Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §32.7.1-32.7.15

監察官選出とフラミニヌスの執政官立候補

1084 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマではスキピオ・アフリカヌスらが監察官に就任し、インスブレス族に対する大敗を受けてレントゥルス執政官が出動する。フラミニヌスの財務官からの直接の執政官立候補をめぐる対立は元老院の調停により妥協が成立し、彼らが執政官に選出される。

§32.7.1dum haec in Macedonia geruntur, consul alter L. Lentulus, qui Romae substiterat, comitia censoribus creandis habuit.
マケドニアでこれらのことが行われている間に、ローマに留まっていたもう一人の執政官ルキウス・レントゥルスは、ケンソルを選出するための民会を主宰した。
§32.7.2multis claris petentibus viris creati censores P. Cornelius Scipio Africanus et P. §32.7.3Aelius Paetus.
多くの高名な男たちが立候補する中で、プブリウス・コルネリウス・スキピオ・アフリカヌスとプブリウス・ アエリウス・パエトゥスがケンソルに選出された。
ii magna inter se concordia et senatum sine ullius nota legerunt et portoria venalicium Capuae Puteolisque, item Castrum portorium, quo in loco nunc oppidum est, fruendum locarunt colonosque eo trecentos — is enim numerus finitus ab senatu erat — adscripserunt et sub Tifatis Capuae agrum vendiderunt.
彼らは互いに深い協調をもって、誰も非難することなく元老院議員の名簿を改選し、カプアとプテオリにおける奴隷売買の関税、ならびに現在は町がある場所となっているカストルムの関税の徴収権を貸し出し、そこへ300人――これが元老院によって定められた定員であったが――の植民者を登録し、またカプアのティファタ山麓の土地を売却した。
§32.7.4sub idem tempus L. Manlius Acidinus ex Hispania decedens, prohibitus a P. Porcio Laeca tribuno plebis ne ovans rediret, cum ab senatu impetrasset, privatus urbem ingrediens mille ducenta pondo argenti, triginta pondo ferme auri in aerarium tulit.
ほぼ同じ頃、ヒスパニアから帰還するルキウス・マンリウス・アシディヌスは、元老院から許可を得ていたものの、護民官プブリウス・ポルキウス・ラエカによって小凱旋式を挙行して帰還することを阻まれたため、私人として市内に入り、銀1200ポンド、金およそ30ポンドを国庫に納めた。
§32.7.5eodem anno Cn. Baebius Tamphilus, qui ab C. Aurelio, consule anni prioris, provinciam Galliam acceperat, temere ingressus Gallorum Insubrum finis prope cum toto exercitu est circumventus: supra sex milia et septingentos milites amisit;
同じ年、前年の執政官ガイウス・アウレリウスからガリア属州を受け継いでいたグナエウス・バエビウス・タムピルスは、無謀にもガリアのインスブレス族の領土に侵入し、全軍ともどもほぼ包囲され、6700人を超える兵を失った。
§32.7.6tanta ex eo bello, quod iam timeri desierat, clades accepta est.
すでに恐れるに及ばないとみなされていた戦争から、これほど多大な打撃を被ったのである。
ea res L. Lentulum consulem ab urbe excivit.
この出来事が、執政官ルキウス・レントゥルスを市から出動させた。
§32.7.7qui ut in provinciam venit plenam tumultus, trepido exercitu accepto praetorem multis probris increpitum provincia decedere atque abire Romam iussit.
彼は混乱に満ちた属州に到着すると、恐れおののく軍隊を引き継いだのち、プラエトルを激しく叱責して、属州から退去してローマへ立ち去るよう命じた。
§32.7.8neque ipse consul memorabile quicquam gessit, comitiorum causa Romam revocatus;
執政官自身もまた、選挙のためにローマに呼び戻されたため、特筆すべきことは何もしなかった。
quae ipsa per M. Fulvium et M’. Curium tribunos plebis impediebantur,
その選挙自体が、護民官マルクス・フルウィウスとマニウス・クリウスによって妨げられていた。
§32.7.9quod T. Quinctium Flamininum consulatum ex quaestura petere non patiebantur:
彼らは、ティトゥス・クィンクティウス・フラミニヌスが財務官の職から直接執政官職に立候補することを認めようとしなかったからである。
§32.7.10iam aedilitatem praeturamque fastidiri, nec per honorum gradus, documentum sui dantis, nobiles homines tendere ad consulatum, sed transcendendo media summa imis continuare.
すなわち、いまや按察官職や法務官職は軽視されており、貴族たちは、自己の能力を示す証拠となるべき名誉の階段を経て執政官を目指そうとはせず、中間の官職を飛び越えることで、最高の職を最低の職に直接つなげようとしている、という主張であった。
§32.7.11res ex campestri certamine in senatum pervenit.
事態は広場での争いから元老院へと持ち込まれた。
patres censuerunt, qui honorem, quem sibi capere per leges liceret, peteret, in eo populo creandi, quem velit, potestatem fieri aequum esse.
元老院議員たちは、法律によって自分が就くことが許されている官職を求める者については、人民に対し、望む者を選出する権限が与えられるのが公正である、と議決した。
§32.7.12in auctoritate patrum fuere tribuni.
護民官たちは元老院の決定に従った。
creati consules Sex. Aelius Paetus et T. Quinctius Flamininus.
セクストゥス・アエリウス・パエトゥスとティトゥス・クィンクティウス・フラミニヌスが執政官に選出された。
§32.7.13inde praetorum comitia habita.
その後、法務官の選挙民会が開かれた。
creati L. Cornelius Merula, M. Claudius Marcellus, M. Porcius Cato, C. Helvius, qui aediles plebis fuerant.
平民按察官であったルキウス・コルネリウス・メルラ、マルクス・クラウディウス・マルケッルス、マルクス・ポルキウス・カト、ガイウス・ヘルウィウスが選出された。
ab iis ludi plebeii instaurati; et epulum Iovis fuit ludorum causa.
彼らによって平民競技会が再催行され、その競技会に関連してユピテルの饗宴が行われた。
§32.7.14et ab aedilibus curulibus C. Valerio Flacco, flamine Diali, et C. Cornelio Cethego ludi Romani magno apparatu facti.
また、上級按察官であるユーピテルの神官ガイウス・ウァレリウス・フラックスと、ガイウス・コルネリウス・ケテグスによって、ローマ競技会が大々的な準備のもとに催された。
§32.7.15Ser. et C. Sulpicii Galbae pontifices eo anno mortui sunt;
ポンティフェクスのセルウィウス・スルピキウス・ガルバとガイウス・スルピキウス・ガルバがこの年に死去した。
in eorum locum M. Aemilius Lepidus et Cn. Cornelius Scipio pontifices suffecti sunt.
彼らの代わりに、マルクス・アエミリウス・レピドゥスとグナエウス・コルネリウス・スキピオが補充の神官に選ばれた。

語釈・文法注

  1. 32.7.3fruendum locarunt — locare(貸し出す、請け負わせる)に動形容詞(未来受動分詞)の対格中性(単一の税の受益権、あるいは各目的語を代表する)を伴った構文。徴税請負人に対して、関税の「便益を享受するための(徴税請負のための)貸し出しを行った」ことを表す。
  2. 32.7.4ne ovans rediret — 阻むことを表す動詞 prohibere の過去分詞 prohibitus に導かれる、否定の意志名詞節(ne + 接続法未完了過去)。本来は不定詞構文も可能であるが、ここでは ne 節が用いられている。
  3. 32.7.10documentum sui dantis — documentum は先行する honorum gradus(名誉の段階)と同格。dantis は dare(与える、提示する)の現在分詞属格単数で、ここでは「自分の能力を示すために[公職への立候補という形で]自己を提示する人(=候補者)」を意味する。sui はこの分詞 dantis にかかる目的格的属格。全体で「自己を証明する者が、その証明を与えるためのもの(=階梯)」という極めて凝縮された難解な表現。
  4. 32.7.11in eo populo creandi, quem velit, potestatem fieri — in eo は「その者に関して」を意味し、eo は関係代名詞 quem の先行詞(男性単数奪格)。動名詞 creandi(選出すること)の目的語は関係代名詞に牽引されており、本来は creandi eum, quem velit(自分が望むその人を選出すること)に相当する。populo は fieri の間接目的語(与格)。「自分が望むその者を選出するに際して、人民に権限が与えられること」と構造化される。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §32.7.1-32.7.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:32.7.1-32.7.15

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。