Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §31.50.1-31.50.11

食糧の低価格と競技会の開催および按察官の特例

1077 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

豊作に伴う食糧価格の低下と各種競技会の開催が報告され、神官職や不在のために直ちに就任できない按察官たちのために、代理の宣誓や帰還を促すための特例措置が決議されたことが語られる。

§31.50.1annona quoque eo anno pervilis fuit;
同年は食糧価格もきわめて安かった。
frumenti vim magnam ex Africa advectam aediles curules M. Claudius Marcellus et Sex. Aelius Paetus binis aeris in modios populo diviserunt.
帯剣按察官マルクス・クラウディウス・マルケッルスとセクストゥス・アエリウス・パエトゥスが、アフリカから運ばれた大量の穀物を、1モディウスにつき2アスで民衆に売り払ったからである。
§31.50.2et ludos Romanos magno apparatu fecerunt; diem unum instaurarunt;
また彼らはローマ競技会を盛大な準備をもって開催し、1日分を再興した。
signa aenea quinque ex multaticio argento in aerario posuerunt.
また、罰金から得られた銀で5体の青銅像を造り、国庫に奉納した。
§31.50.3plebeii ludi ab aedilibus L. Terentio Massiliota et Cn. Baebio Tamphilo, qui praetor designatus erat, ter toti instaurati.
平民競技会は、平民按察官ルキウス・テレンティウス・マッシリオタと、次期法務官に指名されていたグナエウス・バエビウス・タンピルスによって、3回にわたりその全体が再興された。
§31.50.4et ludi funebres eo anno per quadriduum in foro mortis causa M. Valeri Laevini a Publio et Marco filiis eius facti, et munus gladiatorium datum ab iis;
また同年、マルクス・ウァレリウス・ラエウィヌスの死去に伴い、その息子であるプブリウスとマルクスによって、広場において4日間にわたり葬儀競技会が開催され、彼らによって剣闘士興行も催された。
§31.50.5paria quinque et viginti pugnarunt.
25対が戦った。
M. Aurelius Cotta decemvir sacrorum mortuus; in eius locum M’. Acilius Glabrio suffectus.
聖務十人委員マルクス・アウレリウス・コッタが死去し、その代わりにマニウス・アキリウス・グラブリオが補填された。
§31.50.6comitiis aediles curules creati sunt forte ambo, qui statim occipere magistratum non possent.
民会においては、たまたま、どちらも直ちに職務に就くことのできない二人の者が上級按察官に選出された。
nam C. Cornelius Cethegus absens creatus erat, cum Hispaniam obtineret provinciam; §31.50.7C. Valerius Flaccus, quem praesentem creaverant, quia flamen Dialis erat, iurare in leges non poterat;
というのも、ガイウス・コルネリウス・ケテグスは属州ヒスパニアを統治していたため不在のまま選出され、彼らが居合わせた中で選出したガイウス・ウァレリウス・フラックスは、ユーピテルの神官であったために、諸法への宣誓を行うことができなかった。
magistratum autem plus quinque dies, nisi qui iurasset in leges, non licebat gerere.
しかし、宣誓を行った者でなければ、5日を超えて政務官職を務めることは許されていなかったからである。
§31.50.8petente Flacco, ut legibus solveretur, senatus decrevit, ut, si aedilis, qui pro se iuraret, arbitratu consulum daret, consules, si iis videretur, cum tribunis plebis agerent, uti ad plebem ferrent.
フラックスがこの法的義務から免除されることを求めたため、元老院は、もしこの按察官が自らの代わりに宣誓する者を執政官の裁定によって提示するならば、執政官たちは適当と考える場合、護民官たちに働きかけて平民会に提案を上程させるよう決議した。
§31.50.9datus, qui iuraret pro fratre, L. Valerius Flaccus, praetor designatus.
兄の代わりに宣誓する者として、次期法務官ルキウス・ウァレリウス・フラックスが提示された。
tribuni ad plebem tulerunt, plebesque scivit, §31.50.10ut perinde esset, ac si ipse aedilis iurasset.
護民官たちはこれを平民会に上程し、平民会は、それが、按察官自身が宣誓したのと同様に有効とされるようにと議決した。
et de altero aedile scitum plebi est factum;
また、もう一人の按察官についても平民会の決議がなされた。
rogantibus tribunis, quos duos in Hispaniam cum imperio ad exercitus ire iuberent, ut C. Cornelius aedilis curulis ad magistratum gerendum veniret, §31.50.11et L. Manlius Acidinus decederet de provincia multos post annos, plebes Cn. Cornelio Lentulo et L. Stertinio pro consulibus imperium esse in Hispania iussit.
すなわち、護民官たちが「命令権を付与してヒスパニアの軍隊へ向かわせるべき二人の者として誰を命じるべきか」を諮問した際、上級按察官ガイウス・コルネリウスがその政務官職を務めるために帰国し、そしてルキウス・マンリウス・アキディヌスが長年にわたる滞在の後にその属州から退去するようにするために、平民は、グナエウス・コルネリウス・レントゥルスとルキウス・ステルティニウスにプロコンスルとしてヒスパニアにおける命令権があるようにと命令した。

語釈・文法注

  1. 31.50.1binis aeris in modios — 分配数詞 `binis`(2枚ずつ)は、購入される1モディウス(`in modios`、分配を示す対格)あたりの価格を示す奪格 `aeris`(ここでは銅貨アス)と結びついており、「1モディウスにつき2アスで」という価格の比率を表現している。
  2. 31.50.7plus quinque dies, nisi qui iurasset in leges — 比較級 `plus`(より多く)は `quam` なしで期間の対格 `quinque dies`(5日間)を修飾する副詞的用法。`nisi qui` は `nisi is qui` の先行詞 `is` が省略されたもの。接続法過去完了 `iurasset`(`iuravisset` の縮約形)は、過去の主動詞 `non licebat` に対して、過去の時点から見た未来完了の条件を表現する時制の一致によるものである。
  3. 31.50.10rogantibus tribunis, quos duos in Hispaniam cum imperio ad exercitus ire iuberent, ut C. Cornelius aedilis curulis ad magistratum gerendum veniret, et L. Manlius Acidinus decederet de provincia multos post annos, plebes Cn. Cornelio Lentulo et L. Stertinio pro consulibus imperium esse in Hispania iussit. — 10-11節にまたがる極めて複雑な文。`rogantibus tribunis` は奪格絶対で、間接疑問節 `quos... iuberent` がそこに係る。`ut... veniret... et... decederet` はこの提案に付随する目的節(按察官コルネリウスが帰国しアキディヌスが交代退去できるようにするため)。主節は `plebes... iussit` であり、その目的語として `Cn. Cornelio... imperium esse` という対格不定詞構文(レントゥルスとステルティニウスにプロコンスルとしての命令権があること)が置かれている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §31.50.1-31.50.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:31.50.1-31.50.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。