Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §34.20.1-34.20.9

偽装退却によるラケタニ人の都市の攻略

1187 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

執政官はラケタニ人とスエッセタニ人の敵対関係を利用して敵兵を城外へおびき出し、その隙に選抜部隊を無人の都市に突入させて占領し、ラケタニ人を降伏させた。

§34.20.1ea tam exigua manu oppida aliquot cepit.
この非常に小さな軍勢によって、彼はいくつかの町を占領した。
defecere ad eum Sedetani, §34.20.2Ausetani, Suessetani.
セデタニ人が彼の側に帰順し、アウセタニ人とスエッセタニ人もこれに続いた。
Lacetanos, deviam et silvestrem gentem, cum insita feritas continebat in armis, tum conscientia, dum consul exercitusque Turdulo bello esset occupatus, depopulatorum subitis incursionibus sociorum.
人里離れた森林地帯の部族であるラケタニ人は、生まれつきの獰猛さと、執政官と軍隊がトゥルドゥルス人との戦争に没頭している間に突発的な侵入によって同盟者たちを略奪したという罪悪感の双方から、武装を解かずにいた。
§34.20.3igitur ad oppidum eorum oppugnandum consul ducit non Romanas modo cohortes, sed iuventutem etiam merito infensorum iis sociorum.
それゆえ、彼らの町を攻撃するために、執政官はローマ軍のコホルスだけでなく、彼らに対して当然ながら敵意を抱いていた同盟者たちの若者をも率いていった。
§34.20.4oppidum longum, in latitudinem haudquaquam tantundem patens habebant.
彼らは長細い町を所有していたが、その幅は決してそれほど広くはなかった。
quadringentos inde ferme passus constituit signa.
そこからほぼ四百歩離れた場所に、執政官は軍旗を配置した。
§34.20.5ibi delectarum cohortium stationem relinquens praecepit iis, ne se ex eo loco ante moverent, quam ipse ad eos venisset;
そこに選抜されたコホルスの守備隊を残し、彼は彼らに対し、自分が彼らのもとに到着するまではその場所から動かないようにと命じた。
ceteras copias ad ulteriorem partem urbis circumducit.
そして、残りの軍勢を都市の向こう側へと迂回させた。
maximum ex omnibus auxiliis numerum Suessetanae iuventutis habebat; eos ad murum oppugnandum subire iubet.
彼はすべての支援軍の中で、スエッセタニ人の若者を最も多く擁しており、彼らに壁を攻撃するために前進するよう命じた。
§34.20.6quorum ubi arma signaque Lacetani cognovere, memores, quam saepe in agro eorum impune persultassent, quotiens ipsos signis collatis fudissent fugassentque, patefacta repente porta universi in eos erumpunt.
彼らの武器と軍旗をラケタニ人が認めたとき、自分たちがどれほど頻繁に彼らの領土を罰せられることなく荒らし回り、交戦するたびに彼らを打ち破り敗走させたかを思い出し、突然門を開けて、全員が一斉に彼らに向かって突撃した。
§34.20.7vix clamorem eorum, nedum impetum Suessetani tulere.
スエッセタニ人は、彼らの突撃はおろか、そのときの時の声にさえ、ほとんど耐えることができなかった。
quod postquam, §34.20.8sicut futurum ratus erat, consul fieri etiam vidit, equo citato subter murum hostium ad cohortes avehitur atque eas arreptas, §34.20.9effusis omnibus ad sequendos Suessetanos, qua silentium ac solitudo erat, in urbem inducit priusque omnia cepit, quam se reciperent Lacetani.
このことが、そうなるであろうと予期していた通りに、実際に起こるのを執政官が目撃すると、彼は馬を急がせて敵の壁の下を通ってコホルスのところまで駆けつけ、それらの部隊を急ぎ従えて、敵が全員スエッセタニ人を追撃するために繰り出し、静寂と無人が支配していた場所から、彼らを都市へと引き入れ、ラケタニ人が戻る前にすべての場所を占領した。
mox ipsos nihil praeter arma habentis in deditionem accepit.
まもなく、武器のほかには何も持たない彼ら自身を降伏させた。

語釈・文法注

  1. 34.20.2Lacetanos, deviam et silvestrem gentem, cum insita feritas continebat in armis, tum conscientia — 文頭の対格名詞 Lacetanos は、後ろに続く関係節風の挿入句(同格の形容詞句)に続き、cum... tum... 構文の動詞 continebat の直接目的語となっている。主語は insita feritas(生まれつきの獰猛さ)と conscientia(罪悪感・自覚)の二つの主格名詞。
  2. 34.20.2depopulatorum subitis incursionibus sociorum — 形式所動詞 depopulor(略奪する)の完了分詞 depopulatus が受動の意味(略奪された)で用いられ、属格 sociorum(同盟者たち)を修飾している。「突発的な襲撃によって略奪された同盟者たちに対する自覚(罪悪感)」という意味になり、conscientia の客観属格として機能している。
  3. 34.20.5ne se ex eo loco ante moverent, quam ipse ad eos venisset — 間接命令(praecepit iis ne...)の中に ante... quam(〜するまでは…ない)の相関構成が埋め込まれている。venisset は過去完了接続法であり、主節の過去時制(praecepit)から見た未来完了の事象(彼が到着すること)を従属節内で表している。
  4. 34.20.7quod postquam, sicut futurum ratus erat, consul fieri etiam vidit — 関係代名詞の文頭接続(quod = 'this', スエッセタニ人の敗走を指す)から始まる postquam 節。fieri は不規則動詞 fio の現在不定詞で、知覚動詞 vidit の対格不定詞構文(主語は quod)として「それが起こるのを(執政官が)見た」となる。futurum は ratus erat(考えていた)の目的語である「未来のこと(futurum esse)」の不定詞。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §34.20.1-34.20.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.20.1-34.20.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。