Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §32.22.1-32.22.12

アカイア同盟内の激論とローマ同盟案の提出

1100 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

プラエトルの演説後、アカイア同盟内では対立が激化し、十人のダミウルゴスの意見も真っ二つに分かれる。ピシアスが息子メムノンを脅迫してローマ同盟案の提出に同意させたことで、提案が可決されかけるが、フィリッポスに恩義のある一部の都市の代表は退席する。

§32.22.1secundum orationem praetoris murmur ortum aliorum cum adsensu, aliorum inclementer adsentientes increpantium;
プラエトルの演説の後に、ある者たちの賛同を伴うざわめき、また別の者たちの、賛同する者たちを厳しく非難するざわめきが生じた。
§32.22.2et iam non singuli tantum sed populi universi inter se altercabantur.
そして今や個人のみならず、すべての民が互いに争い合っていた。
tum inter magistratus gentis — damiurgos vocant; decem numero creantur — certamen nihilo segnius quam inter multitudinem esse.
そのとき、部族の政務官たち――彼らはダミウルゴスと呼ばれ、数は十人選出される――の間でも、大衆の間におけるのと少しも劣らず激しい争いがあった。
§32.22.3quinque relaturos de societate Romana se aiebant suffragiumque daturos;
五人は自分たちがローマとの同盟について提案し、投票を行うつもりであると言っていた。
quinque lege cautum testabantur, ne quid, quod adversus Philippi societatem esset, aut referre magistratibus aut decernere concilio ius esset.
別の五人は、フィリッポスとの同盟に反するいかなることも、政務官が提出すること、あるいは民会が決議する権利はないということが、法律によって規定されていると主張した。
is quoque dies iurgiis est consumptus.
この日もまた、口論によって費やされた。
§32.22.4supererat unus iusti concilii dies;
合法的な民会の日はあと一日しか残っていなかった。
tertio enim lex iubebat decretum fieri;
というのも、法律は三日目に決議がなされることを命じていたからである。
in quem adeo exarsere studia, ut vix parentes ab liberis temperaverint.
この日に向けて、情熱があまりにも激しく燃え上がったため、親たちが子供たちに対して暴力を振るうのをかろうじて抑えるほどであった。
§32.22.5Pisias Pellenensis erat;
ペレネ出身のピシアスという者がいた。
filium damiurgum nomine Memnonem habebat, partis eius, quae decretum recitari perrogarique sententias prohibebat.
彼はメムノンという名のダミウルゴスである息子を持っていたが、その息子は、決議案を読み上げること、および意見を順次求めることを禁じている派閥に属していた。
§32.22.6is diu obtestatus filium, ut consulere Achaeos communi saluti pateretur neu pertinacia sua gentem universam perditum iret,
このピシアスは、アカイア人が共通の安全のために計るのを許すように、また自分の頑迷さによって部族全体を破滅に導かないようにと、長い間息子に懇願した。
§32.22.7postquam parum proficiebant preces, iuratus se eum sua manu interempturum nec pro filio sed pro hoste habiturum minis pervicit, §32.22.8ut postero die coniungeret iis se, qui referebant.
嘆願がほとんど効果を上げないとわかると、彼は自分の手で息子を殺し、息子としてではなく敵として扱うつもりだと誓い、脅迫によって息子を屈服させ、翌日、提案を行う者たちに自分が加わるようにさせた。
qui cum plures facti referrent, omnibus fere populis haud dubie approbantibus relationem ac prae se ferentibus, quid decreturi essent, §32.22.9Dymaei ac Megalopolitani et quidam Argivorum, priusquam decretum fieret, consurrexerunt ac reliquerunt concilium neque mirante ullo nec improbante.
彼らが多数派となって提案を行うと、ほぼすべての民がその提案を疑いなく承認し、自分たちが何を決議するつもりであるかを公然と示す中で、デュメ人、メガロポリス人、およびアルゴス人の一部は、決議がなされる前に立ち上がり、民会を退場した。 誰も驚きもせず、非難もしなかった。
§32.22.10nam Megalopolitanos avorum memoria pulsos ab Lacedaemoniis restituerat in patriam Antigonus, et Dymaeis, captis nuper direptisque ab exercitu Romano, cum redimi eos, ubicumque servirent, Philippus iussisset, non libertatem modo sed etiam patriam reddiderat;
というのも、祖父母の代にスパルタ人によって追放されたメガロポリス人を、アンティゴノスが祖国に復帰させていたからであり、また最近ローマ軍によって占領され略奪されたデュメ人に対して、彼らがどこで奴隷として仕えていようとも買い戻すようフィリッポスが命じ、自由だけでなく祖国をも返還していたからである。
§32.22.11iam Argivi, praeterquam quod Macedonum reges ab se oriundos credunt, privatis etiam hospitiis familiarique amicitia plerique illigati Philippo erant.
さらに、アルゴス人は、マケドニアの王たちが自分たちから出たものであると信じていることに加えて、彼らの大部分が、私的な客遇関係や親しい友情によってもフィリッポスに結びついていた。
§32.22.12ob haec concilio, quod inclinaverat ad Romanam societatem iubendam, excesserunt, veniaque iis huius secessionis fuit et magnis et recentibus obligatis beneficiis.
これらの理由から、彼らはローマとの同盟を承認する方向へと傾いていた民会から退場した。 そして、重大かつ最近の恩義を被っていた彼らには、この退席に対する宥恕が与えられた。

語釈・文法注

  1. §32.22.1aliorum inclementer adsentientes increpantium — aliorum は属格で、先行する murmur にかかっており、「〜(非難する者たち)のざわめき」を意味する。increpantium は aliorum に一致する現在分詞属格複数。adsentientes は現在分詞対格複数で increpantium の直接目的語であり、「賛同する人々」を表す。
  2. §32.22.2certamen nihilo segnius quam inter multitudinem esse — esse は歴史的不定詞(infinitive of narration)であり、直説法未完了過去(erat)と同等の意味で主節の述語として用いられている。
  3. §32.22.4vix parentes ab liberis temperaverint — temperare ab + 奪格は「〜から手を引く、〜に暴力を振るうのを控える」という意味の慣用表現。ここでは親と子の間の激しい政治的対立と身体的衝突の危険性を表現している。
  4. §32.22.6perditum iret — 自動詞 ire(行く)に目的スピーヌム perditum(滅ぼすこと)が組み合わさった迂言的表現。単なる perderet より意図や進行のニュアンスを強調し、「(滅ぼす方向に)進む、破滅へ導く」という意味になる。
  5. §32.22.7pervicit, ut postero die — pervincere ut + 接続法は、説得や脅迫によって目的を達成することを示す。「〜するように屈服させた、説得し尽くした」という意味。
  6. §32.22.12veniaque iis huius secessionis fuit — iis は所有の与格(「彼らにとって宥恕があった」=「彼らは宥恕された」)。huius secessionis は目的格的属格で venia にかかり、「この退席に対する宥恕」を意味する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §32.22.1-32.22.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:32.22.1-32.22.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。