Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §33.12.1-33.12.13

同盟国会議とマケドニア存続を巡る議論

1130 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

クィンクティウスは同盟国を集めてフィリッポスとの和平条件について協議する。アイトリア人はマケドニア王権の完全な排除を主張するが、クィンクティウスはローマの伝統である寛容さと、マケドニア崩壊による北方部族侵入の危険性を挙げてこれを却下する。

§33.12.1indutiae quindecim dierum datae hosti erant et cum ipso rege constitutum conloquium;
敵には十五日間の休戦が与えられ、王自身との会談が設定されていた。
cuius priusquam tempus veniret, in consilium advocavit socios;
その期日が来る前に、彼は同盟国を会議に召集した。
§33.12.2rettulit, quas leges pacis placeret dici.
彼は、どのような和平条件を提示するのがよいかを諮った。
Amynander, Athamanum rex, paucis sententiam absolvit: ita componendam pacem esse, ut Graecia etiam absentibus Romanis satis potens tuendae simul pacis libertatisque esset.
アタマニア人の王アミュナンドロスは、簡潔に自らの意見を述べた。 すなわち、ローマ人が不在であっても、ギリシアが平和と自由を同時に守るのに十分な力を持ちうるように和平が結ばれるべきである、と。
§33.12.3Aetolorum asperior oratio fuit, qui pauca praefati recte atque ordine imperatorem Romanum facere,
アイトリア人たちの演説はより激しいものであった。 彼らは短い前置きをしたのち、ローマの将軍は正しくかつ理にかなって行動している、と述べた。
§33.12.4quod, quos belli socios habuisset, cum iis communicaret pacis consilia;
なぜなら、戦争で同盟国とした者たちと和平の計画を共有しているからである。
falli autem eum tota re, si aut Romanis pacem aut Graeciae libertatem satis firmam se credat relicturum nisi Philippo aut occiso aut regno pulso;
しかし、もし彼が、フィリッポスを殺害するか、あるいは王位から追放しない限り、ローマ人に平和を、あるいはギリシアに十分に強固な自由を残すことができると信じているならば、彼は事の全体において誤っている。
quae utraque proclivia esse, si fortuna uti vellet.
もし幸運を利用する気があるなら、これら二つのことはいずれも容易である、と。
§33.12.5ad haec Quinctius negare Aetolos aut moris Romanorum memorem aut sibi ipsis convenientem sententiam dixisse.
これに対し、クィンクティウスは、アイトリア人の述べた意見はローマ人の慣習を考慮したものでもなく、彼ら自身に一貫したものでもない、と答えた。
§33.12.6et illos prioribus omnibus conciliis conloquiisque de condictionibus pacis semper, §33.12.7non ut ad internecionem bellaretur, disseruisse et Romanos praeter vetustissimum morem victis parcendi praecipuum clementiae documentum dedisse pace Hannibali et Carthaginiensibus data.
彼らはこれまでのすべての会議や会談において、常に和平の条件について議論してきたのであり、根絶やしにするまで戦争を続けるべきだなどとは一度も論じなかったし、またローマ人は、敗者を許すというきわめて古い慣習に加えて、ハンニバルとカルタゴ人に和平を与えたことによって、寛大さの際立った証拠を示したのだ、と。
§33.12.8omittere se Carthaginienses;
カルタゴ人のことはおいておく、と彼は言った。
cum Philippo ipso quotiens ventum in conloquium? nec umquam, ut cederet regno, actum esse.
フィリッポス自身とは、これまでに何度会談が持たれたことか。 そして、彼が王位を退くべきだということは、一度も議論されなかった。
§33.12.9an, quia victus proelio foret, inexpiabile bellum factum? cum armato hoste infestis animis concurri debere; adversus victos mitissimum quemque animum maximum habere.
それとも、彼が戦闘で敗れたからといって、和解不可能な戦争になったというのか。 武装した敵とは、敵意に満ちた心で戦わねばならないが、敗者に対しては、最も寛大な心こそが最も尊いのである。
§33.12.10libertati Graeciae videri graves Macedonum reges;
マケドニアの王たちはギリシアの自由にとって重荷であると見なされている。
si regnum gensque tollatur, Thracas, Illyrios, Gallos deinde, gentes feras et indomitas, §33.12.11in Macedoniam se et in Graeciam effusuras.
だが、もしその王国と民族が取り除かれるなら、トラキア人、イリュリア人、そして次にはガリア人という、野蛮で従えがたい民族が、マケドニアへ、そしてギリシアへとなだれ込んでくるだろう。
ne proxima quaeque amoliendo maioribus gravioribusque aditum ad se facerent.
目の前にある障壁を次々と取り除くことによって、より大きくより深刻な脅威に対して自分たちへの道を開くことのないようにせよ、と。
§33.12.12interfanti deinde Phaeneae, praetori Aetolorum, testificantique, si elapsus eo tempore Philippus foret, mox gravius eum rebellaturum, “desistite tumultuari” inquit, “ubi consultandum est.
そのとき、アイトリア人のプラエトルであるパイネアスが口を挟み、もしフィリッポスがこの機会に逃げ延びるなら、まもなく彼はさらに激しく戦争を再開するだろう、と言明した。 すると彼は言った。 「議論すべき時に、騒ぎ立てるのをやめよ。
§33.12.13non iis condictionibus inligabitur rex, ut movere bellum possit. ”
王は、再び戦争を起こすことができるような緩い条件で縛られるわけではないのだから。 」

語釈・文法注

  1. 33.12.2tuendae simul pacis libertatisque — tuendae... pacis libertatisque は属格の動形容詞(ゲルンディウム形容詞)構造で、形容詞 potens を修飾して「平和と自由を同時に守る能力がある」という意味を表している。
  2. 33.12.4nisi Philippo aut occiso aut regno pulso — Philippo aut occiso aut regno pulso は、接続詞 nisi を伴う奪格絶対構文。「フィリッポスが殺害されるか、あるいは王国から追放されない限りは」という条件を表す。
  3. 33.12.9mitissimum quemque animum — mitissimum quemque animum は quisque(めいめい、各々)が最上級形容詞 mitissimum および名詞 animum と結びついた形。「最も寛大なあらゆる心」すなわち「最も寛大な心」を意味し、対格不定詞構文の主語となっている。
  4. 33.12.11ne proxima quaeque amoliendo ... aditum ad se facerent — 接続詞 ne に導かれる接続法過去 facerent は、間接話法内での命令・勧告(「〜しないようにせよ」)を表す。また、proxima quaeque(最も身近なものの一々)は quisque と最上級の組み合わせで、「目の前にある障害」を指す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §33.12.1-33.12.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:33.12.1-33.12.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。