Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §33.32.1-33.32.10

イストミア競技会でのギリシア自由宣言

1150 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

イストミア競技会の開催にあたり、ギリシアの自由に関するローマの決定を待つ群衆に対し、布告官がフィリッポスに支配されていた諸都市の自由と免税を宣言する。群衆は最初は信じられずに困惑するが、再度の布告により確実になると、割れんばかりの歓喜に包まれる。

§33.32.1Isthmiorum statum ludicrum aderat, semper quidem et alias frequens cum propter spectaculi studium insitum genti, quo certamina omnis generis artium viriumque et pernicitatis visuntur, §33.32.2tum quia propter opportunitatem loci, per duo diversa maria omnium rerum usus ministrantis humano generi, concilium Asiae Graeciaeque is mercatus erat;
イストミアの定期的な競技会が近づいていた。 これは、あらゆる種類の技術や力、素早さの競い合いが観戦される、見せ物に対するこの民族に生まれつきの熱意のために、常にまた他の機会にも大勢の人が集まるものであったが、一方では、二つの異なる海を通じて人類にあらゆる物資の便を供給しているその場所の好都合さのために、その定期市がアジアとギリシアの集会所となっていたからでもあった。
§33.32.3tum vero non ad solitos modo usus undique convenerant, sed expectatione erecti, qui deinde status futurus Graeciae, quae sua fortuna esset;
しかし、この時は通常の用事のためだけに四方から集まっていたのではなく、今後のギリシアのあり方や、自分たちの運命がどうなるかという期待に胸を膨らませていた。
alii alia non taciti solum opinabantur sed sermonibus etiam ferebant Romanos facturos;
人々は、ローマ人が行うであろうことについて、ただ心の中で様々に推測するだけでなく、噂としても語り合っていた。
vix cuiquam persuadebatur Graecia omni cessuros.
ローマ人がギリシア全土から撤退するだろうとは、ほとんど誰も信じていなかった。
§33.32.4ad spectaculum consederant, et praeco cum tubicine, ut mos est, in mediam aream, unde sollemni carmine ludicrum indici solet, processit et tuba silentio facto ita pronuntiat:
人々が観戦のために席に着くと、慣例に従って、厳かな文句で競技の開始が告げられるのが常であるアリーナの中央へと、布告官がラッパ手とともに進み出た。 そしてラッパによって静粛にされた後、次のように宣言した。
§33.32.5“senatus Romanus et T. Quinctius imperator Philippo rege Macedonibusque devictis liberos, inmunes, suis legibus esse iubet Corinthios, Phocenses, Locrensesque omnis et insulam Euboeam et Magnetas, Thessalos, Perrhaebos, Achaeos Phthiotas.
「ローマ元老院とティトゥス・クィンクティウス・インペラトルは、フィリッポス王とマケドニア人たちを打ち破り、コリントス人、フォキス人、すべてのロクリス人、およびエウボイア島、マグネス人、テッサリア人、ペッライボイ人、フティオティスのアカイア人が自由であり、税を免除され、自らの法律に従うべきことを命じる。
§33.32.6percensuerat omnis gentis, quae sub dicione Philippi regis fuerant.
」彼は、フィリッポス王の支配下にあったすべての民族を列挙し終えていた。
audita voce praeconis maius gaudium fuit, quam quod universum homines acciperent.
布告官の声が聞かれると、人々が全体として一度に受け止めきれる以上の、大きな喜びが沸き起こった。
§33.32.7vix satis credere se quisque audisse, et alii alios intueri mirabundi velut ad somni vanam speciem;
各人は自分が聞いたことを十分に信じることができず、まるで夢の虚しい幻を見ているかのように、驚き呆れて互いに見つめ合っていた。
quod ad quemque pertinebat, suarum aurium fidei minimum credentes, proximos interrogabant.
そして、自分自身に関わることについて、自らの耳の確かさを最も信じられず、隣の人に問い質していた。
§33.32.8revocatus praeco, cum unusquisque non audire modo sed videre libertatis suae nuntium averet, iterum pronuntiavit eadem.
布告官は呼び戻された。 誰もが自らの自由の使者を、ただ聞くだけでなく、目で見たいと熱望したからである。 彼は再び同じことを宣言した。
§33.32.9tum ab certo iam gaudio tantus cum clamore plausus est ortus totiensque repetitus, ut facile appareret nihil omnium bonorum multitudini gratius quam libertatem esse.
その時、確実となった喜びから、叫び声を伴う極めて大きな拍手が起こり、何度も繰り返された。 そのため、民衆にとってあらゆる善きものの中で自由ほど喜ばしいものはないということが、容易に明らかになった。
§33.32.10ludicrum deinde ita raptim peractum est, ut nullius nec animi nec oculi spectaculo intenti essent;
その後、競技は非常にそそくさと執り行われたため、誰の心も目もその見せ物に向けられていなかった。
adeo unum gaudium praeoccupaverat omnium aliarum sensum voluptatium.
それほどまでに、ただ一つの喜びが、他のすべての快楽に対する感覚をあらかじめ奪ってしまっていたのである。

語釈・文法注

  1. 33.32.1statum ludicrum — statum は形容詞 status, -a, -um(定期的な、定められた)の中性単数主格であり、主語である中性名詞 ludicrum(競技会、見せ物)を修飾する。対格ではない点に注意。
  2. 33.32.1cum ... tum ... tum vero — cum... tum... tum vero... という相関構造。「一方では〜(名詞句)のために、他方では〜(理由節)のために、しかし実際には(とりわけ)〜」と展開し、競技会に人が集まった重層的な理由と、今回の特異な状況を対比させている。
  3. 33.32.2ministrantis — 現在分詞 ministrantis(単数属格)は loci(場所の)を修飾する。その目的語は omnium rerum usus(あらゆる物資の便・利用)である。
  4. 33.32.6maius gaudium fuit, quam quod universum homines acciperent — quam quod は比較級 maius に続く関係節。「人間が(その喜びを)全体として(あるいは一度に)受け止めきれるようなものよりも(大きかった)」という意味。acciperent は結果や制限を表す接続法未完了過去である。
  5. 33.32.7credere ... intueri — credere と intueri は歴史的不定詞であり、未完了過去(credebant, intuebantur)と同等の機能を持つ。主語はそれぞれ quisque と alii である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §33.32.1-33.32.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:33.32.1-33.32.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。