Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §33.1.1-33.1.8

クィンクティウスの計略とテーバイ入城

1119 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

クィンクティウスはボイオティアを味方につけるため、アッタロス王と共にテーバイ近郊に布陣し、軍団兵を背後に隠しながら市内へ進駐して、ボイオティアの主導権を事実上掌握した。

§33.1.1haec per hiemem gesta;
これらは冬の間に成されたことである。
initio autem veris Quinctius Attalo Elatiam excito Boeotorum gentem incertis ad eam diem animis fluctuantem dicionis suae facere cupiens, profectus per Phocidem quinque milia ab Thebis, quod caput est Boeotiae, posuit castra.
しかし春の初めに、クィンクティウスは、その日までどっちつかずの態度で動揺していたボイオティア人の民を自らの支配下に置くことを望み、アッタロスをエラティアに呼び寄せ、フォキスを通って出発し、ボイオティアの首都であるテーバイから5マイルのところに陣を敷いた。
§33.1.2inde postero die cum unius signi militibus et Attalo legationibusque, quae frequentes undique convenerant, pergit ire ad urbem, iussis legionis hastatis — ea duo milia militum erant — sequi se mille passuum intervallo distantibus.
そこから翌日、彼は1つの中隊の兵士たち、アッタロス、そして四方から大勢集まっていた使節たちとともに都市へと向かったが、軍団のハスタティ(彼らは2千人の兵士であった)には1マイルの間隔を空けて自らに追従するよう命じておいた。
§33.1.3ad medium ferme viae Boeotorum praetor Antiphilus obvius fuit;
道のほぼ中ほどでボイオティアの将軍アンティフィロスが出迎えた。
cetera multitudo e muris adventum imperatoris Romani regisque prospeculabatur.
残りの群衆は城壁の上からローマの将軍と王の到着を遠くから見つめていた。
§33.1.4rara arma paucique milites circa eos apparebant;
彼らの周りにはまばらな武器と少数の兵士しか見えなかった。
hastatos sequentes procul anfractus viarum vallesque interiectae occulebant.
遠くから追従するハスタティたちを、道の曲がり角や間に介在する谷が遮って隠していたのである。
§33.1.5cum iam adpropinquaret urbi, velut obviam egredientem turbam salutaret, tardius incedebat;
彼がすでに都市に近づいたとき、まるで出迎えに出てくる群衆に挨拶するかのように歩みを遅くした。
causa erat morae, ut hastati consequerentur.
遅れた理由は、ハスタティたちが追いつくようにするためであった。
§33.1.6oppidani, ante lictorem turba acta, insecutum confestim agmen armatorum non ante, quam ad hospitium imperatoris ventum est, conspexere.
町の人々は、リクトルの前で群衆が押し分けられ、そのすぐ後ろに武装兵の隊列が続いていたことに、将軍の宿舎に到着するまで気づかなかった。
§33.1.7tum velut prodita dolo Antiphili praetoris urbe captaque obstipuerunt omnes;
そのとき、まるで将軍アンティフィロスの策略によって都市が裏切られ、占領されたかのように全員が呆然とした。
et apparebat nihil liberae consultationis concilio, quod in diem posterum indictum erat Boeotis, relictum esse.
そして、ボイオティア人のために翌日に招集されていた会議には、自由な討議の余地は何も残されていないことが明らかになった。
§33.1.8texerunt dolorem, quem et nequiquam et non sine periculo ostendissent.
彼らは怒りを隠した。 それを表したところで無駄であり、かつ危険を伴ったであろうから。

語釈・文法注

  1. §33.1.1dicionis suae facere — 属格 `dicionis suae` を用いて、`facere` と共に「自らの支配(属領)にする」という意味を表す慣用的な表現。`dicionis` は性質・所有の属格である。
  2. §33.1.2iussis legionis hastatis ... sequi se — `iussis` と `hastatis` による独立奪格構文。動詞 `iubere` は「(対格)に(不定詞)することを命じる」という構文(`iubere aliquem facere`)を取るため、ここでは本来の対格 `hastatos` が独立奪格の主名詞 `hastatis` となり、不定詞 `sequi` を伴っている。
  3. §33.1.5ut hastati consequerentur — `causa`(原因・理由)の内容を説明する `ut` 節(名詞節)。「〜ということ」として `causa` と同格関係にある。
  4. §33.1.8ostendissent — 関係節 `quem ... ostendissent` における接続法過去完了。非事実の条件節を内包しており、「もし表していたとすれば(無駄であり、また危険であっただろう)」という反実仮想のニュアンスを表している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §33.1.1-33.1.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:33.1.1-33.1.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。