§31.38.1fuere, qui hoc die regem temeritatis, consulem segnitiae accusarent: nam et Philippo quiescendum fuisse, cum paucis diebus hostes exhausto circa omni agro ad ultimum inopiae venturos sciret, §31.38.2et consulem, cum equitatum hostium levemque armaturam fudisset ac prope regem ipsum cepisset, protinus ad castra hostium ducere debuisse;
この日、王の無謀さを、あるいは執政官の怠慢さを非難する人々がいた。 というのも、フィリッポスは、周辺のすべての土地が収奪し尽くされたため、数日のうちに敵が窮乏の極みに達することを知っていたのだから、静観すべきであった[からであり]、また執政官は、敵の騎兵と軽装兵を敗走させ、王自身を捕らえる寸前までいったのだから、直ちに敵の陣営へと軍を率いるべきであった[からである]。
§31.38.3nec enim mansuros ita perculsos hostis fuisse, debellarique momento temporis potuisse.
なぜなら、そのように打撃を受けた敵が踏みとどまることはなかったはずであり、一瞬にして戦争を終わらせることができたはずだからである。
id dictu quam re, ut pleraque, facilius erat.
このことは、多くの事柄がそうであるように、実行するよりも言う方が容易であった。
§31.38.4nam si omnibus peditum quoque copiis congressus rex fuisset, forsitan inter tumultum, cum omnes victi metuque perculsi ex proelio intra vallum, protinus inde supervadentem munimenta victorem hostem fugerent, exui castris potuerit rex;
というのも、もし王が歩兵の全軍をも率いて交戦していたならば、おそらく混乱の中で、敗北し恐怖に打たれたすべての者が、戦闘から防壁の内側へ、さらにそこから防御壁を越えてくる勝者たる敵から逃走するときに、王は陣営を奪われ得たかもしれない。
§31.38.5cum vero integrae copiae peditum in castris mansissent, stationes ante portas praesidiaque disposita essent, quid, nisi ut temeritatem regis, effuse paulo ante secuti perculsos equites, imitaretur, profecisset?
しかし実際には、傷ついていない歩兵部隊が陣営に留まり、門の前には哨所や守備隊が配置されていたのであるから、先ほど打撃を受けた騎兵を無秩序に追撃した王の無謀さを、自らも模倣すること以外に、いったい何が達成できただろうか。
§31.38.6neque enim ne regis quidem primum consilium, quo impetum in frumentatores palatos per agros fecit, reprehendendum foret, §31.38.7si modum prosperae pugnae imposuisset.
なぜなら、野原に分散していた糧食調達兵たちに突撃を仕掛けた王の最初の作戦さえも、非難されるべきではなかっただろうからである、もし彼が、成功した戦闘に節度を設けていたならば。
eo quoque minus est mirum temptasse eum fortunam, quod fama erat Pleuratum Dardanosque ingentibus copiis profectos domo iam in Macedoniam transcendisse;
彼が運を試したことがなおさら驚くに値しないのは、プレウラトゥスとダルダニア人たちが大軍を率いて故国を出発し、すでにマケドニアに侵入したという噂があったからである。
§31.38.8quibus si undique circumventus copiis foret, sedentem Romanum debellaturum credi poterat.
もし彼がこれらの軍勢によって四方から包囲されていたならば、何もしないで待っているローマ軍が戦争を終わらせるだろうと信じられ得たからである。
§31.38.9itaque secundum duas adversas equestris pugnas multo minus tutam moram in iisdem stativis fore Philippus ratus, cum abire inde et fallere abiens hostem vellet, caduceatore sub occasum solis misso ad consulem, §31.38.10qui indutias ad sepeliendos equites peteret, frustratus hostem secunda vigilia multis ignibus per tota castra relictis silenti agmine abit.
それゆえ、二度の不利な騎兵戦の後、同じ常設陣営に留まることははるかに安全ではないだろうとフィリッポスは考え、そこから立ち去り、立ち去るにあたって敵を欺くことを望んだので、日没近くに伝令官を執政官のもとへ派遣し、騎兵たちを埋葬するための休戦を求めるふりをして、第二交代時に、陣営全体に多くの篝火を残したまま、静かな行軍で立ち去り、敵を欺いた。