Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §31.17.1-31.17.11

アビュドス人の絶望的な抵抗と降伏

1044 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アビュドス人はフィリッポスの無条件降伏要求に絶望し、全員で自決と焦土作戦を誓って凄まじい抵抗を見せる。しかし激戦の末、生き残った指導者たちは最終的に降伏を受け入れた。

§31.17.1Abydeni primo tormentis per muros dispositis non terra modo adeuntis aditu arcebant, sed navium quoque stationem infestam hosti faciebant;
アビュドス人たちは、最初は城壁沿いに配置された射撃兵器によって、陸路から近づく者たちを接近から阻むだけでなく、船の停泊地も敵にとって危険なものにしていた。
§31.17.2postea, cum et muri pars strata ruinis et ad interiorem raptim oppositum murum cuniculis iam perventum esset, legatos ad regem de condicionibus tradendae urbis miserunt.
その後、城壁の一部が瓦礫となって崩され、急遽その向かい側に築かれた内側の壁にまで坑道掘りによってすでに到達されるに及んで、彼らは都市を引き渡す条件について王のもとへ使節を派遣した。
§31.17.3paciscebantur autem, ut Rhodiam quadriremem cum sociis navalibus Attalique praesidium emitti liceret atque ipsis urbe excedere cum singulis vestimentis.
しかし彼らが交渉した条件は、ロードス人の四段櫂船を水兵たちとともに、またアッタロスの守備隊を退去させることが許され、彼ら自身もそれぞれ着の身着のままで都市から退去することを認めるというものであった。
§31.17.4quibus cum Philippus nihil pacati nisi omnia permittentibus respondisset, adeo renuntiata haec legatio ab indignatione simul ac desperatione iram accendit,
これらに対しフィリッポスが、すべてを無条件で委ねる者たちに対してでなければ、いかなる平和的な回答も返さなかったため、報告されたこの使節の回答は、憤怒と同時に絶望から、人々の怒りに火をつけた。
§31.17.5ut ad Saguntinam rabiem versi matronas omnis in templo Dianae, pueros ingenuos virginesque, infantes etiam cum suis nutricibus in gymnasio includi iuberent,
その結果、彼らはサグントゥムの狂気へと向かい、すべての既婚女性をディアナの神殿に、自由市民の少年たちと処女たちを、さらには乳児たちをもその乳母たちとともにギムナシウムに閉じ込めるよう命じた。
§31.17.6aurum et argentum in forum deferri, vestem pretiosam in navis Rhodiam Cyzicenamque, quae in portu erant, coici, sacerdotes victimasque adduci et altaria in medio poni.
また、金と銀をフォルムに運び込ませ、高価な衣類を港にあったロードスおよびキュジコスの船に投げ入れさせ、神官たちと生贄を連れてこさせ、そして祭壇を中央に設置させた。
§31.17.7ibi delecti primum, qui, ubi caesam aciem suorum pro diruto muro pugnantem vidissent, extemplo coniuges liberosque interficerent, aurum argentum vestemque, §31.17.8quae in navibus esset, in mare deicerent, tectis publicis privatisque, quam plurimis locis possent, ignes subicerent;
そこでまず、破壊された城壁の前で戦っている味方の戦列が全滅したのを見たならば、直ちに妻たちと子供たちを殺し、金、銀、そして衣類を、すなわち船の中にあるものを海へ投げ捨て、公私の建物に、できる限り多くの場所で火を放つべき者たちが選ばれた。
§31.17.9id se facinus perpetraturos praeeuntibus exsecrabile carmen sacerdotibus iureiurando adacti;
彼らは、神官たちが呪わしい誓言を先導して唱える中、この凶行を自分たちが実行することを誓いによって義務づけられた。
§31.17.10tum militaris aetas iurat neminem vivum nisi victorem acie excessurum.
それから、兵役に耐えうる年齢の者たちが、生きては誰も、勝者としてでなければ戦列から去ることはないと誓う。
hi memores deorum adeo pertinaciter pugnaverunt, ut, cum proelium nox diremptura esset, rex prior, territus rabie eorum, pugna abstiterit.
彼らは神々への誓いを胸に非常に執拗に戦ったので、夜が戦闘を中断させようとしていた時、彼らの狂気に怯えた王の方が先に戦闘を中止した。
§31.17.11principes, quibus atrocior pars facinoris delegata erat, cum paucos et confectos vulneribus ac lassitudine superesse proelio cernerent, luce prima sacerdotes cum infulis ad urbem dedendam Philippo mittunt.
その凶行のより恐ろしい部分を委ねられていた指導者たちは、わずかで、かつ傷と疲労で疲れ果てた者たちだけが戦闘に生き残っているのを見たとき、明け方に、インフラを身につけた神官たちを都市を引き渡すためにフィリッポスのもとへ派遣した。

語釈・文法注

  1. 31.17.4nihil pacati — 形容詞 pacatus(平和的な、穏やかな)の中性単数属格形で、代名詞 nihil にかかる部分属格(partitive genitive)。「いかなる平和的な回答も(しない)」を意味する。
  2. 31.17.4permittentibus — 現在分詞 permittens の複数与格形で、名詞的に用いられている。直前の動詞 respondisset(返答した)の間接目的語であり、nisi とともに「無条件にすべてを委ねる者たち以外には(返答しない=無条件降伏でない限り講和はない)」という条件を表す。
  3. 31.17.7delecti primum, qui — 主節の動詞である助動詞 sunt が省略されている(delecti primum [sunt])。関係代名詞 qui に導かれる関係節内の動詞(interficerent, deicerent, subicerent)は接続法未完了過去で、選択された人々の「目的」または「課された任務(〜すべき者たち、〜することになっていた者たち)」を表す。
  4. 31.17.9id se facinus perpetraturos... adacti — 主動詞 sunt と、対格不定詞句における助動詞 esse が省略されている(id se facinus perpetraturos [esse]... iureiurando adacti [sunt])。adacti は adigere(強いる、義務づける)の完了分詞。iureiurando adacti で「誓いによって〜することを義務づけられた」となり、その内容を対格不定詞句が表す。praeeuntibus... sacerdotibus は「神官たちが先導する中」を意味する絶対的奪格。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §31.17.1-31.17.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:31.17.1-31.17.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。