Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §33.31.1-33.31.11

エトリア人の不満と要衝の処遇を巡る議論

1149 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

エトリア人はローマの和平案が一部の重要都市を不当に保持していると批判する。ローマの使節たちは、シリアのアンティオコス王の脅威に対抗しつつギリシアの自由を守る方法を議論し、最終的にコリントスの返還と他の要衝での一時的な守備隊維持を決定する。

§33.31.1omnibus Graeciae civitatibus hanc pacem adprobantibus soli Aetoli decretum decem legatorum clam mussantes carpebant:
ギリシアのすべての都市がこの和議を承認する中で、エトリア人だけが、10人の使節の決定を密かにぶつぶつと不満を漏らしながら非難していた。
§33.31.2litteras inanis vana specie libertatis adumbratas esse;
すなわち、(和議の)文書は自由という虚しい見せかけで飾られた中身のないものである、と。
cur enim alias Romanis tradi urbes nec nominari eas, alias nominari et sine traditione liberas iuberi esse, §33.31.3nisi quod, quae in Asia sint, liberentur, longinquitate ipsa tutiores, quae in Graecia sint, ne nominatae quidem intercipiantur, Corinthus et Chalcis et Oreus cum Eretria et Demetriade?
なぜなら、ある諸都市はローマ人に引き渡されながらその名が挙げられず、また別の諸都市は名が挙げられながらも引き渡しなしに自由であるよう命じられているのはなぜか、それは、アジアにある都市は、まさにその遠さゆえに安全であるために解放される一方で、ギリシアにある都市は、名さえ挙げられずに横取りされるためではないのか、――コリントス、カルキス、オレオス、そしてエレトリアとデメトリアスがそうであるように。
§33.31.4nec tota ex vano criminatio erat.
そして、この非難は全面的に根拠のないものではなかった。
dubitabatur enim de Corintho et Chalcide et Demetriade, quia in senatus consulto, quo missi decem legati ab urbe erant, ceterae Graeciae atque Asiae urbes haud dubie liberabantur, §33.31.5de iis tribus urbibus legati, quod tempora rei publicae postulassent, id e re publica fideque sua facere ac statuere iussi erant.
実際、コリントス、カルキス、デメトリアスについては疑念が生じていた。 というのも、元老院から10人の使節が派遣される際の決議においては、その他のギリシアおよびアジアの都市は疑いなく解放されることになっていたが、これら3つの都市については、国家の状況が要求することに応じて、国家の利益と自らの信義に則って行動し決定するよう、使節たちが命じられていたからである。
§33.31.6Antiochus rex erat, quem transgressurum in Europam, cum primum ei vires suae satis placuissent, non dubitabant;
アンティオコスという王がおり、彼がヨーロッパに渡ってくるであろうことは、自らの軍事力に十分な満足を得るやいなや確実であると、彼らは疑っていなかった。
ei tam §33.31.7opportunas ad occupandum patere urbes nolebant.
彼に対して、このように占領するのに好都合な都市を開放されたままにしておくことを、彼らは望まなかった。
ab Elatia profectus Quinctius Anticyram cum decem legatis, inde Corinthum traiecit.
エラティアを出発したクィンクティウスは、10人の使節とともにアンティキュラへ、そこからコリントスへと渡った。
ibi consilia de libertate Graeciae dies prope totos in concilio decem legatorum agitabantur.
そこでは、10人の使節の会議において、ギリシアの自由に関する計画が、ほぼ連日終日にわたって議論された。
§33.31.8identidem Quinctius liberandam omnem Graeciam, si Aetolorum linguas retundere, si veram caritatem ac maiestatem apud omnis nominis Romani vellent esse,
クィンクティウスは繰り返し主張した。 もしエトリア人の口を封じ、ローマの名に対する真の敬愛と尊厳をすべての人々の間に浸透させたいと望むなら、ギリシアのすべてを解放すべきである、と。
§33.31.9si fidem facere ad liberandam Graeciam, non ad transferendum a Philippo ad se imperium sese mare traiecisse.
また、自分たちが海を渡ったのはギリシアを解放するためであり、フィリッポスから自分たちへと覇権を移すためではないということを証明したいと望むなら(同様に解放すべきである、と)。
§33.31.10nihil contra ea de libertate urbium alii dicebant;
他の使節たちは、都市の自由についてこれに反対する意見は何も述べなかった。
ceterum ipsis tutius esse manere paulisper sub tutela praesidii Romani quam pro Philippo Antiochum dominum accipere.
しかし、それらの都市自体にとって、フィリッポスの代わりにアンティオコスを主君として迎えるよりは、ローマの守備隊の保護の下にしばらく留まる方がより安全である(と主張した)。
§33.31.11postremo ita decretum est: Corinthus redderetur Achaeis, ut in Acrocorintho tamen praesidium esset;
最終的に、次のように決定された。 コリントスはアカイア人に返還されるが、ただしアクロコリントスには守備隊を置くこと。
Chalcidem ac Demetriadem retineri, donec cura de Antiocho decessisset.
カルキスとデメトリアスは、アンティオコスに対する懸念が去るまで保持すること。

語釈・文法注

  1. §33.31.2nisi quod — 直前の疑問文「なぜ…なのか(cur enim...)」に対する反語的な理由づけを導入する。「〜だからというのでなければ(なぜそうなのか)」、すなわち「まさに〜だからである」という含意を持つ。
  2. §33.31.5id e re publica fideque sua facere ac statuere — 先行詞 id は、関係節 quod tempora... postulassent(国家の状況が要求すること)全体を指し、不定詞 facere ac statuere の直接目的語となっている。e re publica(国家の利益にかなって)と fide sua(彼らの信義に則って)は、判断の基準を示す副詞的修飾語。
  3. §33.31.8liberandam omnem Graeciam — identidem Quinctius... に続く、伝達動詞(dicebat や argumentabatur 等)が省略された間接話法。当意動詞を用いて「すべてのギリシアは解放されねばならない(liberandam esse)」という内容を表す対格不定詞構文(ACI)の主語と不定詞(esse が省略された形)である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §33.31.1-33.31.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:33.31.1-33.31.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。