Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §32.25.1-32.25.12

コリントス包囲の解除とアルゴスのマケドニア寝返り

1103 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

フィロクレスの到着によりコリントスの包囲が解かれ、アルゴスも寝返りによってマケドニア王の支配下に入った。アカイア人の守備隊長アエネシデモスは兵を退却させたものの、自身は降伏を拒んでその場で討ち死にし、この夏におけるギリシアでのローマの軍事行動が締めくくられる。

§32.25.1ceterum adventu in Achaiam Philoclis, regii praefecti, non Corinthus tantum liberata obsidione, sed Argivorum quoque civitas per quosdam principes Philocli prodita est temptatis prius animis plebis.
ceterum しかし、王の長官フィロクレスがアカイアに到着したことによって、コリントスが包囲から解放されただけでなく、アルゴス人の市民共同体もまた、民衆の意向が事前に探られた上で、一部の有力者たちによってフィロクレスに引き渡された。
§32.25.2mos erat comitiorum die primo velut ominis causa praetores pronuntiare Iovem Apollinemque et Herculem;
mos erat 民会の最初の日には、いわば吉兆を祈るために、民政官たちがユピテル、アポロン、ヘラクレスの名を唱えるのが慣習であった。
additum lege erat, ut his Philippus rex adiceretur.
法によって、これらの神々にフィリップス王を加えるべきことが追加されていた。
§32.25.3cuius nomen post pactam cum Romanis societatem quia praeco non adiecit, fremitus primo multitudinis ortus, §32.25.4deinde clamor subicientium Philippi nomen iubentiumque legitimum honorem usurpare, donec cum ingenti adsensu nomen recitatum est.
cuius nomen ローマ人との同盟締結の後であったため、伝令が彼の名を加えなかったところ、最初は群衆の間からざわめきが起こり、 deinde 次いで、フィリップスの名を提案し、法に定められた名誉を執り行うよう命じる者たちの叫び声が上がり、ついに、多大な賛同とともにその名が読み上げられた。
§32.25.5huius fiducia favoris Philocles arcessitus nocte occupat collem imminentem urbi — Larisam eam arcem vocant — positoque ibi praesidio cum lucis principio signis infestis ad subiectum arci forum vaderet, instructa acies ex adverso occurrit.
huius この好意を頼りにして、呼び出されたフィロクレスは夜間に都市を見下ろす丘を占領した――彼らはその砦をラリサと呼んでいる――。 そしてそこに守備隊を配置し、夜明けとともに敵対的な旗を掲げて、砦の下にある広場へと進んだとき、整列した戦列が反対側から立ち塞がった。
§32.25.6praesidium erat Achaeorum, nuper impositum, quingenti fere iuvenes delecti omnium civitatium;
praesidium それはアカイア人の守備隊であり、最近配置されたばかりの、あらゆる都市から選ばれた約500人の若者たちであった。
Aenesidemus Dymaeus praeerat.
ディメのアエネシデモスが率いていた。
§32.25.7ad hos orator a praefecto regio missus, qui excedere urbe iuberet: neque enim pares eos oppidanis solis, qui idem quod Macedones sentirent, nedum adiunctis Macedonibus esse, quos ne Romani quidem ad Corinthum sustinuissent, primo nihil nec ducem nec ipsos movit;
ad hos 彼らのもとへ王の長官から使節が送られ、都市から退去するよう命じた。 というのも、マケドニア人と同じ意見を持っている町の住民たちだけでも彼らは太刀打ちできず、ましてや、コリントスにおいてローマ人でさえ持ちこたえられなかったマケドニア人が加わればなおさらであるからだ、というものであったが、最初はこの説得も、指揮官をも、兵たち自身をも全く動かさなかった。
§32.25.8post paulo, ut Argivos quoque armatos ex parte altera venientis magno agmine viderunt, certam perniciem cernentes, omnem tamen casum, si pertinacior dux fuisset, videbantur subituri.
post paulo だが少しのち、武装したアルゴス人たちもまた反対側から大軍をなしてやって来るのが見えると、破滅が不可避であることを悟り、もし指揮官がより頑なであったなら受けるはずであったあらゆる災厄を、彼らは身に受けるかのように思われた。
§32.25.9Aenesidemus, ne flos Achaeorum iuventutis simul cum urbe amitteretur, pactus a Philocle, ut abire illis liceret, ipse quo loco steterat armatus cum paucis clientibus non excessit.
Aenesidemus アエネシデモスは、アカイア人の若者の精髄が都市と同時に失われることを恐れ、彼らが立ち去ることを許されるようフィロクレスと合意を結んだが、彼自身は武装したまま、数人の従者とともに、自分が立っていた場所から立ち去らなかった。
§32.25.10missus a Philocle, qui quaereret, quid sibi vellet.
missus フィロクレスから、何を意図しているのかを尋ねるために使者が送られた。
nihil motus tantummodo, cum proiecto prae se clipeo staret, in praesidio creditae urbis moriturum se armatum respondit.
彼は全く動じず、ただ盾を前方に突き出して立ったまま、委ねられた都市の防衛において、武装したまま死ぬつもりであると答えた。
tum iussu praefecti a Thraecibus coniecta tela interfectique omnes.
そこで長官の命令により、トラキア人たちによって武器が投げ込まれ、全員が殺害された。
§32.25.11et post pactam inter Achaeos ac Romanos societatem duae nobilissimae urbes, Argi et Corinthus, in potestate regis erant.
et post こうして、アカイア人とローマ人との間で同盟が結ばれた後も、最も高貴な二つの都市、アルゴスとコリントスは王の支配下にあった。
§32.25.12haec ea aestate ab Romanis in Graecia terra marique gesta.
haec 以上が、その夏にローマ人によってギリシアで陸路および海路で行われたことである。

語釈・文法注

  1. 32.25.2praetores — ギリシアの都市(ここではアルゴス)の最高公職者(ストラテゴスなど)を、リウィウスはローマの政務官職名である praetores(民政官)を用いて表現している。
  2. 32.25.3post pactam cum Romanis societatem — 前置詞 post の後ろに名詞 societatem と完了受動分詞 pactam が一致して置かれ、「同盟が結ばれた後」という行為そのものを表す、いわゆる ab urbe condita 型(名詞の行為・事実の強調)の構文である。
  3. 32.25.7neque enim pares eos oppidanis solis — 使節(orator)が告げた伝言の内容を表す間接話法(oratio obliqua)。対格 eos と不定詞 esse(省略されている)による対格不定詞構文であり、さらに nedum(ましてや〜ない)の句が続く。
  4. 32.25.8omnem tamen casum, si pertinacior dux fuisset, videbantur subituri — 主動詞 videbantur(彼らは〜のように思われた)に未来能動分詞 subituri(経験するであろう)が結びついた videor の個人的構文(personal construction)。条件節 si fuisset(もし指揮官がより頑なであったなら)は過去の事実に反する仮定(接続法過去完了)を表す。
  5. 32.25.10quid sibi vellet — sibi velle は「(人が)〜を意図する、〜のつもりである」を意味する慣用表現。qui quaereret(尋ねるための使者)に導かれる間接疑問節内にあるため、接続法未完了過去 vellet となっている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §32.25.1-32.25.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:32.25.1-32.25.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。