Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §34.21.1-34.21.8

ベルギウム攻略とヒスパニア平定による感謝祭

1188 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

執政官カトは、内通した現地首長の協力を得てベルギウムの砦を攻略し、略奪者を処刑して属州を平定した後、鉱山から新たな税収を確立し、ローマでは感謝祭が決定された。

§34.21.1confestim inde victor ad Bergium castrum ducit.
そこから勝利した彼は、直ちにベルギウムの砦へと軍を率いた。
receptaculum id maxime praedonum erat, et inde incursiones in agros pacatos provinciae eius fiebant.
そこは主に盗賊たちの隠れ家となっており、そこから属州の平定された耕地への襲撃が行われていた。
§34.21.2transfugit inde ad consulem princeps Bergistanus et purgare se ac popularis coepit: non esse in manu ipsis rem publicam;
そこから、ベルギスタニ人の首長が執政官のもとへ逃亡し、自分と市民たちの釈明を始めた。
praedones receptos totum suae potestatis id castrum fecisse.
すなわち、国政は自分たちの手の中にはなく、招き入れられた盗賊たちが、その砦を完全に自分たちの支配下においてしまったのだ、と。
§34.21.3consul eum domum redire conficta aliqua probabili, cur afuisset causa iussit;
執政官は彼に対し、なぜ留守にしていたのかというもっともらしい理由をでっち上げた上で、自宅に戻るように命じた。
§34.21.4cum se muros subisse cerneret intentosque praedones ad tuenda moenia esse, tum uti cum suae factionis hominibus meminisset arcem occupare.
そして、自分が壁に迫るのを目にし、また盗賊たちが城壁の防衛に気を取られているのを見たならば、そのときこそ、自分の派閥の者たちとともに砦を占拠することを忘れないようにと命じた。
§34.21.5id, uti praeceperat, factum;
これは彼が指示した通りに実行された。
repente anceps terror hinc muros ascendentibus Romanis, illinc arce capta barbaros circumvasit.
突然、一方からは壁を登るローマ人によって、他方からは砦が占領されたことによって、挟み撃ちの恐怖が野蛮人たちを襲った。
huius potitus loci consul eos, qui arcem tenuerant, liberos esse cum cognatis suaque habere iussit,
この場所を制圧した執政官は、砦を保持していた人々に対し、親族とともに自由の身であり、自身の財産を保持することを認めた。
§34.21.6Bergistanos ceteros quaestori ut venderet imperavit, de praedonibus supplicium sumpsit.
他のベルギスタニ人たちについては財務官に売却するよう命じ、盗賊たちに対しては処刑を執行した。
§34.21.7pacata provincia vectigalia magna instituit ex ferrariis argentariisque, quibus tum institutis locupletior in dies provincia fuit.
属州が平定されると、彼は鉄山や銀山から多額の税を制定した。 これらが制定されたことで、属州は日増しに豊かになっていった。
§34.21.8ob has res gestas in Hispania supplicationem in triduum patres decreverunt.
ヒスパニアにおけるこれらの業績により、元老院議員たちは3日間の感謝祭を議決した。

語釈・文法注

  1. 34.21.2non esse in manu ipsis rem publicam — 与格 ipsis は「所有の与格」として機能しており、in manu ipsis で「彼らの手の中に(支配下に)」という意味を表す。間接話法(purgare... coepit の従属節)であるため、対格不定詞構文(主語は rem publicam)になっている。
  2. 34.21.2totum suae potestatis id castrum fecisse — suae potestatis は「所有・支配の属格」であり、fecisse(主語は praedones receptos、目的語は id castrum)の目的格補語として機能している。「その砦を完全に自分たちの支配下のものにした」という意味になる。
  3. 34.21.3conficta aliqua probabili, cur afuisset causa — aliqua probabili causa と conficta が一致する奪格絶対の構造だが、causa の前に間接疑問節 cur afuisset が挿入され、さらに形容詞と名詞の語順が大きく倒置(hyperbaton)している。cur afuisset は原因を表す接続法過去完了形(時制の一致による)。
  4. 34.21.4tum uti cum suae factionis hominibus meminisset arcem occupare — uti meminisset は、前節の iussit(34.21.3)から導かれる間接命令(ut節)を形成する。meminisset は完了・過去完了形のみを持つ欠損動詞 memini の接続法過去完了であり、時制の一致により過去の基準から見た現在(=「忘れないようにすること」)を意味する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §34.21.1-34.21.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.21.1-34.21.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。