Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §32.1.1-32.1.14

新政務官の属州決定と各地の不吉な前兆への祓い

1078 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

新任の執政官と法務官たちの属州割り当てと軍備計画が決定され、前年の法務官たちの命令権が延長される。また、イタリア各地やマケドニアから不吉な前兆(凶兆)が報告され、元老院の命令により犠牲祭や祈願式などの宗教的救済措置が講じられる。

§32.1.1consules praetoresque, cum idibus Martiis magistratum inissent, provincias sortiti sunt.
執政官たちと法務官たちは、3月15日に政務官職に就任すると、抽選で属州を決定した。
§32.1.2L. Lentulo Italia, P. Villio Macedonia, praetoribus L. Quinctio urbana, Cn. Baebio Ariminum, L. Valerio Sicilia, L. §32.1.3Villio Sardinia evenit.
執政官ルキウス・レントゥルスにはイタリアが、プブリウス・ウィッリウスにはマケドニアが割り当てられ、法務官たちのうち、ルキウス・クィンクティウスには首都管区、グナエウス・バエビウスにはアリミヌム、ルキウス・ウァレリウスにはシキリア、ルキウス・ウィッリウスにはサルディニアが割り当てられた。
Lentulus consul novas legiones scribere iussus, Villius a P. Sulpicio exercitum accipere;
執政官レントゥルスは新規の軍団を徴募するよう命じられ、ウィッリウスはプブリウス・スルピキウスから軍隊を引き継ぐよう命じられた。
§32.1.4in supplementum eius, quantum militum videretur, ut scriberet, ipsi permissum.
その軍の補充として、彼が適切と考えるだけの数の兵を彼自身が徴募することが許可された。
praetori Baebio legiones, quas C. Aurelius consul habuisset, ita decretae, ut retineret eas, donec consul novo cum exercitu succederet;
法務官バエビウスには、執政官ガイウス・アウレリウスが率いていた諸軍団が、新しい軍隊を率いた執政官が交代に来るまで保持するようにと、次のように割り当てられた。
§32.1.5in Galliam ubi is venisset, omnes milites exauctorati domum dimitterentur praeter quinque milia socium; iis obtineri circa Ariminum provinciam satis esse.
彼がガリアに到着したならば、同盟市の5000人の兵を除き、すべての兵士は除隊されて帰郷させられるべきであり、彼ら同盟市兵によってアリミヌム周辺の属州を維持すれば十分であるとされた。
§32.1.6prorogata imperia praetoribus prioris anni, C. Sergio, ut militibus, qui in Hispania Sicilia, Sardinia stipendia per multos annos fecissent agrum adsignandum curaret,
前年の法務官たちの命令権が延長された。 ガイウス・セルギウスには、ヒスパニア、シキリア、サルディニアで長年軍務に就いていた兵士たちに土地を確実に配分することが委ねられた。
§32.1.7Q. Minucio, ut in Bruttiis idem de coniurationibus quaestiones, quas praetor cum fide curaque exercuisset, perficeret §32.1.8et eos, quos sacrilegii compertos in vinculis Romam misisset, Locros mitteret ad supplicium, quaeque sublata ex delubro Proserpinae essent, reponenda cum piaculis curaret.
クィントゥス・ミヌキウスには、彼が法務官として誠実かつ入念に遂行していた陰謀に関する審問を、ブルッティウム地方において自ら完了させること、および、神殿冒涜の罪があると判明し、彼が鎖に繋いでローマへ送っていた者たちを、処刑のためにロクリへと送り戻し、プロセルピナの神殿から持ち去られた物品を贖罪の儀式とともに返還するよう手配することが委ねられた。
§32.1.9feriae Latinae pontificum decreto instauratae sunt, quod legati ab Ardea questi in senatu erant sibi in monte Albano Latinis carnem, ut adsolet, data non esse.
ラティウムの祝祭が、神官たちの決定により再興された。 アルデアからの使節たちが元老院において、アルバ山でラティウム祝祭の際に慣例となっている犠牲の肉が自分たちに分配されなかったと苦情を申し立てたからである。
§32.1.10ab Suessa nuntiatum est duas portas quodque inter eas muri erat de caelo tactum;
スエッサからは、2つの門とそれらの間の城壁の一部が落雷を受けたと報告があった。
et Formiani legati aedem Iovis, item Ostienses aedem Iovis, et Veliterni Apollinis et Sangus aedes, et in Herculis aede capillum enatum;
また、フォルミアイの使節はユーピテルの神殿が、同様にオスティアの使節はユーピテルの神殿が、ウェリトラエの使節はアポロとサングスの神殿がそれぞれ落雷を受けたと報告し、またヘラクレスの神殿では毛髪が生えたと報告した。
§32.1.11et ex Bruttiis ab Q. Minucio propraetore scriptum eculeum cum quinque pedibus, pullos gallinaceos tris cum ternis pedibus natos esse. —
また、ブルッティウム地方からは、前法務官クィントゥス・ミヌキウスによって、5本の脚を持つ子馬、および3本の脚を持つ3羽の雄鶏の雛が生まれたと書き送られた。
§32.1.12a P. Sulpicio proconsule ex Macedonia litterae adlatae, in quibus inter cetera scriptum erat lauream in puppi navis longae enatam.
プロコンスルのプブリウス・スルピキウスからはマケドニアからの書状が届き、その中にはとりわけ、軍船の船尾に月桂樹が生えたと記されていた。
§32.1.13priorum prodigiorum causa senatus censuerat, ut consules maioribus hostiis, quibus diis videretur, sacrificarent;
それまでの凶兆を理由に、元老院は、執政官たちが、適切と見なされる神々に対して、より大きな犠牲獣を捧げて犠牲祭を行うべきであると決議していた。
§32.1.14ob hoc unum prodigium haruspices in senatum vocati, atque ex responso eorum supplicatio populo in diem unum indicta et ad omnia pulvinaria res divinae factae.
この一つの凶兆のために、内臓占い師たちが元老院に召集され、彼らの回答に基づき、民衆に対して1日間の祈願式が宣告され、すべての神座において神事が執り行われた。

語釈・文法注

  1. §32.1.4ita decretae, ut — ita... utは結果または具体的な取り決めを示す制限的な関係を表す。ここでは、バエビウスに軍団が割り当てられるにあたり、「新しい執政官が到着するまで保持する」という条件・制限を課して割り当てられたことを示している。
  2. §32.1.5iis obtineri circa Ariminum provinciam satis esse — 間接話法における対格不定詞句。satis esseの主語は、受動態不定詞および奪格(または与格)を伴う「provinciam obtineri(属州が維持されること)」であり、iisは「それら(5000人の同盟市兵)によって」という手段・行為者(あるいは彼らにとって)を表す。直前のexauctorati... dimitterenturという接続法(間接話法における命令・決議)から、satis esseという不定詞への構文的転換に注意。
  3. §32.1.7idem — 代名詞 idem(同じ人)の男性単数主格で、主語 Q. Minucius を指す。彼が前年に法務官(praetor)として自ら開始した陰謀の審問を、今年は前法務官(propraetore, §32.1.11参照)として「彼自身が引き続き」完了させるという継続性・同一性を強調している。副詞的に「同様に」と取ることも可能。
  4. §32.1.10Formiani legati aedem Iovis — nuntiatum est(報告された)に導かれる間接話法において、動詞「de caelo tactam esse(落雷を受けた)」および伝達の動詞(nuntiaverunt 等)が省略されている。Formiani legati(フォルミアイの使節たち)、Ostienses(オスティアの人々)、Veliterni(ウェリトラエの人々)がそれぞれ主語となり、各神殿が落雷の被害に遭ったという不吉な報告(prodigia)を並列している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §32.1.1-32.1.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:32.1.1-32.1.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。