Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §31.10.1-31.10.7

ハミルカル率いるガリア人の蜂起とクレモナ包囲

1037 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

マケドニア戦争の最中、カルタゴのハミルカル率いるガリア諸部族がプラケンティアを襲撃・破壊し、続いてクレモナを包囲した。属州総督フリウスはこの急報を受け、危急の状況を元老院に書き送る。

§31.10.1omnium animis in bellum Macedonicum versis repente, nihil minus eo tempore timentibus, Gallici tumultus fama exorta.
すべての人の心がマケドニア戦争に向けられている中、突然、その時期にはこれほど恐れられていなかったことであるが、ガリアの反乱の噂が沸き起こった。
§31.10.2Insubres Cenomanique et Boii excitis Celinibus Ilvatibusque et ceteris Ligustinis populis Hamilcare Poeno duce, qui in iis locis de Hasdrubalis exercitu substiterat, Placentiam invaserant;
インスブレス族、ケノマニ族、およびボイイ族は、ケリニ族、イルウァテス族、その他のリグリアの諸部族を奮起させ、それらの場所にハスドルバルの軍隊から留まっていたカルタゴ人ハミルカルを指導者として、プラケンティアを襲撃した。
§31.10.3et direpta urbe ac per iram magna ex parte incensa, vix duobus milibus hominum inter incendia ruinasque relictis, traiecto Pado ad Cremonam diripiendam pergunt.
そして街が略奪され、怒りから大部分が放火された後、火災と廃墟の中にわずか2千人の人々が残されるだけで、彼らはポー川を渡り、クレモナを略奪するために進んだ。
§31.10.4vicinae urbis audita clades spatium colonis dedit ad claudendas portas praesidiaque per muros disponenda, ut obsiderentur tamen prius quam expugnarentur nuntiosque mitterent ad praetorem Romanum.
隣の都市の破滅が聞こえたことは、入植者たちに、門を閉じ、城壁に沿って守備兵を配置するための猶予を与えた。 それは、彼らが攻略される前に、せめて包囲されるだけに留まるように、またローマの法務官に使者たちを送ることができるようにするためであった。
§31.10.5L. Furius Purpurio tum provinciae praeerat cetero ex senatus consulto exercitu dimisso praeter quinque milia socium ac Latini nominis;
元老院の決議に基づき、同盟市およびラティウム名の5千の兵を除いて残りの軍隊は解散されていたが、当時ルキウス・フリウス・プルプリオがその属州を統治していた。
cum iis copiis in proxima regione provinciae circa Ariminum substiterat.
彼はこれらの軍勢とともに、アリミヌム周辺の属州の最も近い地域に留まっていた。
is tum senatui scripsit, quo in tumultu provincia esset:
彼はそのとき元老院に、属州がいかなる騒乱状態にあるかを書き送った。
§31.10.6duarum coloniarum, quae ingentem illam tempestatem Punici belli subterfugissent, alteram captam ac direptam ab hostibus, alteram oppugnari;
すなわち、ポエニ戦争のあの巨大な嵐を逃れた二つの植民都市のうち、一方は敵によって陥落させられ略奪されたこと、もう一方は攻撃されているということ。
§31.10.7nec in exercitu suo satis praesidii colonis laborantibus fore, nisi quinque milia socium quadraginta milibus hostium — tot enim in armis esse — trucidanda obicere velit, et tanta sua clade iam inflatos excidio coloniae Romanae augeri hostium animos.
また、もし5千の同盟市兵を4万の敵に — それほどの数が武装しているのであるが — 虐殺されるために差し出すことを望まない限り、苦境にある入植者たちのために、自分の軍隊の中に十分な救援はないだろうということ、そして、我々のこれほどの大損害によってすでに高慢になっている敵の士気が、ローマ植民都市の破壊によってさらに高められている、ということ。

語釈・文法注

  1. 31.10.1nihil minus eo tempore timentibus — 分詞 `timentibus` は代名詞 `omnium` が指す人々(ローマ人)に一致する奪格(または与格)複数。`nihil minus`(最も〜ない)を伴い、「人々がその時期、ガリアの反乱を最も予期(懸念)していなかった中で」という心理状況を補足説明している。
  2. 31.10.2Hamilcare Poeno duce — ラテン語には動詞 `esse`(〜である)の現在分詞が存在しないため、名詞 `Hamilcare` と名詞 `duce` という2つの奪格のみで構成される独立奪格(Ablative Absolute)。「カルタゴ人ハミルカルを指導者(指揮官)として」という意味を表す。
  3. 31.10.7tanta sua clade — 所有形容詞 `sua` は、間接話法内において主節の主語(Furius またはローマ側)を指す間接再帰(indirect reflexive)。したがって「ローマ人(自分たち)の被ったこれほどの大損害」を指し、直前の `hostium`(敵)の損害ではない。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §31.10.1-31.10.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:31.10.1-31.10.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。