Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §31.31.1-31.31.20

ローマ使節の弁明と同盟復帰の呼びかけ

1058 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマの使節がアイトリア人の会議で演説し、マケドニア側による過去のローマの非道(レギウム、シラクサ、カプアの事例)への告発に反論した上で、アイトリア人にローマとの同盟復帰を促す。

§31.31.1tum Romanus legatus: “totam orationis mea formam Macedones primum, §31.31.2deinde Athenienses mutarunt.
そこでローマの使節が言った。 「マケドニア人がまず、次にアテナイ人が、私の演説の全構成を変えてしまいました。
nam et Macedones, cum ad conquerendas Philippi iniurias in tot socias nobis urbes venissem, ultro accusando Romanos, defensionem ut accusatione potiorem haberem effecerunt,
というのも、フィリッポスが我々の非常に多くの同盟都市に対して行った不法を訴え出るために私がやって来たところ、マケドニア人自身が自らローマ人を告発することによって、私に弁護を告発よりも優先させるように仕向けたからです。
§31.31.3et Athenienses in deos inferos superosque nefanda atque inhumana scelera eius referendo quid mihi aut cuiquam reliquerunt, quod obicere ultra possim?
またアテナイ人は、冥府の神々や天上の神々に対する彼の不道徳かつ非人道的な悪行を報告することで、私や他の誰かに、これ以上彼を非難できるどのようなことを残したでしょうか。
§31.31.4eadem haec Cianos, Abydenos, Aenios, Maronitas, Thasios, Parios, Samios, Larisenses, Messenios hinc ex Achaia existimate queri, graviora acerbioraque eos, quibus nocendi maiorem facultatem habuit.
これと同じことを、キオス人、アビュドス人、アイノス人、マロネイア人、タソス人、パロス人、サモス人、ラリサ人、そしてアカイアのこちら側のメッセニア人たちも嘆いていると考えてください。 彼が害を加えるより大きな機会を持っていた人々にとっては、事態はより重く、より激しいのです。
§31.31.5nam quod ad ea attinet, quae nobis obiecit, nisi gloria digna sunt, fateor ea defendi non posse.
我々に対して彼が向けた非難に関する限り、もしそれらが栄光に値するものでないならば、それらを弁護することはできないと認めましょう。
Regium et Capuam et Syracusas nobis obiecit.
彼は我々に対して、レギウム、カプア、シラクサを非難の材料としました。
§31.31.6regium Pyrrhi bello legio a nobis Reginis ipsis, ut mitteremus, orantibus in praesidium missa urbem, ad quam defendendam missa erat, per scelus possedit.
レギウムについては、ピュロスの戦争において、レギウム人たち自身が派遣を懇願したため、我々から守備隊として派遣された軍団が、守るために派遣されたはずのその都市を、犯罪的にも占領しました。
§31.31.7comprobavimus ergo id facinus? an bello persecuti sceleratam legionem, in potestatem nostram redactam, tergo et cervicibus poenas sociis pendere cum coegissemus, urbem, agros suaque omnia cum libertate legibusque Reginis reddidimus?
では、我々はその悪行を是認したでしょうか。 それとも、戦争によってその不道徳な軍団を追及し、我々の支配下に置いた後、背中と首で同盟者たちへの罰を償わせた上で、都市、土地、彼らのすべての所有物を、自由とレギウムの法律とともに返還したでしょうか。
§31.31.8Syracusanis oppressis ab externis tyrannis, quo indignius esset, cum tulissemus opem et fatigati prope per triennium terra marique urbe munitissima oppugnanda essemus, cum iam ipsi Syracusani servire tyrannis quam capi a nobis mallent, captam iisdem armis et liberatam urbem reddidimus.
外来の僭主たちによって虐げられていたシラクサ人に対しては、それがいっそう不当なことであったため、我々が援助を差し伸べ、陸と海から非常に強固に防備された都市を包囲することに約三年間疲れ果てていた時、シラクサ人自身がすでに我々に捕らえられるよりは僭主に仕えることを望んでいたにもかかわらず、我々はまさにその武器によって陥落させ、解放した都市を彼らに返還しました。
§31.31.9neque infitias imus Siciliam provinciam nostram esse et civitates, quae in parte Carthaginiensium fuerunt et uno animo cum illis adversus nos bellum gesserunt, stipendiarias nobis ac vectigales esse;
我々は、シチリアが我々の属州であること、そしてカルタゴ人の陣営に属し、彼らと心を一つにして我々に対して戦争を行った諸都市が、我々に対して貢納義務を負い、課税対象であることを否定しません。
quin contra hoc et vos et omnes gentes scire volumus, pro merito cuique erga nos fortunam esse.
それどころか、我々に対するそれぞれの功績に応じて運命が決まるのだということを、あなた方にもすべての民族にも知ってほしいと望んでいます。
§31.31.10an Campanorum poenae, de qua ne ipsi quidem queri possunt, nos paeniteat? hi homines, cum pro iis bellum adversus Samnites per annos prope septuaginta cum magnis nostris cladibus gessissemus, §31.31.11ipsos foedere primum, deinde conubio atque cognationibus, postremo civitate nobis coniunxissemus, §31.31.12tempore nostro adverso primi omnium Italiae populorum, praesidio nostro foede interfecto, ad Hannibalem defecerunt, deinde indignati se obsideri a nobis Hannibalem ad oppugnandam Romam miserunt.
それとも、カンパニア人(カプア)の処罰について、当人たちでさえ不満を言えないというのに、我々が後悔すべきでしょうか。 これらの人々は、彼らのために我々がサムニウム人に対して約七十年間、我々の大きな損害を伴いながら戦争を行い、彼ら自身を、最初は同盟によって、次に通婚と親族関係によって、最後には市民権によって我々と結びつけたにもかかわらず、我々が苦境にあった時に、イタリアのすべての民族の中で真っ先に、我々の守備隊を無残に殺害してハンニバルに寝返り、その後、我々に包囲されていることに憤慨して、ローマを攻撃させるためにハンニバルを送り込んだのです。
§31.31.13horum si neque urbs ipsa neque homo quisquam superesset, quis id durius quam pro merito ipsorum statutum indignari posset?
彼らのうち、都市自体も、いかなる人間も残っていなかったとしても、それが彼らの受けるべき報いに比してあまりに過酷な決定であると、誰が憤慨できたでしょうか。
§31.31.14plures sibimet ipsi conscientia scelerum mortem consciverunt, quam ab nobis supplicio adfecti sunt.
我々によって処罰された者よりも、罪の意識から自ら死を選んだ者の方が多かったのです。
ceteris ita oppidum,
それ以外の者たちに対して、我々は以下のように都市を、以下のように土地を没収しました。
§31.31.15ita agros ademimus, ut agrum locumque ad habitandum daremus, urbem innoxiam stare incolumem pateremur, ut, qui hodie videat eam, nullum oppugnatae captaeve ibi vestigium inveniat.
すなわち、居住するための土地と場所を与え、罪のない都市が安全に存続するのを許したのです。 今日その都市を見る者は、そこに包囲され陥落した痕跡を何一つ見出さないほどです。
sed quid ego Capuam dico, cum Carthagini victae pacem ac libertatem dederimus?
しかし、打ち負かされたカルタゴにさえ平和と自由を与えた我々が、なぜカプアのことを語る必要があるでしょうか。
§31.31.16magis illud est periculum, ne nimis facile victis ignoscendo plures ob id ipsum ad experiundam adversus nos fortunam belli incitemus.
むしろ、敗者をあまりにも容易に許すことによって、まさにそのために、我々に対して戦争の運命を試そうとする者をさらに多く煽り立てることになるのではないかという危険の方が大きいです。
§31.31.17haec pro nobis dicta sint, haec adversus Philippum, cuius domestica parricidia et cognatorum amicorumque caedes et libidinem inhumaniorem prope quam crudelitatem vos, quo propiores Macedoniae estis, melius nostis.
以上のことを我々のための弁護とし、またフィリッポスに対する反論としましょう。 彼の身内殺しや親族・友人たちの虐殺、そして狂暴さよりもいっそう非人道的な情欲については、マケドニアに近いあなた方の方がよりよく知っているはずです。
§31.31.18quod ad vos attinet, Aetoli, nos pro vobis bellum suscepimus adversus Philippum, vos sine nobis cum eo pacem fecistis.
アイトリア人よ、あなた方に関する限り、我々はあなた方の代わりにフィリッポスに対する戦争を引き受けたのに、あなた方は我々抜きで彼と和平を結びました。
§31.31.19et forsitan dicatis bello Punico occupatis nobis coactos metu vos leges pacis ab eo, qui tum plus poterat, accepisse;
あなた方はおそらく、ポエニ戦争で我々が手一杯であったため、恐怖に駆られて、当時より強い力を持っていた彼から和平の条件を受け入れざるを得なかったのだと言うでしょう。
et nos, cum alia maiora urgerent, depositum a vobis bellum et ipsi omisimus.
我々もまた、他のより重大な事態が迫っていたため、あなた方によって放棄された戦争を自らも止めました。
§31.31.20nunc et nos deum benignitate Punico perfecto bello totis viribus nostris in Macedoniam incubuimus, et vobis restituendi vos in amicitiam societatemque nostram fortuna oblata est, nisi perire cum Philippo quam vincere cum Romanis mavultis.
今や、神々の恵みによってポエニ戦争が終結し、我々は持てるすべての力を挙げてマケドニアに注ぎ込んでいます。 そしてあなた方には、フィリッポスとともに滅びることをローマ人と一緒に勝利することよりも望まない限り、我々との友好と同盟関係に復帰する機会が与えられているのです。

語釈・文法注

  1. 31.31.2defensionem ut accusatione potiorem haberem effecerunt — 接続詞 ut で導かれる節は動詞 effecerunt の目的(結果)を表す名詞節(「〜するように仕向けた」)。比較級 potiorem に伴い、比較の対象を示す奪格名詞 accusatione(「告発よりも」)が置かれている。
  2. 31.31.4graviora acerbioraque eos — 対格の名詞 eos と、中性複数対格の形容詞比較級 graviora acerbioraque は、先行する動詞 existimate の支配下にある。後半部分は「[queri] graviora acerbioraque eos, [quibus...]」(〜な人々が、より重くより激しいことを[嘆いている]と考えなさい)という対格不定詞構文の省略構造と解釈される。
  3. 31.31.8quo indignius esset — 関係代名詞の奪格 quo は程度・尺度を表し、比較級 indignius と接続法過去 esset とともに、挿入的に「それだけにいっそう不当なことであったが」という理由・状況の譲歩的なニュアンスを表している。
  4. 31.31.10an Campanorum poenae ... nos paeniteat — 非人道・感情を表す非人称動詞 paeniteat(paenitet の接続法)の構文。感情を抱く主体を対格(nos)で、その原因となる事柄を属格(poenae)で表し、「我々がカンパニア人の処罰を後悔すべきであろうか」という意味になる。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §31.31.1-31.31.20. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:31.31.1-31.31.20

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。