§31.9.1in ipso adparatu belli legati a rege Ptolomaeo venerunt, qui nuntiarent Athenienses adversus Philippum petisse ab rege auxilium;
まさに戦争の準備の最中に、プトレマイオス王からの使節たちが到来した。 彼らは、アテナイ人がフィリッポスに対抗して王に援助を求めたことを報告するためであった。
§31.9.2ceterum, etsi communes socii sint, tamen nisi ex auctoritate populi Romani neque classem neque exercitum defendendi aut oppugnandi cuiusquam causa regem in Graeciam missurum esse;
しかし、たとえ彼らが共通の同盟国であるとしても、ローマ民衆の承認がなければ、防衛のためであれ誰かを攻撃するためであれ、王がギリシアに艦隊も陸軍も派遣することはないだろう、ということ。
§31.9.3vel quieturum eum in regno, si populo Romano socios defendere libeat, vel Romanos quiescere, si malint, passurum atque ipsum auxilia, quae facile adversus Philippum tueri Athenas possent, missurum.
もしローマ民衆が同盟国を防衛することを望むなら、王は王国内で平穏にとどまっているつもりであり、あるいは、もしローマ人がそれを望むなら、彼らが平穏にとどまるのを許容し、彼自身が、フィリッポスに対してアテナイを容易に防衛しうる援軍を派遣するつもりである、と。
§31.9.4gratiae regi ab senatu actae responsumque tutari socios populo Romano in animo esse; si qua re ad id bellum opus sit, indicaturos regi regnique eius opes scire subsidia firma ac fidelia suae rei publicae esse.
元老院から王に感謝が捧げられ、同盟国を守ることはローマ民衆の意図するところであり、もしこの戦争に何か必要なものがあれば、王に知らせるつもりであること、また、王の王国の富が自らの国家にとって強固で忠実な援助であることを知っている、と回答された。
§31.9.5munera deinde legatis in singulos quinum milium aeris ex senatus consulto missa.
その後、元老院の決議に基づき、使節たちに対して一人あたり5千アスの贈り物が送られた。
cum dilectum consules haberent pararentque, §31.9.6quae ad bellum opus essent, civitas religiosa, in principiis maxime novorum bellorum, supplicationibus habitis iam et obsecratione circa omnia pulvinaria facta, ne quid praetermitteretur, quod aliquando factum esset, ludos Iovi donumque vovere consulem, cui provincia Macedonia evenisset, iussit.
執政官たちが徴兵を行い、準備を整えていたとき、戦争に必要なものを(準備していたとき)、特に新たな戦争の開始時において宗教的な事柄に敬虔である市民は、すでに祈願が行われ、かつての慣例が何一つ見落とされることのないようすべての神座の周りで嘆願がなされた上で、マケドニアを属州として引き当てた執政官が、ユーピテルに対して競技会と贈り物を誓約することを命じた。
§31.9.7moram voto publico Licinius pontifex maximus attulit, qui negavit ex incerta pecunia vovere licere;
最高神祇官リキニウスが、その国家の誓約に遅れをもたらした。
ex certa voveri debere, quia ea pecunia non posset in bellum usui esse seponique statim deberet nec cum alia pecunia misceri;
彼は、不確定な金額から誓約することは許されない、確定した額から誓約されるべきであると主張した。 なぜなら、その金は戦争のために使用されることができず、ただちに別にして保管されるべきであり、他の金と混ぜ合わされるべきではないからである。
quod si factum esset, votum rite solvi non posse.
もしそれがなされたなら、誓約は正当に果たされることができない、と彼は言った。
§31.9.8quamquam et res et auctor movebat, tamen ad collegium pontificum referre consul iussus, si posset recte votum incertae pecuniae suscipi.
事柄自体も提案者の権威も彼らを動かしたものの、執政官は、不確定な金額による誓約が正しく行われうるかどうかを神祇官団に諮問するよう命じられた。
posse rectiusque etiam esse pontifices decreverunt.
神祇官たちは、それは可能であり、むしろいっそう正しいことでもある、と議決した。
§31.9.9vovit in eadem verba consul praeeunte maximo pontifice, quibus antea quinquennalia vota suscipi solita erant,
執政官は、最高神祇官が先導して唱える中、以前に5年ごとの誓約が行われる際に慣習的に用いられていたのと同じ言葉で誓約した。
§31.9.10praeterquam quod tanta pecunia, quantam tum, cum solveretur, senatus censuisset, ludos donaque facturum vovit.
ただし、それが果たされる時に、元老院が決議するであろう額の金を用いて、競技会と贈り物を挙行することを誓約した。
octiens ante ludi magni de certa pecunia voti erant;
それ以前には、大競技会は8回にわたって確定した金額から誓約されていた。
hi primi de incerta.
今回のものが、不確定な金額から誓約された最初のものであった。