantis Romanos Quinctiumque ipsum cum equitibus atque expeditis praegressum auxiliares tyranni adorti in terrorem ac tumultum coniecerunt nihil tale expectantis, quia nemo iis obvius toto itinere fuerat, ac velut pacato agro transierant.
そこで、陣地を設営していたローマ人たちと、騎兵および軽装兵を伴って先行していたクィンクティウス自身を、僭主の補助兵たちが襲撃し、全くこのようなことを予期していなかった人々を恐怖と混乱に陥れた。 全行程において彼らに立ち向かう者は誰もいなかったため、彼らはあたかも平穏な土地であるかのように通過してきていたからである。
§34.28.4aliquamdiu peditibus equites, equitibus pedites vocantibus, cum in se cuique minimum fiduciae esset, trepidatum est; tandem signa legionum supervenerunt,
しばらくの間、騎兵が歩兵を呼び、歩兵が騎兵を呼ぶ中で、各自が自分自身に対してほとんど信頼を置けず、うろたえが生じたが、ついにレギオーの軍旗が到着した。
§34.28.5et, cum primi agminis cohortes inductae in proelium essent, qui modo terrori fuerant, trepidantes in urbem compulsi sunt.
そして、前衛部隊のコホルスが戦闘に投入されると、今しがたまで恐怖を与えていた者たちが、狼狽しながら市の中へと追い払われた。
§34.28.6Romani, cum tantum a muro recessissent, ut extra ictum teli essent, acie derecta paulisper steterunt;
ローマ人たちは、武器の射程外になるまで壁から十分に退いたところで、戦列を整えてしばらくの間留まった。
postquam nemo hostium contra exibat, redierunt in castra.
敵の誰も対抗して出てこないのを見て、彼らは陣地へと戻った。
§34.28.7postero die Quinctius prope flumen praeter urbem sub ipsas Menelai montis radices ducere copias instructas pergit;
翌日、クィンクティウスは、市の傍らの川に沿って、メネラオス山のまさに麓の下へと、整列させた軍勢を率いて進んだ。
primae legionariae cohortes ibant, levis armatura et equites agmen cogebant.
レギオーの最初のコホルスが先頭を行き、軽装兵と騎兵が殿を務めた。
§34.28.8Nabis intra murum instructos paratosque sub signis habebat mercennarios milites, in quibus omnis fiducia erat, ut ab tergo hostem adgrederetur.
ナビスは、敵を背後から攻撃するために、全幅の信頼を置いていた傭兵兵士たちを、壁の内部で整列させ、軍旗の下に待機させていた。
§34.28.9postquam extremum agmen praeteriit, tum ab oppido, eodem, quo pridie eruperant, tumultu pluribus simul locis erumpunt.
最後尾が通り過ぎると、そのとき、前日彼らが突撃したのと同じ混乱をもって、町の複数箇所から同時に突撃してきた。
§34.28.10Ap. Claudius agmen cogebat;
アッピウス・クラウディウスが殿を務めていた。
qui ad id, quod futurum erat, ne inopinatum accideret, praeparatis suorum animis signa extemplo convertit totumque in hostem agmen circumegit.
彼は起こるであろうことに対して、不意の事態とならないよう、部下たちの心の準備をさせた上で、直ちに軍旗を反転させ、全軍を敵の方へ向けた。
§34.28.11itaque, velut rectae acies concurrissent, iustum aliquamdiu proelium fuit;
こうして、まるで正面から戦列が衝突したかのように、しばらくの間本格的な戦闘が行われた。
tandem Nabidis milites in fugam inclinarunt;
ついにナビスの兵たちは敗走し始めた。
quae minus infesta ac trepida fuisset, ni Achaei locorum prudentes institissent.
もし地理に明るいアカイア人たちが追撃しなかったならば、この逃走はそれほど危険で慌ただしいものにはならなかったであろう。
ii et caedem ingentem ediderunt et dispersos passim fuga plerosque armis exuerunt.
アカイア人たちは大虐殺を行い、各地に四散して逃げる者の多くから武器を剥ぎ取った。
Quinctius prope Amyclas posuit castra;
クィンクティウスはアミュクライの近くに陣を張った。
§34.28.12unde cum perpopulatus omnia circumiecta urbi frequentis et amoeni agri loca esset, nullo iam hostium porta excedente castra movit ad fluvium Eurotam.
そこから、彼は市の周辺にある人口が密で美しい田園地帯のすべての場所を略奪し尽くすと、敵がもう一人も門から出てこなくなったので、エウロータス川へと陣地を移した。
inde vallem Taygeto subiectam agrosque ad mare pertinentis evastat.
そこから、タイゲトス山麓の谷と海に至る田野を荒廃させた。

語釈・文法注

  1. §34.28.2descensum difficilis et artae viae esse — 対格不定詞構文。`descensum` は `audisset` に従属する不定詞節の主語(対格)であり、`difficilis et artae viae` は性質の属格として `descensum`(下り坂、下り道)を修飾している。
  2. §34.28.3Quinctiumque ipsum cum equitibus atque expeditis praegressum — 先行する `Romanos` と並列して、主動詞 `coniecerunt` の直説法(奪格・直接目的語)を導く `adorti`(異態動詞 `adorior` の完了分詞、ここでは主語の一致から実質的な動詞的機能)の目的語となっている。`praegressum` は異態動詞 `praegredior` の完了分詞で、`Quinctium` に一致する。
  3. §34.28.4peditibus equites, equitibus pedites vocantibus — 独立奪格構文。名詞と分詞の配置(歩兵が騎兵を、騎兵が歩兵を)における交錯配列(chiasmus)が、互いに呼び合って混乱する戦場の動揺を鮮明に表現している。
  4. §34.28.11quae minus infesta ac trepida fuisset, ni Achaei locorum prudentes institissent — 関係代名詞の連結用法 `quae`(先行詞は `fugam`)から始まる、過去の事実に反する仮定法(接続法過去完了)の条件文。接続詞 `ni` は `nisi` の詩的・歴史記述的な代替形である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §34.28.1-34.28.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.28.1-34.28.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。