Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §34.19.1-34.19.11

トゥルデタニア転戦とケルティベリア人との交渉

1186 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

トゥルデタニアで傭兵ケルティベリア人の介入により戦況が困難になる中、執政官カトが法務官に呼ばれて参戦し、ケルティベリア人に三つの条件を提示して交渉を試みる。交渉が決裂すると、カトは略奪や敵の拠点への進軍を行い、最終的に軍の一部を率いてエブロ川へ帰還する。

§34.19.1difficilius bellum in Turdetania praetori P. Manlio Celtiberi mercede exciti ab hostibus, sicut ante dictum est, faciebant.
トゥルデタニアにおいては、すでに述べられたように、敵から傭兵として雇われたケルティベリア人たちが、法務官プブリウス・マンリウスにとっての戦争をより困難なものにしていた。
itaque eo consul accersitus litteris praetoris legiones duxit.
そのため、執政官は法務官の書簡によって呼び出され、そこへ軍団を率いて向かった。
§34.19.2ubi eo venit, castra separatim Celtiberi et Turdetani habebant.
彼がそこへ到着したとき、ケルティベリア人とトゥルデタニア人は別々に陣営を構えていた。
cum Turdetanis extemplo levia proelia incursantes in stationes eorum Romani facere semperque victores ex quamvis temere coepto certamine abire.
ローマ軍はトゥルデタニア人に対して直ちに小競り合いを仕掛け、彼らの前哨地を襲撃し、いかに無計画に始められた戦闘からでも、常に勝者となって立ち去るのだった。
§34.19.3ad Celtiberos in colloquium tribunos militum ire consul atque iis trium condicionum electionem ferre iubet,
執政官は、軍事トリブヌスたちにケルティベリア人のもとへ会談に赴くよう、そして彼らに三つの条件の選択肢を提示するよう命じた。
§34.19.4priman, si transire ad Romanos velint et duplex stipendium accipere, quam quantum a Turdetanis pepigissent;
第一は、もし彼らがローマ軍の側に寝返り、トゥルデタニア人と契約した額の二倍の俸給を受け取ることを望むならば、ということ。
§34.19.5alteram, si domos abire, publica fide accepta, nihil eam rem noxiae futuram, quod hostibus se Romanorum iunxissent;
第二は、もし故郷に帰ることを望むならば、ローマ人の敵と同盟したことに対して何ら害が及ばないという公的な保証を受け取った上で、そうすること。
§34.19.6tertiam, si utique bellum placeat, diem locumque constituant, ubi secum armis decernant.
第三は、もしどうしても戦争を望むならば、自らと武力で決する日と場所を定めること。
a Celtiberis dies ad consultandum petita.
ケルティベリア人からは、協議のための日数が求められた。
§34.19.7concilium immixtis Turdetanis habitum magno cum tumultu;
トゥルデタニア人も交じって民会が開かれたが、大混乱となった。
§34.19.8eo minus decerni quicquam potuit.
それゆえ、何事も決定することがますますできなかった。
cum incerta bellum an pax cum Celtiberis essent, commeatus tamen haud secus quam in pace ex agris castellisque hostium Romani portabant, deni saepe munimenta eorum, velut communi pacto commercio, privatis indutiis ingredientes.
ケルティベリア人との関係が戦争なのか平和なのか不確かであったにもかかわらず、ローマ軍はまるで平和時のように敵の耕地や砦から糧食を運び込んでおり、しばしば十人ずつで、あたかも共通の合意によって交易が行われているかのように、私的な休戦のもとで彼らの防御陣地に入り込んでいた。
§34.19.9consul ubi hostis ad pugnam elicere nequit, primum praedatum sub signis aliquot expeditas cohortis in agrum integrae regionis ducit,
執政官は、敵を戦闘に誘い出すことができないと分かると、まず軍旗を掲げて、いくつかの軽装コホルスを、まだ荒らされていない地域の耕地へ略奪のために率いていった。
§34.19.10deinde audito, Saguntiae Celtiberum omnis sarcinas impedimentaque relicta, §34.19.11eo pergit ducere ad oppugnandum.
次いで、サグンティアにケルティベリア人のすべての荷物と手荷物が残されていると聞くや、そこを攻撃するために進軍を続けた。
postquam nulla moventur re, persoluto stipendio non suis modo sed etiam praetoris militibus relictoque omni exercitu in castris praetoris ipse cum septem cohortibus ad Hiberum est regressus.
しかし彼らが何事によっても動かされないのを見ると、彼は自らの兵士たちだけでなく法務官の兵士たちにも俸給を全額支払い、すべての軍勢を法務官の陣営に残したまま、自身は七つのコホルスとともにエブロ川へと退却した。

語釈・文法注

  1. 34.19.2facere ... abire — 歴史的不定詞。直説法未完了過去(faciebant, abibant)と同等の意味を表し、生き生きとした描写のために用いられている。
  2. 34.19.4quam quantum — 比較級の duplex(二倍の)を受けて、quam が用いられている。「トゥルデタニア人と契約した(額)よりも(二倍多く)」という意味。
  3. 34.19.8eo minus — 指示代名詞 is の中性単数奪格 eo で、度合いの奪格または原因の奪格として機能し、「それだけいっそう少なく」「それゆえに」の意を表す。
  4. 34.19.10audito — 非人称の独立奪格で、後続の対格と不定詞の文「Saguntiae ... relicta [esse]」を従える。
  5. 34.19.10Celtiberum — 属格複数形 Celtiberorum の古風な短縮形(第2変化名詞の属格複数形 -um )。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §34.19.1-34.19.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.19.1-34.19.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。