Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §33.28.1-33.28.15

ブラキュッレス暗殺と陰謀の発覚

1146 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマ派の陰謀により親マケドニア派の指導者ブラキュッレスが暗殺され、その容疑がゼウクシッポスらに向けられる。拷問による自白と手紙の誤配によって陰謀の全貌が暴かれ、関係者が処刑される。

§33.28.1dum Romana arma in propinquo haberent, tollere Brachyllem, principem fautorum regis, statuerunt.
彼らは、ローマ軍が近くに駐留している間に、王の支持者たちの指導者であるブラキュッレスを排除することに決定した。
§33.28.2et tempore ad eam rem capto, cum in publico epulatus reverteretur domum temulentus prosequentibus mollibus viris, §33.28.3qui ioci causa convivio celebri interfuerant, ab sex armatis, quorum tres Italici, tres Aetoli erant, circumventus occiditur.
そして、その計画を実行する好機を捉え、彼が公に宴会をして酔っ払って家に帰る途中、冗談のためにその賑やかな宴会に同席していた、お付きの軟弱な男たちが後に従っていたところを、 3人がイタリア人、3人がアイトリア人である6人の武装した者たちに取り囲まれ、殺害された。
fuga comitum et quiritatio facta et tumultus per totam urbem discurrentium cum luminibus;
同伴者たちの逃亡、叫び声、および松明を手にして市内を走り回る者たちの騒動が街全体に広がった。
§33.28.4percussores proxima porta evaserunt.
刺客たちは最も近い門から逃亡した。
luce prima contio frequens velut ex ante indicto aut voce praeconis convocata in theatro erat.
夜が明けるとすぐに、あたかもあらかじめ告知されていたか、あるいは伝令の声によって召集されたかのように、多数が集まった民会が劇場で開かれた。
palam ab suo comitatu et obscenis illis viris fremebant interfectum, §33.28.5animis autem Zeuxippum auctorem destinabant caedis.
人々は、彼が自分のお付きの者たちや、あの卑猥な男たちによって殺されたのだと公然とわめき散らしていたが、心の中では、ゼウクシッポスを殺害の首謀者と見なしていた。
§33.28.6in praesentia placuit comprehendi eos, qui simul fuissent, §33.28.7quaestionemque ex iis haberi.
差し当たり、その場に一緒にいた者たちを逮捕し、彼らから尋問を行うことが決定された。
qui dum quaeruntur, Zeuxippus constanti animo avertendi ab se criminis causa in contionem progressus errare ait homines, qui tam atrocem caedem pertinere ad illos semiviros crederent,
彼らが尋問されている間に、ゼウクシッポスは自らへの容疑をそらすために、毅然とした態度で民会の前に進み出、これほど凄惨な殺人事件が、あの半男半女どもの仕業であると信じる人々は間違っていると言った。
§33.28.8multaque in eam partem probabiliter est argumentatus, quibus fidem apud quosdam fecit numquam, si sibi conscius esset, oblaturum se multitudini mentionemve eius caedis nullo lacessente facturum fuisse;
そしてこの方向で多くの尤もらしい議論を展開し、これによって一部の人々に次の確信を与えた。 もし彼自身にやましいところがあるならば、誰からも追及されていないのに、これほど大衆の前に身を晒したり、その殺害について言及したりすることは決してなかっただろう、と。
§33.28.9alii non dubitare inpudenter obviam crimini eundo suspicionem averti.
他の人々は、図々しくも容疑に立ち向かうことで疑惑をそらそうとしているのだと疑わなかった。
torti post paulo insontes, cum scirent ipsi nihil, opinione omnium pro indicio Zeuxippum et Pisistratum nominaverunt nullo adiecto,
少し後に、無実の者たちが拷問にかけられたが、彼ら自身は何も知らなかったため、皆の憶測に基づいて、それを証拠としてゼウクシッポスとペイシストラトスの名前を挙げた。
§33.28.10cur scire quicquam viderentur, argumento.
ただし、なぜ彼らが知っていると見なされるのかという根拠は何も付け加えられなかった。
Zeuxippus tamen cum Stratonida quodam nocte perfugitTanagram, suam magis conscientiam quam indicium hominum nullius rei consciorum metuens;
それにもかかわらず、ゼウクシッポスは、何も知らない者たちの証言よりも、自分自身の後ろめたさを恐れて、あるストラトニダスとともに夜のうちにタナグラへと逃亡した。
§33.28.11Pisistratus spretis indicibus Thebis mansit.
ペイシストラトスは証言を無視してテーバイに留まった。
servus erat Zeuxippi, totius internuntius et minister rei, quem indicem Pisistratus timens eo ipso timore ad indicium protraxit.
ゼウクシッポスには一人の奴隷がおり、この件全体の連絡役かつ実行役であったが、ペイシストラトスはこの奴隷が密告者になることを恐れ、まさにその恐れのために彼を密告へと追いやることになった。
litteras ad Zeuxippum mittit, ut servum conscium tolleret:
彼はゼウクシッポスに手紙を送り、事情を知っている奴隷を排除するよう求めた。
§33.28.12non tam idoneum ad celandam rem eum videri sibi, quam ad agendam fuerit.
その理由は、「その奴隷は、事を実行するのに適していたほどには、事を秘匿するのには適していないように思われる」というものであった。
has qui tulerat litteras iussus Zeuxippo dare quam primum, §33.28.13quia non statim conveniendi eius copia fuit, illi ipsi servo, quem ex omnibus domino fidissimum credebat, tradit et adicit a Pisistrato de re magno opere pertinente ad Zeuxippum esse.
この手紙を携えていた者は、できるだけ早くゼウクシッポスに渡すよう命じられていたが、すぐに彼に会う機会がなかったため、彼が主人のために最も忠実であると信じていた、まさにその奴隷に手紙を渡し、これはペイシストラトスからのもので、ゼウクシッポスに大いに関係する事柄についてであると付け加えた。
§33.28.14conscientia ictus, cum extemplo traditurum eas adfirmasset, aperit perlectisque litteris pavidus Thebas refugit et ad magistratus indicium defert.
後ろめたさに襲われた奴隷は、すぐに手紙を届けると約束しておきながら、それを開封して読み、恐れおののいてテーバイに逃げ戻り、政務官たちに密告した。
§33.28.15et Zeuxippus quidem fuga servi motus Anthedonem, tutiorem exilio locum ratus, concessit;
そしてゼウクシッポスは、奴隷の逃亡に動揺し、亡命先としてより安全な場所と考えたアンテドンへと退いた。
de Pisistrato aliisque quaestiones tormentis habitae et sumptum supplicium est.
ペイシストラトスとその他の人々に対しては、拷問を伴う尋問が行われ、死刑が執行された。

語釈・文法注

  1. §33.28.1dum Romana arma in propinquo haberent — 接続法 `haberent` は `dum`(〜の間)に伴われ、単なる時間的関係だけでなく、主節の主語(ローマ派の人々)が「ローマ軍が近くにいるという好条件を利用しようとする」という主観的な意図・状況認識を持っていたことを表す。
  2. §33.28.8facturum fuisse — 間接話法における「過去の反事実条件文(帰結節)」の標準的な表現。直接話法では `fecissem`(または `fecisset`)となるところが、不定詞構文(A.C.I.)内で `facturum fuisse`(未来分詞 + `fuisse`)の形をとっている。
  3. §33.28.9nullo adiecto, cur scire quicquam viderentur, argumento — 名詞 `argumento` と形容詞 `nullo` に挟まれた `adiecto`(`adicere` の完了受動分詞)から成る奪格絶対。`cur...viderentur` は、間接疑問節として `argumento`(根拠、理由)の内容を修飾・説明している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §33.28.1-33.28.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:33.28.1-33.28.15

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。